<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.1 20151215//EN" "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.1/JATS-journalpublishing1.dtd">
<article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" article-type="research-article" dtd-version="1.0" specific-use="sps-1.6" xml:lang="en">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">ijcs</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>International Journal of Cardiovascular Sciences</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Int. J. Cardiovasc. Sci.</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="ppub">2359-4802</issn>
      <issn pub-type="epub">2359-5647</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Sociedade Brasileira de Cardiologia</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v3">3MbqxpDLndR93R6P53grH8F</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v2">S2359-56472017000500380</article-id>
      <article-id pub-id-type="doi">10.5935/2359-4802.20170080</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Original Articles</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title>Temporal Evaluation of Coronary Revascularization Procedures Performed through the Unified Health System (SUS) in Brazil: a 20-year overview</article-title>
      </title-group>
      <contrib-group>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Bienert</surname>
            <given-names>Igor Ribeiro de Castro</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff1">1</xref>
          <xref ref-type="aff" rid="aff2">2</xref>
          <xref ref-type="corresp" rid="c1"/>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Rodrigues</surname>
            <given-names>Alexandre</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff1">1</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Harada</surname>
            <given-names>&#201;rika Airi</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff1">1</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Silva</surname>
            <given-names>Karoline Lopes</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff1">1</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Valente</surname>
            <given-names>Amanda Ribeiro</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff1">1</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Silva</surname>
            <given-names>Paulo Andr&#233; da</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff1">1</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Braga</surname>
            <given-names>Joao Carlos Moron Saes</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff1">1</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Rinaldi</surname>
            <given-names>Fabio Salerno</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff2">2</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Guimar&#227;es</surname>
            <given-names>F&#225;bio Villa&#231;a</given-names>
            <suffix>Filho</suffix>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff1">1</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Andrade</surname>
            <given-names>Pedro Beraldo de</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff1">1</xref>
          <xref ref-type="aff" rid="aff2">2</xref>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <aff id="aff1">
        <label>1</label>
        <institution content-type="orgname">Faculdade de Medicina de Mar&#237;lia</institution>
        <institution content-type="orgdiv1">Hospital das Cl&#237;nicas</institution>
        <country country="BR">Brazil</country>
        <institution content-type="original">Hospital das Cl&#237;nicas da Faculdade de Medicina de Mar&#237;lia - FAMEMA</institution>
        <institution content-type="normalized">Faculdade de Medicina de Mar&#237;lia</institution>
      </aff>
      <aff id="aff2">
        <label>2</label>
        <institution content-type="orgname">Santa Casa de Miseric&#243;rdia de Mar&#237;lia</institution>
        <country country="BR">Brazil</country>
        <institution content-type="original">Santa Casa de Miseric&#243;rdia de Mar&#237;lia, Mar&#237;lia, SP - Brazil</institution>
        <institution content-type="normalized">Santa Casa de Miseric&#243;rdia de Mar&#237;lia</institution>
      </aff>
      <author-notes>
        <corresp id="c1"><bold>Mailing Address: Igor Ribeiro de Castro Bienert</bold>, Servi&#231;o de Hemodin&#226;mica - Hospital das Cl&#237;nicas de Mar&#237;lia, 1&#186; andar. R. Aziz Atallah, S/N. Postal Code: 17519-101, Fragata, Mar&#237;lia, SP - Brazil. E-mail: <email>bienert@famema.br</email>; <email>bienert@me.com</email>
				</corresp>
        <fn fn-type="con">
          <p>
            <bold>Author contributions</bold>
          </p>
          <p>Conception and design of the research: Bienert IRC, Andrade PB. Acquisition of data: Harada EA, Silva KL, Valente AR. Analysis and interpretation of the data: Bienert IRC, Rodrigues A, Silva PA, Braga JCMS, Rinaldi FS, Andrade PB. Statistical analysis: Rinaldi FS. Writing of the manuscript: Bienert IRC, Harada EA, Silva KL, Valente AR. Critical revision of the manuscript for intellectual content: Bienert IRC, Rodrigues A, Silva PA, Braga JCMS, Guimar&#227;es Filho FV, Andrade PB.</p>
        </fn>
        <fn fn-type="conflict">
          <p>
            <bold>Potential Conflict of Interest</bold>
          </p>
          <p>No potential conflict of interest relevant to this article was reported.</p>
        </fn>
      </author-notes>
      <pub-date pub-type="epub-ppub">
        <season>Sep-Oct</season>
        <year>2017</year>
      </pub-date>
      <volume>30</volume>
      <issue>05</issue>
      <fpage>380</fpage>
      <lpage>390</lpage>
      <history>
        <date date-type="received">
          <day>10</day>
          <month>01</month>
          <year>2017</year>
        </date>
        <date date-type="rev-recd">
          <day>25</day>
          <month>05</month>
          <year>2017</year>
        </date>
        <date date-type="accepted">
          <day>05</day>
          <month>06</month>
          <year>2017</year>
        </date>
      </history>
      <permissions>
        <license license-type="open-access" xlink:href="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xml:lang="en">
          <license-p>This is an Open Access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits unrestricted use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <abstract>
        <title>Abstract</title>
        <sec>
          <title>Introduction:</title>
          <p>The mortality rates associated with coronary atherosclerotic disease (CAD) have been declining over the past decades driven, in part, by advances in revascularization techniques.</p>
        </sec>
        <sec>
          <title>Objective:</title>
          <p>The aim of this study was to provide an overview of the past 20 years in the treatment of CAD delivered by the Brazilian Unified Health Care System (SUS).</p>
        </sec>
        <sec>
          <title>Methods:</title>
          <p>The data were obtained from SUS's TABNET and SIGTAP systems and IBGE. The procedures were grouped into the categories percutaneous, surgical, and primary percutaneous revascularizations. The analysis included the number of hospital admission authorizations (AIH), mean length of hospital stay, in-hospital mortality, mean total amount paid by procedure, and mean values paid per AIH and for professional and hospital services.</p>
        </sec>
        <sec>
          <title>Results:</title>
          <p>Between 1995 and 2015, there were increases in the number of surgical revascularizations (from 13,198 to 22,559) and percutaneous revascularizations (from 10,522 to 66,345). Similarly, the number of primary angioplasties increased between 2004 and 2015 (from 1,901 to 8,524). There was a decrease in the mean length of hospital stay (from 14.4 to 12.8 days) and hospital mortality (from 7.6% to 5.9%) for surgical revascularizations, and decrease in mean length of hospital stay (from 5.3 days to 3.7 days) but maintenance of the mortality rates (2.2%) for percutaneous revascularizations. In primary angioplasties, the mean length of hospital stay varied from 5.3 to 5.6 days and the mortality rate varied from 7.94% to 7.43% between 2004 and 2015, respectively. The mean total amount paid for surgical revascularization varied from R$ 4,327.57 to $12,839.13 and for percutaneous revascularizations from R$ 2,615.81 to $6,187.87 between 1995 and 2015, respectively. Corresponding values for primary angioplasties were R$ 5,415.58 in 2004 to R$ 6,581.51 in 2015.</p>
        </sec>
        <sec>
          <title>Conclusions:</title>
          <p>The number of revascularization procedures increased in Brazil over the past 20 years, with an improvement in mortality rates and decrease in length of hospital stay. There was a substantial lag in economic values relative to the inflation accumulated during the period.</p>
        </sec>
      </abstract>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <title>Keywords:</title>
        <kwd>Myocardial Revascularization</kwd>
        <kwd>Coronary Artery Diseases</kwd>
        <kwd>Health Care Costs</kwd>
        <kwd>Angioplasty, Balloon, Coronary</kwd>
        <kwd>Unified Health System</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <body>
    <sec sec-type="intro">
      <title>Introduction</title>
      <p>Cardiovascular diseases (CVDs) are the main cause of mortality and disability in Brazil and worldwide.<xref ref-type="bibr" rid="B1">1</xref> In developing countries, there is a trend of increased mortality and morbidity associated with these diseases, making them an important public health care problem, with imposition of high costs associated with medical care. The World Health Organization (WHO) estimates that CVDs account for 17.3 million deaths/year worldwide and projects yearly death rates above 23.6 million for 2030.<xref ref-type="bibr" rid="B2">2</xref>
			</p>
      <p>Coronary artery diseases (CADs) and, consequently, acute coronary syndromes (ACSs) are the main causes of death and hospitalization due to CVDs. ACSs represent one of the most important causes of care and admissions to emergency departments in Brazil.<xref ref-type="bibr" rid="B3">3</xref> The growing number of cases of acute myocardial infarction (AMI), particularly in developing countries, is one of the most relevant public health care issues today.</p>
      <p>According to the literature, the in-hospital mortality rates associated with CAD range between 3 and 20%, depending on the patient's status at admission, age, gender, and quality of care received. As a result of advances in ACS treatment, the mortality associated with acute AMI cases has dropped from 30% in the 1950s to less than 5%, as recently recorded in developed countries. This is due in large part to developments observed in the cardiology field with regard to percutaneous and surgical myocardial revascularization techniques.<xref ref-type="bibr" rid="B4">4</xref>
			</p>
      <p>According to American epidemiological data, more than 1 million individuals present AMI episodes annually, with about 370 thousand deaths attributed to CAD.<xref ref-type="bibr" rid="B2">2</xref> In Brazil, 31% of the deaths with a confirmed cause are related to ACS.<xref ref-type="bibr" rid="B5">5</xref> CAD is also responsible for increased costs related to hospitalization in Brazil, with a significant impact on the budget of health care funding agencies, related to costs with medications, prolonged hospitalizations, and high complexity care.<xref ref-type="bibr" rid="B6">6</xref>
			</p>
      <p>Based on these considerations, the aim of this study is to provide an overview of CAD treatment through an analysis of revascularization procedures performed through the Unified Health System (SUS) in Brazil, evaluating the results of percutaneous coronary intervention procedures and surgical revascularization procedures between 1995 to 2015, including their clinical outcomes and financial management, so as to provide a 20-year overview of the progression of these treatment modalities among us.</p>
    </sec>
    <sec sec-type="methods">
      <title>Methods</title>
      <p>The epidemiological information related to hospital morbidity and mortality, as well as health indicators for the period between January 1995 to December 2015 were retrieved from the TABNET database of SUS's Hospital Information System / Ministry of Health (http://tabnet.datasus.gov.br).<xref ref-type="bibr" rid="B7">7</xref> Data related to the Brazilian population, estimated or gathered by censuses, were obtained from information provided by the Brazilian Institute of Geography and Statistics (IBGE; http://www.ibge.gov.br)<xref ref-type="bibr" rid="B8">8</xref> for the population residing in Brazil per geographic region during the study period. The cumulative inflation for the analyzed period was measured by IBGE's National Consumer Price Index (IPCA).<xref ref-type="bibr" rid="B9">9</xref><sup>,</sup><xref ref-type="bibr" rid="B10">10</xref> The data related to orthoses and prostheses were obtained from SUS's System of Management of the Table of Procedures, Medications, and Orthoses, Prosthetics and Special Materials (SIGTAP; http://sigtap.datasus.gov.br).<xref ref-type="bibr" rid="B11">11</xref>
			</p>
      <p>The procedures were grouped into three analytical categories, according to the interested result: 1 - percutaneous revascularization (32023014 coronary angioplasty, 32035012 double coronary angioplasty with intraluminal stent implantation, 48030066 coronary angioplasty, 48030074 coronary angioplasty with implantation of intraluminal stent, 48030082 coronary angioplasty with double intraluminal stent implantation), 2 - surgical revascularization (32011016 myocardial revascularization with cardiopulmonary bypass, 32038011 myocardial revascularization without cardiopulmonary bypass, 32039018 myocardial revascularization with cardiopulmonary bypass with two or more grafts, 32040016 myocardial revascularization without cardiopulmonary bypass with two or more grafts), and 3 - primary percutaneous revascularization (48030112 primary coronary angioplasty). The analysis excluded valvular procedures associated with surgical revascularization due to specific characteristics of this group. Analytical categories were specified for each of the three groups: number of paid authorizations for hospital admission (AIH), mean length of hospital stay (in days), mortality rate, mean AIH value, mean amount paid for professional services, mean amount paid for hospital services, and total amount paid by the SUS.</p>
      <p>The variables are expressed as mean or total values, as provided by the TABNET system. The programs Microsoft Excel 2010 (Microsoft Corporation, Redmond, USA) and Statview 5.0 (SAS Institute, Cary, USA) were used for the calculations and preparation of the graphs.</p>
    </sec>
    <sec sec-type="results">
      <title>Results</title>
      <p>The results of the categories of the described procedures were grouped by region and processing year. The total number of hospital admissions (according to paid AIHs) are shown in the charts in <xref ref-type="fig" rid="f1">Figure 1</xref>.</p>
      <p>
        <fig id="f1">
          <label>Figure 1</label>
          <caption>
            <title>Total number of admissions (AIHs) paid according to procedure, by year and region.</title>
          </caption>
          <graphic xlink:href="2359-5647-ijcs-30-05-0380-70080-gf01.jpg"/></fig>
      </p>
      <p><xref ref-type="table" rid="t1">Table 1</xref> shows the mean length of hospital stay (in days) and <xref ref-type="table" rid="t2">Table 2</xref> presents the mean mortality rates for surgical revascularizations, both stratified by geographic region and year of processing. The same data regarding percutaneous revascularizations are presented in <xref ref-type="table" rid="t3">Tables 3</xref> and <xref ref-type="table" rid="t4">4</xref>, respectively, while those related to the primary percutaneous revascularizations are shown in <xref ref-type="table" rid="t5">Tables 5</xref> and <xref ref-type="table" rid="t6">6</xref>, respectively.</p>
      <table-wrap id="t1">
        <label>Table 1</label>
        <caption>
          <title>Mean length of hospital stay (in days) by geographic region and year of processing for surgical revascularization procedures</title>
        </caption>
        <table frame="hsides" rules="groups">
          <colgroup>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th align="left" style="background-color:#B2B2B2">Region</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">N</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">NE</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">SE</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">S</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">M</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">Mean</th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td align="left">1995</td>
              <td align="center">21.4</td>
              <td align="center">12.3</td>
              <td align="center">15.4</td>
              <td align="center">13.0</td>
              <td align="center">14.3</td>
              <td align="center">14.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1996</td>
              <td align="center">20.6</td>
              <td align="center">12.3</td>
              <td align="center">15.8</td>
              <td align="center">12.6</td>
              <td align="center">14.8</td>
              <td align="center">14.6</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1997</td>
              <td align="center">19.4</td>
              <td align="center">11.8</td>
              <td align="center">15.4</td>
              <td align="center">13.0</td>
              <td align="center">13.8</td>
              <td align="center">14.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1998</td>
              <td align="center">20.8</td>
              <td align="center">11.4</td>
              <td align="center">15.5</td>
              <td align="center">13.0</td>
              <td align="center">14.8</td>
              <td align="center">14.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1999</td>
              <td align="center">15.3</td>
              <td align="center">11.6</td>
              <td align="center">14.6</td>
              <td align="center">12.6</td>
              <td align="center">14.7</td>
              <td align="center">13.8</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2000</td>
              <td align="center">13.4</td>
              <td align="center">10.6</td>
              <td align="center">13.6</td>
              <td align="center">12.2</td>
              <td align="center">14.1</td>
              <td align="center">13.0</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2001</td>
              <td align="center">14.4</td>
              <td align="center">10.9</td>
              <td align="center">13.3</td>
              <td align="center">12.5</td>
              <td align="center">13.9</td>
              <td align="center">12.8</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2002</td>
              <td align="center">15.8</td>
              <td align="center">11.7</td>
              <td align="center">12.8</td>
              <td align="center">12.7</td>
              <td align="center">14.5</td>
              <td align="center">12.8</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2003</td>
              <td align="center">15.5</td>
              <td align="center">10.9</td>
              <td align="center">12.6</td>
              <td align="center">12.6</td>
              <td align="center">13.3</td>
              <td align="center">12.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2004</td>
              <td align="center">16.1</td>
              <td align="center">10.7</td>
              <td align="center">12.9</td>
              <td align="center">13.3</td>
              <td align="center">12.6</td>
              <td align="center">12.7</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2005</td>
              <td align="center">15.8</td>
              <td align="center">10.2</td>
              <td align="center">12.3</td>
              <td align="center">11.9</td>
              <td align="center">11.7</td>
              <td align="center">11.9</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2006</td>
              <td align="center">15.3</td>
              <td align="center">10.2</td>
              <td align="center">12.4</td>
              <td align="center">11.9</td>
              <td align="center">10.8</td>
              <td align="center">11.9</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2007</td>
              <td align="center">14.5</td>
              <td align="center">10.3</td>
              <td align="center">12.3</td>
              <td align="center">11.7</td>
              <td align="center">12.2</td>
              <td align="center">11.9</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2008</td>
              <td align="center">14.9</td>
              <td align="center">10.4</td>
              <td align="center">12.3</td>
              <td align="center">11.4</td>
              <td align="center">11.8</td>
              <td align="center">11.8</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2009</td>
              <td align="center">16.8</td>
              <td align="center">10.2</td>
              <td align="center">13.1</td>
              <td align="center">12.3</td>
              <td align="center">11.7</td>
              <td align="center">12.5</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2010</td>
              <td align="center">15.2</td>
              <td align="center">10.2</td>
              <td align="center">13.4</td>
              <td align="center">12.5</td>
              <td align="center">11.9</td>
              <td align="center">12.7</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2011</td>
              <td align="center">15.7</td>
              <td align="center">10.2</td>
              <td align="center">13.6</td>
              <td align="center">12.6</td>
              <td align="center">12.2</td>
              <td align="center">12.8</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2012</td>
              <td align="center">16.3</td>
              <td align="center">10.0</td>
              <td align="center">13.6</td>
              <td align="center">12.8</td>
              <td align="center">12.7</td>
              <td align="center">12.8</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2013</td>
              <td align="center">17.7</td>
              <td align="center">10.4</td>
              <td align="center">13.4</td>
              <td align="center">12.6</td>
              <td align="center">12.7</td>
              <td align="center">12.7</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2014</td>
              <td align="center">14.7</td>
              <td align="center">10.4</td>
              <td align="center">13.5</td>
              <td align="center">13.4</td>
              <td align="center">13.8</td>
              <td align="center">13</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2015</td>
              <td align="center">15.5</td>
              <td align="center">10.5</td>
              <td align="center">13.2</td>
              <td align="center">13.3</td>
              <td align="center">12.9</td>
              <td align="center">12.8</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
        <table-wrap-foot>
          <fn id="TFN1">
            <p>Abbreviations: N: Northern region; NE: Northeastern region; SE: Southeastern region; S: Southern region; M: Midwest region.</p>
          </fn>
        </table-wrap-foot>
      </table-wrap>
      <table-wrap id="t2">
        <label>Table 2</label>
        <caption>
          <title>Mean mortality rates (in percentage) by geographic region and year of processing for surgical revascularization procedures</title>
        </caption>
        <table frame="hsides" rules="groups">
          <colgroup>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th align="left" style="background-color:#B2B2B2">Region</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">N</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">NE</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">SE</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">S</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">M</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">Mean</th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td align="left">1995</td>
              <td align="center">22.2</td>
              <td align="center">5.9</td>
              <td align="center">7.7</td>
              <td align="center">7.3</td>
              <td align="center">10.4</td>
              <td align="center">7.6</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1996</td>
              <td align="center">11.4</td>
              <td align="center">7.5</td>
              <td align="center">7.6</td>
              <td align="center">6.7</td>
              <td align="center">9.5</td>
              <td align="center">7.5</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1997</td>
              <td align="center">16.3</td>
              <td align="center">6.9</td>
              <td align="center">7.7</td>
              <td align="center">7.4</td>
              <td align="center">8.8</td>
              <td align="center">7.7</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1998</td>
              <td align="center">7.3</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">6.5</td>
              <td align="center">6.2</td>
              <td align="center">8.2</td>
              <td align="center">6.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1999</td>
              <td align="center">5.3</td>
              <td align="center">7.0</td>
              <td align="center">6.3</td>
              <td align="center">6.0</td>
              <td align="center">9.3</td>
              <td align="center">6.5</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2000</td>
              <td align="center">9.6</td>
              <td align="center">6.7</td>
              <td align="center">6.2</td>
              <td align="center">7.4</td>
              <td align="center">11.2</td>
              <td align="center">7.0</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2001</td>
              <td align="center">10.5</td>
              <td align="center">7.5</td>
              <td align="center">6.5</td>
              <td align="center">7.2</td>
              <td align="center">10.1</td>
              <td align="center">7.2</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2002</td>
              <td align="center">7.0</td>
              <td align="center">5.9</td>
              <td align="center">7.0</td>
              <td align="center">6.5</td>
              <td align="center">9.4</td>
              <td align="center">6.9</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2003</td>
              <td align="center">8.1</td>
              <td align="center">5.3</td>
              <td align="center">6.3</td>
              <td align="center">6.1</td>
              <td align="center">9.7</td>
              <td align="center">6.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2004</td>
              <td align="center">11.1</td>
              <td align="center">6.0</td>
              <td align="center">6.5</td>
              <td align="center">7.3</td>
              <td align="center">10.2</td>
              <td align="center">7.0</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2005</td>
              <td align="center">7.4</td>
              <td align="center">5.2</td>
              <td align="center">6.0</td>
              <td align="center">6.7</td>
              <td align="center">7.8</td>
              <td align="center">6.2</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2006</td>
              <td align="center">7.3</td>
              <td align="center">5.1</td>
              <td align="center">6.0</td>
              <td align="center">6.5</td>
              <td align="center">8.8</td>
              <td align="center">6.2</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2007</td>
              <td align="center">7.3</td>
              <td align="center">5.1</td>
              <td align="center">6.2</td>
              <td align="center">6.5</td>
              <td align="center">9.5</td>
              <td align="center">6.3</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2008</td>
              <td align="center">10.0</td>
              <td align="center">5.5</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">7.2</td>
              <td align="center">9.4</td>
              <td align="center">6.3</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2009</td>
              <td align="center">7.3</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">5.1</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">8.5</td>
              <td align="center">5.6</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2010</td>
              <td align="center">8.3</td>
              <td align="center">4.8</td>
              <td align="center">5.1</td>
              <td align="center">6.0</td>
              <td align="center">7.2</td>
              <td align="center">5.5</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2011</td>
              <td align="center">9.8</td>
              <td align="center">5.4</td>
              <td align="center">5.0</td>
              <td align="center">5.8</td>
              <td align="center">6.2</td>
              <td align="center">5.5</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2012</td>
              <td align="center">7.8</td>
              <td align="center">4.5</td>
              <td align="center">5.0</td>
              <td align="center">6.1</td>
              <td align="center">6.9</td>
              <td align="center">5.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2013</td>
              <td align="center">10.5</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">5.4</td>
              <td align="center">6.0</td>
              <td align="center">9.4</td>
              <td align="center">6.0</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2014</td>
              <td align="center">7.5</td>
              <td align="center">4.9</td>
              <td align="center">5.3</td>
              <td align="center">6.1</td>
              <td align="center">7.3</td>
              <td align="center">5.7</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2015</td>
              <td align="center">8.2</td>
              <td align="center">5.4</td>
              <td align="center">5.3</td>
              <td align="center">6.3</td>
              <td align="center">8.1</td>
              <td align="center">5.9</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
        <table-wrap-foot>
          <fn id="TFN2">
            <p>Abbreviations: N: Northern region; NE: Northeastern region; SE: Southeastern region; S: Southern region; M: Midwest region.</p>
          </fn>
        </table-wrap-foot>
      </table-wrap>
      <table-wrap id="t3">
        <label>Table 3</label>
        <caption>
          <title>Mean length of hospital stay (in days) by geographic region and year of processing for percutaneous revascularization procedures</title>
        </caption>
        <table frame="hsides" rules="groups">
          <colgroup>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th align="left" style="background-color:#B2B2B2">Region</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">N</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">NE</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">SE</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">S</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">M</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">Mean</th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td align="left">1995</td>
              <td align="center">19.0</td>
              <td align="center">4.9</td>
              <td align="center">5.1</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.4</td>
              <td align="center">5.3</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1996</td>
              <td align="center">0.0</td>
              <td align="center">4.0</td>
              <td align="center">5.2</td>
              <td align="center">5.1</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.1</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1997</td>
              <td align="center">2.3</td>
              <td align="center">3.4</td>
              <td align="center">4.7</td>
              <td align="center">5.1</td>
              <td align="center">5.2</td>
              <td align="center">4.8</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1998</td>
              <td align="center">1.0</td>
              <td align="center">3.1</td>
              <td align="center">4.9</td>
              <td align="center">5.2</td>
              <td align="center">5.4</td>
              <td align="center">4.8</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1999</td>
              <td align="center">0.0</td>
              <td align="center">3.3</td>
              <td align="center">4.6</td>
              <td align="center">5.2</td>
              <td align="center">4.7</td>
              <td align="center">4.6</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2000</td>
              <td align="center">9.0</td>
              <td align="center">3.3</td>
              <td align="center">4.4</td>
              <td align="center">4.7</td>
              <td align="center">5.5</td>
              <td align="center">4.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2001</td>
              <td align="center">6.0</td>
              <td align="center">3.6</td>
              <td align="center">4.2</td>
              <td align="center">4.5</td>
              <td align="center">4.4</td>
              <td align="center">4.2</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2002</td>
              <td align="center">4.7</td>
              <td align="center">4.3</td>
              <td align="center">4.1</td>
              <td align="center">4.1</td>
              <td align="center">4.1</td>
              <td align="center">4.1</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2003</td>
              <td align="center">3.6</td>
              <td align="center">3.6</td>
              <td align="center">3.8</td>
              <td align="center">4.3</td>
              <td align="center">5.0</td>
              <td align="center">4.0</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2004</td>
              <td align="center">4.1</td>
              <td align="center">3.5</td>
              <td align="center">3.7</td>
              <td align="center">4.3</td>
              <td align="center">5.4</td>
              <td align="center">4.0</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2005</td>
              <td align="center">4.1</td>
              <td align="center">2.7</td>
              <td align="center">3.2</td>
              <td align="center">3.8</td>
              <td align="center">3.3</td>
              <td align="center">3.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2006</td>
              <td align="center">3.4</td>
              <td align="center">2.8</td>
              <td align="center">3.3</td>
              <td align="center">3.6</td>
              <td align="center">3.3</td>
              <td align="center">3.3</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2007</td>
              <td align="center">4.9</td>
              <td align="center">2.8</td>
              <td align="center">3.1</td>
              <td align="center">3.6</td>
              <td align="center">3.5</td>
              <td align="center">3.3</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2008</td>
              <td align="center">4.7</td>
              <td align="center">2.9</td>
              <td align="center">3.4</td>
              <td align="center">3.7</td>
              <td align="center">2.8</td>
              <td align="center">3.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2009</td>
              <td align="center">4.0</td>
              <td align="center">3.2</td>
              <td align="center">3.6</td>
              <td align="center">4.0</td>
              <td align="center">3.2</td>
              <td align="center">3.7</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2010</td>
              <td align="center">3.2</td>
              <td align="center">3.2</td>
              <td align="center">3.6</td>
              <td align="center">4.1</td>
              <td align="center">3.2</td>
              <td align="center">3.7</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2011</td>
              <td align="center">4.2</td>
              <td align="center">3.4</td>
              <td align="center">3.6</td>
              <td align="center">4.2</td>
              <td align="center">3.3</td>
              <td align="center">3.7</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2012</td>
              <td align="center">4.0</td>
              <td align="center">3.6</td>
              <td align="center">3.7</td>
              <td align="center">4.2</td>
              <td align="center">3.3</td>
              <td align="center">3.8</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2013</td>
              <td align="center">3.9</td>
              <td align="center">3.6</td>
              <td align="center">3.7</td>
              <td align="center">4.2</td>
              <td align="center">3.3</td>
              <td align="center">3.8</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2014</td>
              <td align="center">3.7</td>
              <td align="center">3.7</td>
              <td align="center">3.5</td>
              <td align="center">4.3</td>
              <td align="center">3.5</td>
              <td align="center">3.8</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2015</td>
              <td align="center">3.8</td>
              <td align="center">3.6</td>
              <td align="center">3.6</td>
              <td align="center">4.2</td>
              <td align="center">3.3</td>
              <td align="center">3.7</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
        <table-wrap-foot>
          <fn id="TFN3">
            <p>Abbreviations: N: Northern region; NE: Northeastern region; SE: Southeastern region; S: Southern region; M: Midwest region.</p>
          </fn>
        </table-wrap-foot>
      </table-wrap>
      <table-wrap id="t4">
        <label>Table 4</label>
        <caption>
          <title>Mean mortality rates (in percentage) by geographic region and year of processing for percutaneous revascularization procedures</title>
        </caption>
        <table frame="hsides" rules="groups">
          <colgroup>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th align="left" style="background-color:#B2B2B2">Region</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">N</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">NE</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">SE</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">S</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">M</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">Mean</th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td align="left">1995</td>
              <td align="center">0.0</td>
              <td align="center">2.3</td>
              <td align="center">1.8</td>
              <td align="center">2.8</td>
              <td align="center">2.3</td>
              <td align="center">2.2</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1996</td>
              <td align="center">0.0</td>
              <td align="center">1.9</td>
              <td align="center">1.9</td>
              <td align="center">2.8</td>
              <td align="center">4.2</td>
              <td align="center">2.2</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1997</td>
              <td align="center">0.0</td>
              <td align="center">1.8</td>
              <td align="center">1.9</td>
              <td align="center">3.0</td>
              <td align="center">4.7</td>
              <td align="center">2.3</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1998</td>
              <td align="center">50.0</td>
              <td align="center">2.1</td>
              <td align="center">2.0</td>
              <td align="center">2.9</td>
              <td align="center">2.3</td>
              <td align="center">2.3</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1999</td>
              <td align="center">0.0</td>
              <td align="center">2.4</td>
              <td align="center">1.9</td>
              <td align="center">3.4</td>
              <td align="center">2.8</td>
              <td align="center">2.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2000</td>
              <td align="center">0.0</td>
              <td align="center">2.1</td>
              <td align="center">1.9</td>
              <td align="center">2.9</td>
              <td align="center">3.3</td>
              <td align="center">2.3</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2001</td>
              <td align="center">0.0</td>
              <td align="center">2.4</td>
              <td align="center">1.8</td>
              <td align="center">2.9</td>
              <td align="center">3.5</td>
              <td align="center">2.3</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2002</td>
              <td align="center">0.0</td>
              <td align="center">2.0</td>
              <td align="center">1.9</td>
              <td align="center">2.6</td>
              <td align="center">3.7</td>
              <td align="center">2.2</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2003</td>
              <td align="center">0.5</td>
              <td align="center">2.5</td>
              <td align="center">1.8</td>
              <td align="center">2.3</td>
              <td align="center">2.9</td>
              <td align="center">2.1</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2004</td>
              <td align="center">1.5</td>
              <td align="center">2.3</td>
              <td align="center">1.8</td>
              <td align="center">1.9</td>
              <td align="center">3.3</td>
              <td align="center">2.0</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2005</td>
              <td align="center">1.5</td>
              <td align="center">1.7</td>
              <td align="center">1.2</td>
              <td align="center">1.5</td>
              <td align="center">1.9</td>
              <td align="center">1.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2006</td>
              <td align="center">0.9</td>
              <td align="center">2.2</td>
              <td align="center">1.3</td>
              <td align="center">1.4</td>
              <td align="center">1.1</td>
              <td align="center">1.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2007</td>
              <td align="center">1.1</td>
              <td align="center">2.1</td>
              <td align="center">1.0</td>
              <td align="center">1.7</td>
              <td align="center">1.4</td>
              <td align="center">1.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2008</td>
              <td align="center">1.5</td>
              <td align="center">2.5</td>
              <td align="center">1.2</td>
              <td align="center">1.3</td>
              <td align="center">1.2</td>
              <td align="center">1.4</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2009</td>
              <td align="center">1.4</td>
              <td align="center">2.6</td>
              <td align="center">1.6</td>
              <td align="center">1.8</td>
              <td align="center">1.8</td>
              <td align="center">1.8</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2010</td>
              <td align="center">2.0</td>
              <td align="center">2.6</td>
              <td align="center">1.5</td>
              <td align="center">1.6</td>
              <td align="center">1.6</td>
              <td align="center">1.7</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2011</td>
              <td align="center">2.0</td>
              <td align="center">2.6</td>
              <td align="center">1.6</td>
              <td align="center">1.9</td>
              <td align="center">1.9</td>
              <td align="center">1.9</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2012</td>
              <td align="center">2.2</td>
              <td align="center">3.1</td>
              <td align="center">1.7</td>
              <td align="center">2.0</td>
              <td align="center">2.1</td>
              <td align="center">2.0</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2013</td>
              <td align="center">2.4</td>
              <td align="center">3.2</td>
              <td align="center">1.7</td>
              <td align="center">2.0</td>
              <td align="center">2.4</td>
              <td align="center">2.1</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2014</td>
              <td align="center">2.4</td>
              <td align="center">2.7</td>
              <td align="center">1.6</td>
              <td align="center">2.2</td>
              <td align="center">2.4</td>
              <td align="center">2.0</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2015</td>
              <td align="center">3.1</td>
              <td align="center">2.7</td>
              <td align="center">1.9</td>
              <td align="center">2.2</td>
              <td align="center">2.6</td>
              <td align="center">2.2</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
        <table-wrap-foot>
          <fn id="TFN4">
            <p>Abbreviations: N: Northern region; NE: Northeastern region; SE: Southeastern region; S: Southern region; M: Midwest region.</p>
          </fn>
        </table-wrap-foot>
      </table-wrap>
      <table-wrap id="t5">
        <label>Table 5</label>
        <caption>
          <title>Mean length of hospital stay (in days) by geographic region and year of processing for primary percutaneous revascularization procedures</title>
        </caption>
        <table frame="hsides" rules="groups">
          <colgroup>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th align="left" style="background-color:#B2B2B2">Region</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">N</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">NE</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">SE</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">S</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">M</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">Mean</th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td align="left">1995</td>
              <td align="center">7.6</td>
              <td align="center">5.2</td>
              <td align="center">5.1</td>
              <td align="center">6.0</td>
              <td align="center">6.1</td>
              <td align="center">5.3</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1996</td>
              <td align="center">7.9</td>
              <td align="center">6.0</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">6.6</td>
              <td align="center">6.9</td>
              <td align="center">6.0</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1997</td>
              <td align="center">6.6</td>
              <td align="center">5.9</td>
              <td align="center">6.3</td>
              <td align="center">6.3</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">6.2</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1998</td>
              <td align="center">7.1</td>
              <td align="center">5.3</td>
              <td align="center">6.3</td>
              <td align="center">6.1</td>
              <td align="center">5.9</td>
              <td align="center">6.1</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1999</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.9</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">5.5</td>
              <td align="center">5.7</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2000</td>
              <td align="center">7.7</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.1</td>
              <td align="center">5.7</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2001</td>
              <td align="center">4.3</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.2</td>
              <td align="center">5.6</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2002</td>
              <td align="center">6.1</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">5.4</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.5</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2003</td>
              <td align="center">6.8</td>
              <td align="center">5.8</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">5.4</td>
              <td align="center">6.8</td>
              <td align="center">5.6</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2004</td>
              <td align="center">6.6</td>
              <td align="center">6.2</td>
              <td align="center">5.8</td>
              <td align="center">5.3</td>
              <td align="center">5.8</td>
              <td align="center">5.7</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2005</td>
              <td align="center">6.7</td>
              <td align="center">5.9</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">5.4</td>
              <td align="center">4.8</td>
              <td align="center">5.6</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2006</td>
              <td align="center">4.5</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">5.5</td>
              <td align="center">5.8</td>
              <td align="center">4.9</td>
              <td align="center">5.6</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2007</td>
              <td align="center">7.6</td>
              <td align="center">5.2</td>
              <td align="center">5.1</td>
              <td align="center">6.0</td>
              <td align="center">6.1</td>
              <td align="center">5.3</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2008</td>
              <td align="center">7.9</td>
              <td align="center">6.0</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">6.6</td>
              <td align="center">6.9</td>
              <td align="center">6.0</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2009</td>
              <td align="center">6.6</td>
              <td align="center">5.9</td>
              <td align="center">6.3</td>
              <td align="center">6.3</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">6.2</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2010</td>
              <td align="center">7.1</td>
              <td align="center">5.3</td>
              <td align="center">6.3</td>
              <td align="center">6.1</td>
              <td align="center">5.9</td>
              <td align="center">6.1</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2011</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.9</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">5.5</td>
              <td align="center">5.7</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2012</td>
              <td align="center">7.7</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.1</td>
              <td align="center">5.7</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2013</td>
              <td align="center">4.3</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.2</td>
              <td align="center">5.6</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2014</td>
              <td align="center">6.1</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">5.4</td>
              <td align="center">5.7</td>
              <td align="center">5.5</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2015</td>
              <td align="center">6.8</td>
              <td align="center">5.8</td>
              <td align="center">5.6</td>
              <td align="center">5.4</td>
              <td align="center">6.8</td>
              <td align="center">5.6</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
        <table-wrap-foot>
          <fn id="TFN5">
            <p>Abbreviations: N: Northern region; NE: Northeastern region; SE: Southeastern region; S: Southern region; M: Midwest region.</p>
          </fn>
        </table-wrap-foot>
      </table-wrap>
      <table-wrap id="t6">
        <label>Table 6</label>
        <caption>
          <title>Mean mortality rates (in percentage) by geographic region and year of processing for primary percutaneous revascularization procedures</title>
        </caption>
        <table frame="hsides" rules="groups">
          <colgroup>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
            <col width="14%"/>
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th align="left" style="background-color:#B2B2B2">Region</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">N</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">NE</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">SE</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">S</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">M</th>
              <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">Mean</th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td align="left">1995</td>
              <td align="center">5.88</td>
              <td align="center">11.2</td>
              <td align="center">6.41</td>
              <td align="center">8.97</td>
              <td align="center">6.56</td>
              <td align="center">7.94</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1996</td>
              <td align="center">7.91</td>
              <td align="center">6.2</td>
              <td align="center">5.91</td>
              <td align="center">8.67</td>
              <td align="center">5.74</td>
              <td align="center">6.65</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1997</td>
              <td align="center">9.69</td>
              <td align="center">6.99</td>
              <td align="center">6.06</td>
              <td align="center">7.29</td>
              <td align="center">11.21</td>
              <td align="center">6.9</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1998</td>
              <td align="center">7.69</td>
              <td align="center">7.06</td>
              <td align="center">6.82</td>
              <td align="center">8.45</td>
              <td align="center">8.71</td>
              <td align="center">7.44</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">1999</td>
              <td align="center">9.13</td>
              <td align="center">6.12</td>
              <td align="center">6.26</td>
              <td align="center">7.36</td>
              <td align="center">8.74</td>
              <td align="center">6.77</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2000</td>
              <td align="center">5.76</td>
              <td align="center">7.1</td>
              <td align="center">6.57</td>
              <td align="center">7.17</td>
              <td align="center">6.72</td>
              <td align="center">6.87</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2001</td>
              <td align="center">8.78</td>
              <td align="center">7.17</td>
              <td align="center">7.83</td>
              <td align="center">6.13</td>
              <td align="center">14.48</td>
              <td align="center">7.33</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2002</td>
              <td align="center">7.04</td>
              <td align="center">7.15</td>
              <td align="center">7.89</td>
              <td align="center">6.95</td>
              <td align="center">9.55</td>
              <td align="center">7.44</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2003</td>
              <td align="center">6.88</td>
              <td align="center">8.06</td>
              <td align="center">7.43</td>
              <td align="center">7.01</td>
              <td align="center">9.03</td>
              <td align="center">7.43</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2004</td>
              <td align="center">5.39</td>
              <td align="center">8.66</td>
              <td align="center">6.75</td>
              <td align="center">6.39</td>
              <td align="center">8.08</td>
              <td align="center">6.96</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2005</td>
              <td align="center">7.38</td>
              <td align="center">5.61</td>
              <td align="center">7.21</td>
              <td align="center">5.51</td>
              <td align="center">8.42</td>
              <td align="center">6.33</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2006</td>
              <td align="center">6.77</td>
              <td align="center">6.13</td>
              <td align="center">7.18</td>
              <td align="center">6.56</td>
              <td align="center">6.05</td>
              <td align="center">6.66</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2007</td>
              <td align="center">5.88</td>
              <td align="center">11.2</td>
              <td align="center">6.41</td>
              <td align="center">8.97</td>
              <td align="center">6.56</td>
              <td align="center">7.94</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2008</td>
              <td align="center">7.91</td>
              <td align="center">6.2</td>
              <td align="center">5.91</td>
              <td align="center">8.67</td>
              <td align="center">5.74</td>
              <td align="center">6.65</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2009</td>
              <td align="center">9.69</td>
              <td align="center">6.99</td>
              <td align="center">6.06</td>
              <td align="center">7.29</td>
              <td align="center">11.2</td>
              <td align="center">6.9</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2010</td>
              <td align="center">7.69</td>
              <td align="center">7.06</td>
              <td align="center">6.82</td>
              <td align="center">8.45</td>
              <td align="center">8.71</td>
              <td align="center">7.44</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2011</td>
              <td align="center">9.13</td>
              <td align="center">6.12</td>
              <td align="center">6.26</td>
              <td align="center">7.36</td>
              <td align="center">8.74</td>
              <td align="center">6.77</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2012</td>
              <td align="center">5.76</td>
              <td align="center">7.1</td>
              <td align="center">6.57</td>
              <td align="center">7.17</td>
              <td align="center">6.72</td>
              <td align="center">6.87</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2013</td>
              <td align="center">8.78</td>
              <td align="center">7.17</td>
              <td align="center">7.83</td>
              <td align="center">6.13</td>
              <td align="center">14.48</td>
              <td align="center">7.33</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2014</td>
              <td align="center">7.04</td>
              <td align="center">7.15</td>
              <td align="center">7.89</td>
              <td align="center">6.95</td>
              <td align="center">9.55</td>
              <td align="center">7.44</td>
            </tr>
            <tr>
              <td align="left">2015</td>
              <td align="center">6.88</td>
              <td align="center">8.06</td>
              <td align="center">7.43</td>
              <td align="center">7.01</td>
              <td align="center">9.03</td>
              <td align="center">7.43</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
        <table-wrap-foot>
          <fn id="TFN6">
            <p>Abbreviations: N: Northern region; NE: Northeastern region; SE: Southeastern region; S: Southern region; M: Midwest region.</p>
          </fn>
        </table-wrap-foot>
      </table-wrap>
      <p>The data comparing changes in the total number of procedures and mean and total amounts paid for the two major groups of procedures (surgical and percutaneous revascularizations, excluding primary angioplasties) are shown in <xref ref-type="fig" rid="f2">Figure 2</xref>.</p>
      <p>
        <fig id="f2">
          <label>Figure 2</label>
          <caption>
            <title>Comparison according to group of procedure, per year.</title>
          </caption>
          <graphic xlink:href="2359-5647-ijcs-30-05-0380-70080-gf02.jpg"/></fig>
      </p>
      <p>Regarding the total number of procedures performed annually, the number of surgical revascularizations increased from 13,198 in 1995 to 22,559 in 2015, reflecting a 70.93% increase, and the number of percutaneous procedures increased from 10,522 in 1995 to 66,345 in 2015, reflecting a 530.53% increase. The mean number of procedures in both categories were closest in the year 2000 when the mean number of percutaneous revascularizations reached close to 20 thousand. Similarly, the mean total amounts paid for each procedure were closest in 2001, with the percutaneous revascularization group surpassing the mark of 100 million reais.</p>
      <p>As for primary angioplasties, the data were only available from 2004 onwards. Across the period of 10 years, the total number of primary angioplasties per year increased from 1,901 in 2004 to 8,524 performed in 2015, a 348.39% increase.</p>
      <p>An analysis evaluating the performed procedures according to geographic region observed that the total number of procedures was highest in the Southeast, followed by the South region. The proportions of procedures according to geographic region showed no significant variation over the period for any of the evaluated procedures. An individual analysis of each region is beyond the scope of this article.</p>
      <p>In regards to hospital outcomes, the mean length of hospital stay for surgical revascularizations decreased from 14.4 days to 12.8 days, which was accompanied by a decrease in the in-hospital mortality from 7.6% to 5.9%. As for the mean duration of hospital stay for percutaneous revascularization, the mean length decreased from 5.3 days to 3.7 days, while the mortality rate remained constant at 2.2% across the evaluated period. For primary angioplasties, the mean duration of hospital stay remained relatively constant, with a small increase from 5.3 days to 5.6 days, while the mortality rate showed a slight decrease from 7.94% to 7.43%. There was a significant variation among the evaluated regions in regards to hospital-related outcomes.</p>
      <p>Regarding the amount paid per surgical revascularization procedures during the study period, the mean amount paid to hospitals varied from R$ 4,327.57 in 1995 to R$ 12,839.13 in 2015 (a 196.68% increase), while the mean amount paid to health care professionals varied from R$ 562.82 in 1995 to R$ 4,766,31 in 2015 (a 746.86% increase). As for percutaneous revascularization, the mean amount paid to hospitals varied from R$ 2,615.81 in 1995 to R$ 6,187.87 in 2015 (a 136.55% increase), while the amount paid for professional services varied from R$ 293.94 in 1995 to R$ 777.00 in 2015 (a 164.34% increase).</p>
    </sec>
    <sec sec-type="discussion">
      <title>Discussion</title>
      <p>The data found in this study allow for an evaluation across a large time frame in the context of the treatment of coronary disease through the SUS in Brazil. These data reflect the progression of the treatment of these diseases in the largest part of the Brazilian population, since the public network covers more than 70% of the population in the country, according to data from the Brazilian Ministry of Health.<xref ref-type="bibr" rid="B7">7</xref>
			</p>
      <p>At the beginning of 1995, the amount paid for professional services accounted for 13% of the total amount paid for surgical revascularization and 11.23% of the total amount paid for percutaneous revascularization. In 2015, these values represented 37.12% and 12.56%, respectively. In regards to primary angioplasty, the mean total amount paid to hospitals has remained constant over the past 10 years, from R$ 5,415.58 in 2004 to R$ 6,581.51 in 2015 (a 21.55% increase), while the mean amount paid for professional services ranged from $449.41 to $961.87 (an 114.03% increase), representing during this period 8.30% and 14.61%, respectively, of the mean total amount paid for primary angioplasty procedures.</p>
      <p>For comparative purposes, the inflation of the Real Plan, as measured by the IPCA and accumulated between July 1994 and December 2014, was 373.5%, with a mean of 7.6% per year. Considering an inflation rate of 10.67% in 2015, the cumulative inflation rate during the study period was 384.17%, showing a dissociation in the progression curves between the paid amounts and the national economic scenario.</p>
    </sec>
    <sec sec-type="conclusions">
      <title>Conclusions</title>
      <p>Considering the presented data, the possibility of information underreporting to the SUS data management system must be highlighted. There may also have been inaccuracies due to the use of mean values, in which the process of homogenizing the results with significant variation arising from distinct regions or, even, from annual outliers may be subject to criticism. In this sense, the extrapolation of these parameters with the objective of comparing health care services without overlapping characteristics should be treated with caution.</p>
      <p>There was a visible increase in the number of procedures, with a substantial increase in the number of all groups of procedures, led by percutaneous versus surgical procedures from 2000 onwards. Among the groups, the hospitalization and mortality rates, in general, presented a slight decrease or remained stable. Finally, even though the amounts paid to hospitals and health care professionals increased during the study period, they remained on average well below the inflation rate, especially in the percutaneous revascularization group.</p>
    </sec>
  </body>
  <back>
    <fn-group>
      <fn fn-type="financial-disclosure">
        <p>
          <bold>Sources of Funding</bold>
        </p>
        <p>There were no external funding sources for this study.</p>
      </fn>
      <fn fn-type="other">
        <p>
          <bold>Study Association</bold>
        </p>
        <p>This study is not associated with any thesis or dissertation work.</p>
      </fn>
    </fn-group>
    <ref-list>
      <title>References</title>
      <ref id="B1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>1 Murray CJL, Lopez AD. The global burden of disease and injury series, volume 1: a comprehensive assessment of mortality and disability from diseases, injuries, and risk factors in 1990 and projected to 2020. Geneva: World Health Organization/Harvard School of Public Health/ World Bank; 1997. ISBN: 0-9655 466-0-8</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="book">
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Murray</surname>
              <given-names>CJL</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Lopez</surname>
              <given-names>AD</given-names>
            </name>
          </person-group>
          <source>The global burden of disease and injury series, volume 1: a comprehensive assessment of mortality and disability from diseases, injuries, and risk factors in 1990 and projected to 2020</source>
          <publisher-loc>Geneva</publisher-loc>
          <publisher-name>World Health Organization</publisher-name>
          <publisher-name>Harvard School of Public Health</publisher-name>
          <publisher-name>World Bank</publisher-name>
          <year>1997</year>
          <isbn>0-9655 466-0-8</isbn>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>2 Mozaffarian D Fau - Benjamin EJ, Go AS, Arnett DK, Blaha MJ, Cushman M, et al. / American Heart Association Statistics Committee; Stroke Statistics Subcommittee. Circulation. 2016;133(4):447-54. doi:10.1161/CIR:0000000000000366.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Mozaffarian D</surname>
              <given-names>Fau</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Benjamin</surname>
              <given-names>EJ</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Go</surname>
              <given-names>AS</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Arnett</surname>
              <given-names>DK</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Blaha</surname>
              <given-names>MJ</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Cushman</surname>
              <given-names>M</given-names>
            </name>
            <etal/>
            <collab>American Heart Association Statistics Committee</collab>
            <collab>Stroke Statistics Subcommittee</collab>
          </person-group>
          <source>Circulation</source>
          <year>2016</year>
          <volume>133</volume>
          <issue>4</issue>
          <fpage>447</fpage>
          <lpage>454</lpage>
          <pub-id pub-id-type="doi">10.1161/CIR:0000000000000366</pub-id>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>3 Marques R, Mendes A, Leite MG, Barbosa EC. Custos da cadeia de procedimentos no tratamento do infarto agudo do mioc&#225;rdio em hospitais brasileiros de excel&#234;ncia e especializados. Rev Assoc Med Bras. 2012;58(1):104-11.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Marques</surname>
              <given-names>R</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Mendes</surname>
              <given-names>A</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Leite</surname>
              <given-names>MG</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Barbosa</surname>
              <given-names>EC</given-names>
            </name>
          </person-group>
          <article-title>Custos da cadeia de procedimentos no tratamento do infarto agudo do mioc&#225;rdio em hospitais brasileiros de excel&#234;ncia e especializados</article-title>
          <source>Rev Assoc Med Bras</source>
          <year>2012</year>
          <volume>58</volume>
          <issue>1</issue>
          <fpage>104</fpage>
          <lpage>111</lpage>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>4 Piegas LS, Bittar OJ, Haddad N. Cirurgia de revasculariza&#231;&#227;o mioc&#225;rdica: resultados do Sistema &#218;nico de Sa&#250;de. Arq Bras Cardiol.2009;93(5):555-60. PMID: 20084319</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Piegas</surname>
              <given-names>LS</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Bittar</surname>
              <given-names>OJ</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Haddad</surname>
              <given-names>N</given-names>
            </name>
          </person-group>
          <article-title>Cirurgia de revasculariza&#231;&#227;o mioc&#225;rdica: resultados do Sistema &#218;nico de Sa&#250;de</article-title>
          <source>Arq Bras Cardiol</source>
          <year>2009</year>
          <volume>93</volume>
          <issue>5</issue>
          <fpage>555</fpage>
          <lpage>560</lpage>
          <pub-id pub-id-type="pmid">20084319</pub-id>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>5 Bastos AS, Beccaria LM, Contrin LM, Cesarino CB. Tempo de chegada do paciente com infarto agudo do mioc&#225;rdio em unidade de emerg&#234;ncia. Ver Bras Cir Cardiovasc.2012; 27(3):411-8.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Bastos</surname>
              <given-names>AS</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Beccaria</surname>
              <given-names>LM</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Contrin</surname>
              <given-names>LM</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Cesarino</surname>
              <given-names>CB</given-names>
            </name>
          </person-group>
          <article-title>Tempo de chegada do paciente com infarto agudo do mioc&#225;rdio em unidade de emerg&#234;ncia</article-title>
          <source>Ver Bras Cir Cardiovasc</source>
          <year>2012</year>
          <volume>27</volume>
          <issue>3</issue>
          <fpage>411</fpage>
          <lpage>418</lpage>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>6 Guimar&#227;es RM, Andrade S, Machado EL, Bahia CA, Oliveira MM, Jacques FV. Diferen&#231;as regionais na transi&#231;&#227;o da mortalidade por doen&#231;as cardiovasculares no Brasil, 1980 a 2012. Ver Panam Salud Publica. 2015;37(2):83-9.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Guimar&#227;es</surname>
              <given-names>RM</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Andrade</surname>
              <given-names>S</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Machado</surname>
              <given-names>EL</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Bahia</surname>
              <given-names>CA</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Oliveira</surname>
              <given-names>MM</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Jacques</surname>
              <given-names>FV</given-names>
            </name>
          </person-group>
          <article-title>Diferen&#231;as regionais na transi&#231;&#227;o da mortalidade por doen&#231;as cardiovasculares no Brasil, 1980 a 2012</article-title>
          <source>Ver Panam Salud Publica</source>
          <year>2015</year>
          <volume>37</volume>
          <issue>2</issue>
          <fpage>83</fpage>
          <lpage>89</lpage>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>7 Brasil.Minist&#233;rio da Sa&#250;de. DATASUS. Informa&#231;&#245;es de sa&#250;de (TABNET). [Internet] {Acesso em 2016 dez 11]. Dispon&#237;vel em : <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://datasus.saude.gov.br/informacoes-de-saude/tabnet">datasus.saude.gov.br/informacoes-de-saude/tabnet</ext-link>
				</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="webpage">
          <person-group person-group-type="author">
            <collab>Brasil</collab>
            <collab>Minist&#233;rio da Sa&#250;de</collab>
            <collab>DATASUS</collab>
          </person-group>
          <source>Informa&#231;&#245;es de sa&#250;de (TABNET)</source>
          <comment>Internet</comment>
          <date-in-citation content-type="access-date">2016 dez 11</date-in-citation>
          <comment>Dispon&#237;vel em : <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://datasus.saude.gov.br/informacoes-de-saude/tabnet">datasus.saude.gov.br/informacoes-de-saude/tabnet</ext-link>
					</comment>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>8 instituto Brasileiro de Geografia e Estat&#237;stica IBGE). Estimativas de popula&#231;&#227;o. [Internet]. [Acesso em 2016 dez 11]. Dispon&#237;vel em : <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa_pop.shtm">www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa_pop.shtm</ext-link>
				</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="webpage">
          <person-group person-group-type="author">
            <collab>instituto Brasileiro de Geografia e Estat&#237;stica IBGE)</collab>
          </person-group>
          <source>Estimativas de popula&#231;&#227;o</source>
          <comment>Internet</comment>
          <date-in-citation content-type="access-date">2016 dez 11</date-in-citation>
          <comment>Dispon&#237;vel em : <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa_pop.shtm">www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa_pop.shtm</ext-link>
					</comment>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>9 Instituto Brasileiro de Geografia e Estat&#237;stica (IBGE). Indice Nacional de Pre&#231;os ao Consumidor Amplo- IPCA e INPC.[Internet]. [Acesso em 2016 dez 11]. Dispon&#237;vel em: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="htpp://www.ibge.gov.br/home/estatistica/indicadores/precos/inpc/defaultinpc.shtm">www.ibge.gov.br/home/estatistica/indicadores/precos/inpc/defaultinpc.shtm</ext-link>
				</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="webpage">
          <person-group person-group-type="author">
            <collab>Instituto Brasileiro de Geografia e Estat&#237;stica (IBGE)</collab>
          </person-group>
          <source>Indice Nacional de Pre&#231;os ao Consumidor Amplo- IPCA e INPC</source>
          <comment>Internet</comment>
          <date-in-citation content-type="access-date">2016 dez 11</date-in-citation>
          <comment>Dispon&#237;vel em: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/indicadores/precos/inpc/defaultinpc.shtm">www.ibge.gov.br/home/estatistica/indicadores/precos/inpc/defaultinpc.shtm</ext-link>
					</comment>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>10 Brasil. Ministerio da Sa&#250;de. Pesquisa Nacional de Sa&#250;de.[Internet]. [Acesso em: 2016 dez 11]. Dispon&#237;vel em: e<ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://portalsaude.saude.gov.br/index.php/cidadao/principal/agencia-saude/17961-71-dos-brasileiros-tem-os-servicos-publicos-de-saude-como-eferencia2015">http://portalsaude.saude.gov.br/index.php/cidadao/principal/agencia-saude/17961-71-dos-brasileiros-tem-os-servicos-publicos-de-saude-como-eferencia2015</ext-link>
				</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="webpage">
          <person-group person-group-type="author">
            <collab>Brasil</collab>
            <collab>Ministerio da Sa&#250;de. Pesquisa Nacional de Sa&#250;de</collab>
          </person-group>
          <comment>Internet</comment>
          <date-in-citation content-type="access-date">2016 dez 11</date-in-citation>
          <comment>Dispon&#237;vel em: e<ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://portalsaude.saude.gov.br/index.php/cidadao/principal/agencia-saude/17961-71-dos-brasileiros-tem-os-servicos-publicos-de-saude-como-eferencia2015">http://portalsaude.saude.gov.br/index.php/cidadao/principal/agencia-saude/17961-71-dos-brasileiros-tem-os-servicos-publicos-de-saude-como-eferencia2015</ext-link>
					</comment>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>11 Brasil. Minist&#233;rio da Sa&#250;de. Datasus. SIGTAP- Sistema de Gerenciamento da Tabela de Procedimentos, Medicamentos e OPM do SUS [Internet]. [Acesso em 2016 dez 14]. Dispon&#237;vel em: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="htpp://sigtap.datasus.gov.br/tabela/app/sec/inicio/jsp">sigtap.datasus.gov.br/tabela/app/sec/inicio/jsp</ext-link>
				</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="webpage">
          <person-group person-group-type="author">
            <collab>Brasil</collab>
            <collab>Minist&#233;rio da Sa&#250;de</collab>
            <collab>Datasus</collab>
          </person-group>
          <source>SIGTAP- Sistema de Gerenciamento da Tabela de Procedimentos, Medicamentos e OPM do SUS</source>
          <comment>Internet</comment>
          <date-in-citation content-type="access-date">2016 dez 14</date-in-citation>
          <comment>Dispon&#237;vel em: <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://sigtap.datasus.gov.br/tabela/app/sec/inicio/jsp">sigtap.datasus.gov.br/tabela/app/sec/inicio/jsp</ext-link>
					</comment>
        </element-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
  <sub-article article-type="translation" id="s1" xml:lang="pt">
    <front-stub>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Artigos Originais</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title>Avalia&#231;&#227;o Temporal dos Procedimentos de Revasculariza&#231;&#227;o Coronariana pelo Sistema &#218;nico de Sa&#250;de (SUS) no Brasil: Um Panorama de 20 Anos</article-title>
      </title-group>
      <contrib-group>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Bienert</surname>
            <given-names>Igor Ribeiro de Castro</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff3">1</xref>
          <xref ref-type="aff" rid="aff4">2</xref>
          <xref ref-type="corresp" rid="c2"/>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Rodrigues</surname>
            <given-names>Alexandre</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff3">1</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Harada</surname>
            <given-names>&#201;rika Airi</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff3">1</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Silva</surname>
            <given-names>Karoline Lopes</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff3">1</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Valente</surname>
            <given-names>Amanda Ribeiro</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff3">1</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Silva</surname>
            <given-names>Paulo Andr&#233; da</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff3">1</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Braga</surname>
            <given-names>Joao Carlos Moron Saes</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff3">1</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Rinaldi</surname>
            <given-names>Fabio Salerno</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff4">2</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Filho</surname>
            <given-names>F&#225;bio Villa&#231;a Guimar&#227;es</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff3">1</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Andrade</surname>
            <given-names>Pedro Beraldo de</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff3">1</xref>
          <xref ref-type="aff" rid="aff4">2</xref>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <aff id="aff3">
        <label>1</label>
        <institution content-type="original">Hospital das Cl&#237;nicas da Faculdade de Medicina de Mar&#237;lia - FAMEMA</institution>
      </aff>
      <aff id="aff4">
        <label>2</label>
        <institution content-type="original">Santa Casa de Miseric&#243;rdia de Mar&#237;lia, Mar&#237;lia, SP - Brazil</institution>
      </aff>
      <author-notes>
        <corresp id="c2"><bold>Correspond&#234;ncia: Igor Ribeiro de Castro Bienert</bold>, Servi&#231;o de Hemodin&#226;mica - Hospital das Cl&#237;nicas de Mar&#237;lia, 1&#186; andar. R. Aziz Atallah, S/N. CEP: 17519-101, Fragata, Mar&#237;lia, SP - Brasil. E-mail: <email>bienert@famema.br</email>; <email>bienert@me.com</email>
				</corresp>
        <fn fn-type="con">
          <p>
            <bold>Contribui&#231;&#227;o dos autores</bold>
          </p>
          <p>Concep&#231;&#227;o e desenho da pesquisa: Bienert IRC, Andrade PB. Obten&#231;&#227;o de dados: Harada EA, Silva KL, Valente AR. An&#225;lise e interpreta&#231;&#227;o dos dados: Bienert IRC, Rodrigues A, Silva PA, Braga JCMS, Rinaldi FS, Andrade PB. An&#225;lise estat&#237;stica: Rinaldi FS. Reda&#231;&#227;o do manuscrito: Bienert IRC, Harada EA, Silva KL, Valente AR. Revis&#227;o cr&#237;tica do manuscrito quanto ao conte&#250;do intelectual importante: Bienert IRC, Rodrigues A, Silva PA, Braga JCMS, Guimar&#227;es Filho FV, Andrade PB.</p>
        </fn>
        <fn fn-type="conflict">
          <p>
            <bold>Potencial Conflito de Interesse</bold>
          </p>
          <p>Declaro n&#227;o haver conflito de interesses pertinentes.</p>
        </fn>
      </author-notes>
      <abstract>
        <title>Resumo</title>
        <sec>
          <title>Fundamento:</title>
          <p>As taxas de mortalidade relacionadas &#224; doen&#231;a ateroscler&#243;tica coronariana (DAC) v&#234;m reduzindo nas &#250;ltimas d&#233;cadas devido, em parte, aos avan&#231;os nas t&#233;cnicas de revasculariza&#231;&#227;o.</p>
        </sec>
        <sec>
          <title>Objetivos:</title>
          <p>O objetivo deste estudo foi apresentar um vis&#227;o dos &#250;ltimos 20 anos do tratamento da DAC pelo Sistema &#218;nico de Sa&#250;de (SUS) no Brasil.</p>
        </sec>
        <sec>
          <title>M&#233;todos:</title>
          <p>Os dados foram obtidos atrav&#233;s dos sistemas TABNET e SIGTAP do SUS e atrav&#233;s do IBGE. Os procedimentos foram agrupados nas categorias de revasculariza&#231;&#227;o percut&#226;nea, cir&#250;rgica e percut&#226;nea prim&#225;ria. Foram analisados o n&#250;mero de autoriza&#231;&#245;es de interna&#231;&#227;o hospitalar (AIH), dura&#231;&#227;o m&#233;dia de perman&#234;ncia hospitalar, mortalidade hospitalar, valor do repasse total por procedimento e valores m&#233;dios da AIH e dos servi&#231;os profissional e hospitalar.</p>
        </sec>
        <sec>
          <title>Resultados:</title>
          <p>Entre 1995 e 2015, houve aumento no n&#250;mero de revasculariza&#231;&#245;es cir&#250;rgicas (de 13.198 a 22.559) e percut&#226;neas (de 10.522 a 66.345). De modo semelhante, o n&#250;mero de angioplastias prim&#225;rias apresentaram aumento entre 2004 e 2015 (de 1.901 a 8.524). Houve uma queda no tempo m&#233;dio de perman&#234;ncia hospitalar (de 14,4 a 12,8 dias) e da mortalidade hospitalar (de 7,6% a 5,9%) nas revasculariza&#231;&#245;es cir&#250;rgicas e queda da perman&#234;ncia hospitalar (de 5,3 dias a 3,7 dias) mas manuten&#231;&#227;o da taxa de mortalidade (2,2%) nas revasculariza&#231;&#245;es percut&#226;neas. Nas angioplastias prim&#225;rias, o tempo m&#233;dio de perman&#234;ncia hospitalar variou de 5,3 a 5,6 dias e a taxa de mortalidade variou de 7,94% a 7,43% entre 2004 e 2015, respectivamente. O valor m&#233;dio do repasse total para as revasculariza&#231;&#227;o cir&#250;rgicas variou de R$ 4.327,57 para R$ 12.839,13 e para as revasculariza&#231;&#245;es percut&#226;neas de R$ 2.615,81 a R$ 6.187,87 entre 1995 e 2015, respectivamente. Os valores equivalentes para as angioplastias prim&#225;rias foram de R$ 5.415,58 em 2004 a R$ 6.581,51 em 2015.</p>
        </sec>
        <sec>
          <title>Conclus&#245;es:</title>
          <p>O n&#250;mero de procedimentos de revasculariza&#231;&#227;o aumentou no Brasil nos &#250;ltimos 20 anos, juntamente com uma melhora nas taxas de mortalidade e redu&#231;&#227;o no tempo de perman&#234;ncia hospitalar. Observou-se importante defasagem de valores financeiros em rela&#231;&#227;o &#224; infla&#231;&#227;o acumulada neste per&#237;odo.</p>
        </sec>
      </abstract>
      <kwd-group xml:lang="pt">
        <title>Palavras-chave:</title>
        <kwd>Revasculariza&#231;&#227;o Mioc&#225;rdica</kwd>
        <kwd>Doen&#231;a da Art&#233;ria Coronariana</kwd>
        <kwd>Custos de Cuidados de Sa&#250;de</kwd>
        <kwd>Angioplastia Coron&#225;ria com Bal&#227;o</kwd>
        <kwd>Sistema &#218;nico de Sa&#250;de (SUS)</kwd>
      </kwd-group>
    </front-stub>
    <body>
      <sec sec-type="intro">
        <title>Introdu&#231;&#227;o</title>
        <p>As doen&#231;as cardiovasculares (DCVs) s&#227;o a principal causa de mortalidade e incapacidade no Brasil e no mundo.<xref ref-type="bibr" rid="B1">1</xref> Entre os pa&#237;ses em desenvolvimento, h&#225; uma tend&#234;ncia a um aumento na mortalidade e morbidade associadas a essas doen&#231;as, tornando-as um importante problema de sa&#250;de p&#250;blica, com imposi&#231;&#227;o de elevados custos referentes &#224; assist&#234;ncia m&#233;dica. A Organiza&#231;&#227;o Mundial da Sa&#250;de (OMS) estima que as DCVs sejam respons&#225;veis por 17,3 milh&#245;es de mortes/ano no mundo e projeta para o ano de 2030 taxas acima de 23,6 milh&#245;es de &#243;bitos/ano.<xref ref-type="bibr" rid="B2">2</xref>
				</p>
        <p>As doen&#231;as arteriais coronarianas (DACs) e, consequentemente, as s&#237;ndromes coronarianas agudas (SCAs) s&#227;o as principais causas de morte e hospitaliza&#231;&#227;o por DCV. As SCAs representam uma das mais importantes causas de atendimento e admiss&#245;es nos departamentos de emerg&#234;ncia no Brasil.<xref ref-type="bibr" rid="B3">3</xref> O n&#250;mero crescente de casos de infarto agudo do mioc&#225;rdio (IAM), particularmente nos pa&#237;ses em desenvolvimento, &#233; uma das quest&#245;es de sa&#250;de p&#250;blica mais relevantes da atualidade.</p>
        <p>A mortalidade intra-hospitalar da DAC &#233; descrita na literatura como variando entre 3 e 20%, dependendo do estado do paciente &#224; admiss&#227;o, idade, sexo e qualidade do cuidado recebido. Em decorr&#234;ncia dos avan&#231;os no tratamento da SCA, a mortalidade dos quadros agudos de IAM caiu de 30% na d&#233;cada de 1950 para menos de 5% nos registros mais recentes em pa&#237;ses desenvolvidos. Isso se deve em grande parte &#224; evolu&#231;&#227;o da cardiologia no que se refere &#224;s t&#233;cnicas percut&#226;neas e cir&#250;rgicas de revasculariza&#231;&#227;o do mioc&#225;rdio.<xref ref-type="bibr" rid="B4">4</xref>
				</p>
        <p>Segundo dados epidemiol&#243;gicos americanos, mais de um milh&#227;o de pessoas apresentam epis&#243;dios de IAM anualmente, com cerca de 370 mil mortes atribu&#237;das &#224; DAC.<xref ref-type="bibr" rid="B2">2</xref> No Brasil, 31% dos &#243;bitos com causa confirmada est&#227;o relacionados &#224;s SCAs.<xref ref-type="bibr" rid="B5">5</xref> A DAC &#233; tamb&#233;m respons&#225;vel pelo elevado custo das interna&#231;&#245;es hospitalares no Brasil, com impacto significativo no or&#231;amento dos &#243;rg&#227;os financiadores da sa&#250;de, referente ao gasto com medicamentos, interna&#231;&#245;es prolongadas e custos associados &#224; aten&#231;&#227;o de alta complexidade.<xref ref-type="bibr" rid="B6">6</xref>
				</p>
        <p>Com base nestas considera&#231;&#245;es, o objetivo do presente estudo &#233; fornecer um panorama do tratamento da DAC atrav&#233;s da an&#225;lise dos procedimentos de revasculariza&#231;&#227;o realizados pelo Sistema &#218;nico de Sa&#250;de (SUS) no Brasil, avaliando os resultados dos procedimentos de interven&#231;&#227;o coronariana percut&#226;nea e procedimentos cir&#250;rgicos de revasculariza&#231;&#227;o no per&#237;odo de 1995 a 2015, incluindo os resultados cl&#237;nicos e de gest&#227;o financeira, de modo a fornecer uma vis&#227;o ao longo dos &#250;ltimos 20 anos da evolu&#231;&#227;o destas modalidades de tratamento em nosso meio.</p>
      </sec>
      <sec sec-type="methods">
        <title>M&#233;todos</title>
        <p>As informa&#231;&#245;es epidemiol&#243;gicas de morbimortalidade hospitalar e dos indicadores de sa&#250;de para o per&#237;odo de janeiro de 1995 a dezembro de 2015 foram obtidas atrav&#233;s da base de dados TABNET do Sistema de Informa&#231;&#245;es Hospitalares do SUS / Minist&#233;rio da Sa&#250;de (http://tabnet.datasus.gov.br).<xref ref-type="bibr" rid="B7">7</xref> Os dados da popula&#231;&#227;o brasileira, censit&#225;rios ou estimados, foram obtidos atrav&#233;s de informa&#231;&#245;es fornecidas pelo Instituto Brasileiro de Geografia e Estat&#237;stica (IBGE; http://www.ibge.gov.br)<xref ref-type="bibr" rid="B8">8</xref> para a popula&#231;&#227;o brasileira residente por regi&#227;o geogr&#225;fica no per&#237;odo estudado. A infla&#231;&#227;o acumulada no per&#237;odo e utilizada na an&#225;lise foi mensurada pelo Sistema Nacional de &#205;ndices de Pre&#231;os ao Consumidor Amplo (IPCA) do IBGE.<xref ref-type="bibr" rid="B9">9</xref><sup>,</sup><xref ref-type="bibr" rid="B10">10</xref> Os dados referentes a &#243;rteses e pr&#243;teses foram obtidos do Sistema de Gerenciamento da Tabela de Procedimentos, Medicamentos e OPM do SUS (SIGTAP; http://sigtap.datasus.gov.br).<xref ref-type="bibr" rid="B11">11</xref>
				</p>
        <p>Os procedimentos foram agrupados em tr&#234;s categorias de an&#225;lise, de acordo com o interesse nos resultados: 1 - revasculariza&#231;&#245;es percut&#226;neas (32023014 angioplastia coronariana, 32035012 angioplastia coronariana para implante duplo pr&#243;tese intraluminal arterial, 48030066 angioplastia coronariana, 48030074 angioplastia coronariana com implante de pr&#243;tese intraluminal, 48030082 angioplastia coronariana com implante de dupla pr&#243;tese intraluminal arterial), 2 - revasculariza&#231;&#245;es cir&#250;rgicas (32011016 revasculariza&#231;&#227;o mioc&#225;rdica com uso de extracorp&#243;rea, 32038011 revasculariza&#231;&#227;o mioc&#225;rdica sem uso de extracorp&#243;rea, 32039018 revasculariza&#231;&#227;o mioc&#225;rdica com uso de extracorp&#243;rea com dois ou mais enxertos, 32040016 revasculariza&#231;&#227;o mioc&#225;rdica sem uso de extracorp&#243;rea com dois ou mais enxertos) e 3 - revasculariza&#231;&#227;o percut&#226;nea prim&#225;ria (48030112 angioplastia coronariana prim&#225;ria). Foram exclu&#237;dos desta an&#225;lise os procedimentos valvares associados a revasculariza&#231;&#245;es cir&#250;rgicas, devido &#224;s caracter&#237;sticas espec&#237;ficas deste grupo. Para cada um dos tr&#234;s grupos, foram especificadas as seguintes categorias de an&#225;lise: n&#250;mero de autoriza&#231;&#245;es de interna&#231;&#227;o hospitalar (AIH) pagas, m&#233;dia de perman&#234;ncia (em dias), taxa de mortalidade, valor m&#233;dio da AIH, valor m&#233;dio repassado por servi&#231;o profissional, valor m&#233;dio repassado por servi&#231;os hospitalares e valor total repassado pelo SUS.</p>
        <p>As vari&#225;veis est&#227;o expressas em m&#233;dia ou valores totais, conforme fornecidos pelo sistema TABNET. Os c&#225;lculos e gr&#225;ficos foram realizados com os programas Microsoft Excel 2010 (Microsoft Corporation, Redmond, EUA) e Statview 5.0 (SAS Institute, Cary, EUA).</p>
      </sec>
      <sec sec-type="results">
        <title>Resultados</title>
        <p>Os resultados das categorias dos procedimentos descritos foram agrupados por regi&#227;o e ano de processamento. Os n&#250;meros totais referentes a interna&#231;&#245;es hospitalares (conforme AIHs pagas) est&#227;o apresentados nos gr&#225;ficos da <xref ref-type="fig" rid="f3">Figura 1</xref>.</p>
        <p>
          <fig id="f3">
            <label>Figura 1</label>
            <caption>
              <title>N&#250;mero total de interna&#231;&#245;es (AIHs) pagas de acordo com procedimento, por ano e regi&#227;o.</title>
            </caption>
            <graphic xlink:href="2359-5647-ijcs-30-05-0380-70080-gf01-pt.jpg"/></fig>
        </p>
        <p>A <xref ref-type="table" rid="t7">Tabela 1</xref> mostra o tempo m&#233;dio de perman&#234;ncia hospitalar (em dias) e a <xref ref-type="table" rid="t8">Tabela 2</xref> apresenta as taxas m&#233;dias de mortalidade referentes &#224;s revasculariza&#231;&#245;es cir&#250;rgicas, ambas estratificadas por regi&#227;o geogr&#225;fica e ano de processamento. Os mesmos dados referentes &#224;s revasculariza&#231;&#245;es percut&#226;neas est&#227;o apresentados nas <xref ref-type="table" rid="t9">Tabelas 3</xref> e <xref ref-type="table" rid="t10">4</xref>, respectivamente, e referentes &#224;s revasculariza&#231;&#245;es percut&#226;neas prim&#225;rias nas <xref ref-type="table" rid="t11">Tabelas 5</xref> e <xref ref-type="table" rid="t12">6</xref>, respectivamente.</p>
        <table-wrap id="t7">
          <label>Tabela 1</label>
          <caption>
            <title>Tempo m&#233;dio de perman&#234;ncia hospitalar (em dias) por regi&#227;o geogr&#225;fica e ano de processamento para as revasculariza&#231;&#245;es cir&#250;rgicas</title>
          </caption>
          <table frame="hsides" rules="groups">
            <colgroup>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
            </colgroup>
            <thead>
              <tr>
                <th align="left" style="background-color:#B2B2B2">Regi&#227;o</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">N</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">NE</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">SE</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">S</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">CO</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">M&#233;dia</th>
              </tr>
            </thead>
            <tbody>
              <tr>
                <td align="left">1995</td>
                <td align="center">21,4</td>
                <td align="center">12,3</td>
                <td align="center">15,4</td>
                <td align="center">13,0</td>
                <td align="center">14,3</td>
                <td align="center">14,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1996</td>
                <td align="center">20,6</td>
                <td align="center">12,3</td>
                <td align="center">15,8</td>
                <td align="center">12,6</td>
                <td align="center">14,8</td>
                <td align="center">14,6</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1997</td>
                <td align="center">19,4</td>
                <td align="center">11,8</td>
                <td align="center">15,4</td>
                <td align="center">13,0</td>
                <td align="center">13,8</td>
                <td align="center">14,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1998</td>
                <td align="center">20,8</td>
                <td align="center">11,4</td>
                <td align="center">15,5</td>
                <td align="center">13,0</td>
                <td align="center">14,8</td>
                <td align="center">14,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1999</td>
                <td align="center">15,3</td>
                <td align="center">11,6</td>
                <td align="center">14,6</td>
                <td align="center">12,6</td>
                <td align="center">14,7</td>
                <td align="center">13,8</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2000</td>
                <td align="center">13,4</td>
                <td align="center">10,6</td>
                <td align="center">13,6</td>
                <td align="center">12,2</td>
                <td align="center">14,1</td>
                <td align="center">13,0</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2001</td>
                <td align="center">14,4</td>
                <td align="center">10,9</td>
                <td align="center">13,3</td>
                <td align="center">12,5</td>
                <td align="center">13,9</td>
                <td align="center">12,8</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2002</td>
                <td align="center">15,8</td>
                <td align="center">11,7</td>
                <td align="center">12,8</td>
                <td align="center">12,7</td>
                <td align="center">14,5</td>
                <td align="center">12,8</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2003</td>
                <td align="center">15,5</td>
                <td align="center">10,9</td>
                <td align="center">12,6</td>
                <td align="center">12,6</td>
                <td align="center">13,3</td>
                <td align="center">12,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2004</td>
                <td align="center">16,1</td>
                <td align="center">10,7</td>
                <td align="center">12,9</td>
                <td align="center">13,3</td>
                <td align="center">12,6</td>
                <td align="center">12,7</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2005</td>
                <td align="center">15,8</td>
                <td align="center">10,2</td>
                <td align="center">12,3</td>
                <td align="center">11,9</td>
                <td align="center">11,7</td>
                <td align="center">11,9</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2006</td>
                <td align="center">15,3</td>
                <td align="center">10,2</td>
                <td align="center">12,4</td>
                <td align="center">11,9</td>
                <td align="center">10,8</td>
                <td align="center">11,9</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2007</td>
                <td align="center">14,5</td>
                <td align="center">10,3</td>
                <td align="center">12,3</td>
                <td align="center">11,7</td>
                <td align="center">12,2</td>
                <td align="center">11,9</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2008</td>
                <td align="center">14,9</td>
                <td align="center">10,4</td>
                <td align="center">12,3</td>
                <td align="center">11,4</td>
                <td align="center">11,8</td>
                <td align="center">11,8</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2009</td>
                <td align="center">16,8</td>
                <td align="center">10,2</td>
                <td align="center">13,1</td>
                <td align="center">12,3</td>
                <td align="center">11,7</td>
                <td align="center">12,5</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2010</td>
                <td align="center">15,2</td>
                <td align="center">10,2</td>
                <td align="center">13,4</td>
                <td align="center">12,5</td>
                <td align="center">11,9</td>
                <td align="center">12,7</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2011</td>
                <td align="center">15,7</td>
                <td align="center">10,2</td>
                <td align="center">13,6</td>
                <td align="center">12,6</td>
                <td align="center">12,2</td>
                <td align="center">12,8</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2012</td>
                <td align="center">16,3</td>
                <td align="center">10,0</td>
                <td align="center">13,6</td>
                <td align="center">12,8</td>
                <td align="center">12,7</td>
                <td align="center">12,8</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2013</td>
                <td align="center">17,7</td>
                <td align="center">10,4</td>
                <td align="center">13,4</td>
                <td align="center">12,6</td>
                <td align="center">12,7</td>
                <td align="center">12,7</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2014</td>
                <td align="center">14,7</td>
                <td align="center">10,4</td>
                <td align="center">13,5</td>
                <td align="center">13,4</td>
                <td align="center">13,8</td>
                <td align="center">13</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2015</td>
                <td align="center">15,5</td>
                <td align="center">10,5</td>
                <td align="center">13,2</td>
                <td align="center">13,3</td>
                <td align="center">12,9</td>
                <td align="center">12,8</td>
              </tr>
            </tbody>
          </table>
          <table-wrap-foot>
            <fn id="TFN7">
              <p>Abreviaturas: N: regi&#227;o Norte; NE: regi&#227;o Nordeste; SE: regi&#227;o Sudeste; S: regi&#227;o Sul; CO: regi&#227;o Centro-Oeste.</p>
            </fn>
          </table-wrap-foot>
        </table-wrap>
        <table-wrap id="t8">
          <label>Tabela 2</label>
          <caption>
            <title>Taxas m&#233;dias de mortalidade (em percentual) por regi&#227;o geogr&#225;fica e ano de processamento para as revasculariza&#231;&#245;es cir&#250;rgicas</title>
          </caption>
          <table frame="hsides" rules="groups">
            <colgroup>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
            </colgroup>
            <thead>
              <tr>
                <th align="left" style="background-color:#B2B2B2">Regi&#227;o</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">N</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">NE</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">SE</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">S</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">CO</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">M&#233;dia</th>
              </tr>
            </thead>
            <tbody>
              <tr>
                <td align="left">1995</td>
                <td align="center">22,2</td>
                <td align="center">5,9</td>
                <td align="center">7,7</td>
                <td align="center">7,3</td>
                <td align="center">10,4</td>
                <td align="center">7,6</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1996</td>
                <td align="center">11,4</td>
                <td align="center">7,5</td>
                <td align="center">7,6</td>
                <td align="center">6,7</td>
                <td align="center">9,5</td>
                <td align="center">7,5</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1997</td>
                <td align="center">16,3</td>
                <td align="center">6,9</td>
                <td align="center">7,7</td>
                <td align="center">7,4</td>
                <td align="center">8,8</td>
                <td align="center">7,7</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1998</td>
                <td align="center">7,3</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">6,5</td>
                <td align="center">6,2</td>
                <td align="center">8,2</td>
                <td align="center">6,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1999</td>
                <td align="center">5,3</td>
                <td align="center">7,0</td>
                <td align="center">6,3</td>
                <td align="center">6,0</td>
                <td align="center">9,3</td>
                <td align="center">6,5</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2000</td>
                <td align="center">9,6</td>
                <td align="center">6,7</td>
                <td align="center">6,2</td>
                <td align="center">7,4</td>
                <td align="center">11,2</td>
                <td align="center">7,0</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2001</td>
                <td align="center">10,5</td>
                <td align="center">7,5</td>
                <td align="center">6,5</td>
                <td align="center">7,2</td>
                <td align="center">10,1</td>
                <td align="center">7,2</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2002</td>
                <td align="center">7,0</td>
                <td align="center">5,9</td>
                <td align="center">7,0</td>
                <td align="center">6,5</td>
                <td align="center">9,4</td>
                <td align="center">6,9</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2003</td>
                <td align="center">8,1</td>
                <td align="center">5,3</td>
                <td align="center">6,3</td>
                <td align="center">6,1</td>
                <td align="center">9,7</td>
                <td align="center">6,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2004</td>
                <td align="center">11,1</td>
                <td align="center">6,0</td>
                <td align="center">6,5</td>
                <td align="center">7,3</td>
                <td align="center">10,2</td>
                <td align="center">7,0</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2005</td>
                <td align="center">7,4</td>
                <td align="center">5,2</td>
                <td align="center">6,0</td>
                <td align="center">6,7</td>
                <td align="center">7,8</td>
                <td align="center">6,2</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2006</td>
                <td align="center">7,3</td>
                <td align="center">5,1</td>
                <td align="center">6,0</td>
                <td align="center">6,5</td>
                <td align="center">8,8</td>
                <td align="center">6,2</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2007</td>
                <td align="center">7,3</td>
                <td align="center">5,1</td>
                <td align="center">6,2</td>
                <td align="center">6,5</td>
                <td align="center">9,5</td>
                <td align="center">6,3</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2008</td>
                <td align="center">10,0</td>
                <td align="center">5,5</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">7,2</td>
                <td align="center">9,4</td>
                <td align="center">6,3</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2009</td>
                <td align="center">7,3</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">5,1</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">8,5</td>
                <td align="center">5,6</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2010</td>
                <td align="center">8,3</td>
                <td align="center">4,8</td>
                <td align="center">5,1</td>
                <td align="center">6,0</td>
                <td align="center">7,2</td>
                <td align="center">5,5</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2011</td>
                <td align="center">9,8</td>
                <td align="center">5,4</td>
                <td align="center">5,0</td>
                <td align="center">5,8</td>
                <td align="center">6,2</td>
                <td align="center">5,5</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2012</td>
                <td align="center">7,8</td>
                <td align="center">4,5</td>
                <td align="center">5,0</td>
                <td align="center">6,1</td>
                <td align="center">6,9</td>
                <td align="center">5,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2013</td>
                <td align="center">10,5</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">5,4</td>
                <td align="center">6,0</td>
                <td align="center">9,4</td>
                <td align="center">6,0</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2014</td>
                <td align="center">7,5</td>
                <td align="center">4,9</td>
                <td align="center">5,3</td>
                <td align="center">6,1</td>
                <td align="center">7,3</td>
                <td align="center">5,7</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2015</td>
                <td align="center">8,2</td>
                <td align="center">5,4</td>
                <td align="center">5,3</td>
                <td align="center">6,3</td>
                <td align="center">8,1</td>
                <td align="center">5,9</td>
              </tr>
            </tbody>
          </table>
          <table-wrap-foot>
            <fn id="TFN8">
              <p>Abreviaturas: N: regi&#227;o Norte; NE: regi&#227;o Nordeste; SE: regi&#227;o Sudeste; S: regi&#227;o Sul; CO: regi&#227;o Centro-Oeste.</p>
            </fn>
          </table-wrap-foot>
        </table-wrap>
        <table-wrap id="t9">
          <label>Tabela 3</label>
          <caption>
            <title>Tempo m&#233;dio de perman&#234;ncia hospitalar (em dias) por regi&#227;o geogr&#225;fica e ano de processamento para as revasculariza&#231;&#245;es percut&#226;neas</title>
          </caption>
          <table frame="hsides" rules="groups">
            <colgroup>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
            </colgroup>
            <thead>
              <tr>
                <th align="left" style="background-color:#B2B2B2">Regi&#227;o</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">N</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">NE</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">SE</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">S</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">CO</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">M&#233;dia</th>
              </tr>
            </thead>
            <tbody>
              <tr>
                <td align="left">1995</td>
                <td align="center">19,0</td>
                <td align="center">4,9</td>
                <td align="center">5,1</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,4</td>
                <td align="center">5,3</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1996</td>
                <td align="center">0,0</td>
                <td align="center">4,0</td>
                <td align="center">5,2</td>
                <td align="center">5,1</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,1</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1997</td>
                <td align="center">2,3</td>
                <td align="center">3,4</td>
                <td align="center">4,7</td>
                <td align="center">5,1</td>
                <td align="center">5,2</td>
                <td align="center">4,8</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1998</td>
                <td align="center">1,0</td>
                <td align="center">3,1</td>
                <td align="center">4,9</td>
                <td align="center">5,2</td>
                <td align="center">5,4</td>
                <td align="center">4,8</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1999</td>
                <td align="center">0,0</td>
                <td align="center">3,3</td>
                <td align="center">4,6</td>
                <td align="center">5,2</td>
                <td align="center">4,7</td>
                <td align="center">4,6</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2000</td>
                <td align="center">9,0</td>
                <td align="center">3,3</td>
                <td align="center">4,4</td>
                <td align="center">4,7</td>
                <td align="center">5,5</td>
                <td align="center">4,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2001</td>
                <td align="center">6,0</td>
                <td align="center">3,6</td>
                <td align="center">4,2</td>
                <td align="center">4,5</td>
                <td align="center">4,4</td>
                <td align="center">4,2</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2002</td>
                <td align="center">4,7</td>
                <td align="center">4,3</td>
                <td align="center">4,1</td>
                <td align="center">4,1</td>
                <td align="center">4,1</td>
                <td align="center">4,1</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2003</td>
                <td align="center">3,6</td>
                <td align="center">3,6</td>
                <td align="center">3,8</td>
                <td align="center">4,3</td>
                <td align="center">5,0</td>
                <td align="center">4,0</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2004</td>
                <td align="center">4,1</td>
                <td align="center">3,5</td>
                <td align="center">3,7</td>
                <td align="center">4,3</td>
                <td align="center">5,4</td>
                <td align="center">4,0</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2005</td>
                <td align="center">4,1</td>
                <td align="center">2,7</td>
                <td align="center">3,2</td>
                <td align="center">3,8</td>
                <td align="center">3,3</td>
                <td align="center">3,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2006</td>
                <td align="center">3,4</td>
                <td align="center">2,8</td>
                <td align="center">3,3</td>
                <td align="center">3,6</td>
                <td align="center">3,3</td>
                <td align="center">3,3</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2007</td>
                <td align="center">4,9</td>
                <td align="center">2,8</td>
                <td align="center">3,1</td>
                <td align="center">3,6</td>
                <td align="center">3,5</td>
                <td align="center">3,3</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2008</td>
                <td align="center">4,7</td>
                <td align="center">2,9</td>
                <td align="center">3,4</td>
                <td align="center">3,7</td>
                <td align="center">2,8</td>
                <td align="center">3,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2009</td>
                <td align="center">4,0</td>
                <td align="center">3,2</td>
                <td align="center">3,6</td>
                <td align="center">4,0</td>
                <td align="center">3,2</td>
                <td align="center">3,7</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2010</td>
                <td align="center">3,2</td>
                <td align="center">3,2</td>
                <td align="center">3,6</td>
                <td align="center">4,1</td>
                <td align="center">3,2</td>
                <td align="center">3,7</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2011</td>
                <td align="center">4,2</td>
                <td align="center">3,4</td>
                <td align="center">3,6</td>
                <td align="center">4,2</td>
                <td align="center">3,3</td>
                <td align="center">3,7</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2012</td>
                <td align="center">4,0</td>
                <td align="center">3,6</td>
                <td align="center">3,7</td>
                <td align="center">4,2</td>
                <td align="center">3,3</td>
                <td align="center">3,8</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2013</td>
                <td align="center">3,9</td>
                <td align="center">3,6</td>
                <td align="center">3,7</td>
                <td align="center">4,2</td>
                <td align="center">3,3</td>
                <td align="center">3,8</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2014</td>
                <td align="center">3,7</td>
                <td align="center">3,7</td>
                <td align="center">3,5</td>
                <td align="center">4,3</td>
                <td align="center">3,5</td>
                <td align="center">3,8</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2015</td>
                <td align="center">3,8</td>
                <td align="center">3,6</td>
                <td align="center">3,6</td>
                <td align="center">4,2</td>
                <td align="center">3,3</td>
                <td align="center">3,7</td>
              </tr>
            </tbody>
          </table>
          <table-wrap-foot>
            <fn id="TFN9">
              <p>Abreviaturas: N: regi&#227;o Norte; NE: regi&#227;o Nordeste; SE: regi&#227;o Sudeste; S: regi&#227;o Sul; CO: regi&#227;o Centro-Oeste.</p>
            </fn>
          </table-wrap-foot>
        </table-wrap>
        <table-wrap id="t10">
          <label>Tabela 4</label>
          <caption>
            <title>Taxas m&#233;dias de mortalidade (em percentual) por regi&#227;o geogr&#225;fica e ano de processamento para as revasculariza&#231;&#245;es percut&#226;neas</title>
          </caption>
          <table frame="hsides" rules="groups">
            <colgroup>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
            </colgroup>
            <thead>
              <tr>
                <th align="left" style="background-color:#B2B2B2">Regi&#227;o</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">N</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">NE</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">SE</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">S</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">CO</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">M&#233;dia</th>
              </tr>
            </thead>
            <tbody>
              <tr>
                <td align="left">1995</td>
                <td align="center">0,0</td>
                <td align="center">2,3</td>
                <td align="center">1,8</td>
                <td align="center">2,8</td>
                <td align="center">2,3</td>
                <td align="center">2,2</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1996</td>
                <td align="center">0,0</td>
                <td align="center">1,9</td>
                <td align="center">1,9</td>
                <td align="center">2,8</td>
                <td align="center">4,2</td>
                <td align="center">2,2</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1997</td>
                <td align="center">0,0</td>
                <td align="center">1,8</td>
                <td align="center">1,9</td>
                <td align="center">3,0</td>
                <td align="center">4,7</td>
                <td align="center">2,3</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1998</td>
                <td align="center">50,0</td>
                <td align="center">2,1</td>
                <td align="center">2,0</td>
                <td align="center">2,9</td>
                <td align="center">2,3</td>
                <td align="center">2,3</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1999</td>
                <td align="center">0,0</td>
                <td align="center">2,4</td>
                <td align="center">1,9</td>
                <td align="center">3,4</td>
                <td align="center">2,8</td>
                <td align="center">2,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2000</td>
                <td align="center">0,0</td>
                <td align="center">2,1</td>
                <td align="center">1,9</td>
                <td align="center">2,9</td>
                <td align="center">3,3</td>
                <td align="center">2,3</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2001</td>
                <td align="center">0,0</td>
                <td align="center">2,4</td>
                <td align="center">1,8</td>
                <td align="center">2,9</td>
                <td align="center">3,5</td>
                <td align="center">2,3</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2002</td>
                <td align="center">0,0</td>
                <td align="center">2,0</td>
                <td align="center">1,9</td>
                <td align="center">2,6</td>
                <td align="center">3,7</td>
                <td align="center">2,2</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2003</td>
                <td align="center">0,5</td>
                <td align="center">2,5</td>
                <td align="center">1,8</td>
                <td align="center">2,3</td>
                <td align="center">2,9</td>
                <td align="center">2,1</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2004</td>
                <td align="center">1,5</td>
                <td align="center">2,3</td>
                <td align="center">1,8</td>
                <td align="center">1,9</td>
                <td align="center">3,3</td>
                <td align="center">2,0</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2005</td>
                <td align="center">1,5</td>
                <td align="center">1,7</td>
                <td align="center">1,2</td>
                <td align="center">1,5</td>
                <td align="center">1,9</td>
                <td align="center">1,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2006</td>
                <td align="center">0,9</td>
                <td align="center">2,2</td>
                <td align="center">1,3</td>
                <td align="center">1,4</td>
                <td align="center">1,1</td>
                <td align="center">1,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2007</td>
                <td align="center">1,1</td>
                <td align="center">2,1</td>
                <td align="center">1,0</td>
                <td align="center">1,7</td>
                <td align="center">1,4</td>
                <td align="center">1,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2008</td>
                <td align="center">1,5</td>
                <td align="center">2,5</td>
                <td align="center">1,2</td>
                <td align="center">1,3</td>
                <td align="center">1,2</td>
                <td align="center">1,4</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2009</td>
                <td align="center">1,4</td>
                <td align="center">2,6</td>
                <td align="center">1,6</td>
                <td align="center">1,8</td>
                <td align="center">1,8</td>
                <td align="center">1,8</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2010</td>
                <td align="center">2,0</td>
                <td align="center">2,6</td>
                <td align="center">1,5</td>
                <td align="center">1,6</td>
                <td align="center">1,6</td>
                <td align="center">1,7</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2011</td>
                <td align="center">2,0</td>
                <td align="center">2,6</td>
                <td align="center">1,6</td>
                <td align="center">1,9</td>
                <td align="center">1,9</td>
                <td align="center">1,9</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2012</td>
                <td align="center">2,2</td>
                <td align="center">3,1</td>
                <td align="center">1,7</td>
                <td align="center">2,0</td>
                <td align="center">2,1</td>
                <td align="center">2,0</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2013</td>
                <td align="center">2,4</td>
                <td align="center">3,2</td>
                <td align="center">1,7</td>
                <td align="center">2,0</td>
                <td align="center">2,4</td>
                <td align="center">2,1</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2014</td>
                <td align="center">2,4</td>
                <td align="center">2,7</td>
                <td align="center">1,6</td>
                <td align="center">2,2</td>
                <td align="center">2,4</td>
                <td align="center">2,0</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2015</td>
                <td align="center">3,1</td>
                <td align="center">2,7</td>
                <td align="center">1,9</td>
                <td align="center">2,2</td>
                <td align="center">2,6</td>
                <td align="center">2,2</td>
              </tr>
            </tbody>
          </table>
          <table-wrap-foot>
            <fn id="TFN10">
              <p>Abreviaturas: N: regi&#227;o Norte; NE: regi&#227;o Nordeste; SE: regi&#227;o Sudeste; S: regi&#227;o Sul; CO: regi&#227;o Centro-Oeste.</p>
            </fn>
          </table-wrap-foot>
        </table-wrap>
        <table-wrap id="t11">
          <label>Tabela 5</label>
          <caption>
            <title>Tempo m&#233;dio de perman&#234;ncia hospitalar (em dias) por regi&#227;o geogr&#225;fica e ano de processamento para as revasculariza&#231;&#245;es percut&#226;neas prim&#225;rias</title>
          </caption>
          <table frame="hsides" rules="groups">
            <colgroup>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
            </colgroup>
            <thead>
              <tr>
                <th align="left" style="background-color:#B2B2B2">Regi&#227;o</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">N</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">NE</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">SE</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">S</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">CO</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">M&#233;dia</th>
              </tr>
            </thead>
            <tbody>
              <tr>
                <td align="left">1995</td>
                <td align="center">7,6</td>
                <td align="center">5,2</td>
                <td align="center">5,1</td>
                <td align="center">6,0</td>
                <td align="center">6,1</td>
                <td align="center">5,3</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1996</td>
                <td align="center">7,9</td>
                <td align="center">6,0</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">6,6</td>
                <td align="center">6,9</td>
                <td align="center">6,0</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1997</td>
                <td align="center">6,6</td>
                <td align="center">5,9</td>
                <td align="center">6,3</td>
                <td align="center">6,3</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">6,2</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1998</td>
                <td align="center">7,1</td>
                <td align="center">5,3</td>
                <td align="center">6,3</td>
                <td align="center">6,1</td>
                <td align="center">5,9</td>
                <td align="center">6,1</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1999</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,9</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">5,5</td>
                <td align="center">5,7</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2000</td>
                <td align="center">7,7</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,1</td>
                <td align="center">5,7</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2001</td>
                <td align="center">4,3</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,2</td>
                <td align="center">5,6</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2002</td>
                <td align="center">6,1</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">5,4</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,5</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2003</td>
                <td align="center">6,8</td>
                <td align="center">5,8</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">5,4</td>
                <td align="center">6,8</td>
                <td align="center">5,6</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2004</td>
                <td align="center">6,6</td>
                <td align="center">6,2</td>
                <td align="center">5,8</td>
                <td align="center">5,3</td>
                <td align="center">5,8</td>
                <td align="center">5,7</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2005</td>
                <td align="center">6,7</td>
                <td align="center">5,9</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">5,4</td>
                <td align="center">4,8</td>
                <td align="center">5,6</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2006</td>
                <td align="center">4,5</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">5,5</td>
                <td align="center">5,8</td>
                <td align="center">4,9</td>
                <td align="center">5,6</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2007</td>
                <td align="center">7,6</td>
                <td align="center">5,2</td>
                <td align="center">5,1</td>
                <td align="center">6,0</td>
                <td align="center">6,1</td>
                <td align="center">5,3</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2008</td>
                <td align="center">7,9</td>
                <td align="center">6,0</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">6,6</td>
                <td align="center">6,9</td>
                <td align="center">6,0</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2009</td>
                <td align="center">6,6</td>
                <td align="center">5,9</td>
                <td align="center">6,3</td>
                <td align="center">6,3</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">6,2</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2010</td>
                <td align="center">7,1</td>
                <td align="center">5,3</td>
                <td align="center">6,3</td>
                <td align="center">6,1</td>
                <td align="center">5,9</td>
                <td align="center">6,1</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2011</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,9</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">5,5</td>
                <td align="center">5,7</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2012</td>
                <td align="center">7,7</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,1</td>
                <td align="center">5,7</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2013</td>
                <td align="center">4,3</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,2</td>
                <td align="center">5,6</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2014</td>
                <td align="center">6,1</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">5,4</td>
                <td align="center">5,7</td>
                <td align="center">5,5</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2015</td>
                <td align="center">6,8</td>
                <td align="center">5,8</td>
                <td align="center">5,6</td>
                <td align="center">5,4</td>
                <td align="center">6,8</td>
                <td align="center">5,6</td>
              </tr>
            </tbody>
          </table>
          <table-wrap-foot>
            <fn id="TFN11">
              <p>Abreviaturas: N: regi&#227;o Norte; NE: regi&#227;o Nordeste; SE: regi&#227;o Sudeste; S: regi&#227;o Sul; CO: regi&#227;o Centro-Oeste.</p>
            </fn>
          </table-wrap-foot>
        </table-wrap>
        <table-wrap id="t12">
          <label>Tabela 6</label>
          <caption>
            <title>Taxas m&#233;dias de mortalidade (em percentual) por regi&#227;o geogr&#225;fica e ano de processamento para as revasculariza&#231;&#245;es percut&#226;neas prim&#225;rias</title>
          </caption>
          <table frame="hsides" rules="groups">
            <colgroup>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
              <col width="14%"/>
            </colgroup>
            <thead>
              <tr>
                <th align="left" style="background-color:#B2B2B2">Regi&#227;o</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">N</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">NE</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">SE</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">S</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">CO</th>
                <th align="center" style="background-color:#B2B2B2">M&#233;dia</th>
              </tr>
            </thead>
            <tbody>
              <tr>
                <td align="left">1995</td>
                <td align="center">5,88</td>
                <td align="center">11,2</td>
                <td align="center">6,41</td>
                <td align="center">8,97</td>
                <td align="center">6,56</td>
                <td align="center">7,94</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1996</td>
                <td align="center">7,91</td>
                <td align="center">6,2</td>
                <td align="center">5,91</td>
                <td align="center">8,67</td>
                <td align="center">5,74</td>
                <td align="center">6,65</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1997</td>
                <td align="center">9,69</td>
                <td align="center">6,99</td>
                <td align="center">6,06</td>
                <td align="center">7,29</td>
                <td align="center">11,21</td>
                <td align="center">6,9</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1998</td>
                <td align="center">7,69</td>
                <td align="center">7,06</td>
                <td align="center">6,82</td>
                <td align="center">8,45</td>
                <td align="center">8,71</td>
                <td align="center">7,44</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">1999</td>
                <td align="center">9,13</td>
                <td align="center">6,12</td>
                <td align="center">6,26</td>
                <td align="center">7,36</td>
                <td align="center">8,74</td>
                <td align="center">6,77</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2000</td>
                <td align="center">5,76</td>
                <td align="center">7,1</td>
                <td align="center">6,57</td>
                <td align="center">7,17</td>
                <td align="center">6,72</td>
                <td align="center">6,87</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2001</td>
                <td align="center">8,78</td>
                <td align="center">7,17</td>
                <td align="center">7,83</td>
                <td align="center">6,13</td>
                <td align="center">14,48</td>
                <td align="center">7,33</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2002</td>
                <td align="center">7,04</td>
                <td align="center">7,15</td>
                <td align="center">7,89</td>
                <td align="center">6,95</td>
                <td align="center">9,55</td>
                <td align="center">7,44</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2003</td>
                <td align="center">6,88</td>
                <td align="center">8,06</td>
                <td align="center">7,43</td>
                <td align="center">7,01</td>
                <td align="center">9,03</td>
                <td align="center">7,43</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2004</td>
                <td align="center">5,39</td>
                <td align="center">8,66</td>
                <td align="center">6,75</td>
                <td align="center">6,39</td>
                <td align="center">8,08</td>
                <td align="center">6,96</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2005</td>
                <td align="center">7,38</td>
                <td align="center">5,61</td>
                <td align="center">7,21</td>
                <td align="center">5,51</td>
                <td align="center">8,42</td>
                <td align="center">6,33</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2006</td>
                <td align="center">6,77</td>
                <td align="center">6,13</td>
                <td align="center">7,18</td>
                <td align="center">6,56</td>
                <td align="center">6,05</td>
                <td align="center">6,66</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2007</td>
                <td align="center">5,88</td>
                <td align="center">11,2</td>
                <td align="center">6,41</td>
                <td align="center">8,97</td>
                <td align="center">6,56</td>
                <td align="center">7,94</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2008</td>
                <td align="center">7,91</td>
                <td align="center">6,2</td>
                <td align="center">5,91</td>
                <td align="center">8,67</td>
                <td align="center">5,74</td>
                <td align="center">6,65</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2009</td>
                <td align="center">9,69</td>
                <td align="center">6,99</td>
                <td align="center">6,06</td>
                <td align="center">7,29</td>
                <td align="center">11,2</td>
                <td align="center">6,9</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2010</td>
                <td align="center">7,69</td>
                <td align="center">7,06</td>
                <td align="center">6,82</td>
                <td align="center">8,45</td>
                <td align="center">8,71</td>
                <td align="center">7,44</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2011</td>
                <td align="center">9,13</td>
                <td align="center">6,12</td>
                <td align="center">6,26</td>
                <td align="center">7,36</td>
                <td align="center">8,74</td>
                <td align="center">6,77</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2012</td>
                <td align="center">5,76</td>
                <td align="center">7,1</td>
                <td align="center">6,57</td>
                <td align="center">7,17</td>
                <td align="center">6,72</td>
                <td align="center">6,87</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2013</td>
                <td align="center">8,78</td>
                <td align="center">7,17</td>
                <td align="center">7,83</td>
                <td align="center">6,13</td>
                <td align="center">14,48</td>
                <td align="center">7,33</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2014</td>
                <td align="center">7,04</td>
                <td align="center">7,15</td>
                <td align="center">7,89</td>
                <td align="center">6,95</td>
                <td align="center">9,55</td>
                <td align="center">7,44</td>
              </tr>
              <tr>
                <td align="left">2015</td>
                <td align="center">6,88</td>
                <td align="center">8,06</td>
                <td align="center">7,43</td>
                <td align="center">7,01</td>
                <td align="center">9,03</td>
                <td align="center">7,43</td>
              </tr>
            </tbody>
          </table>
          <table-wrap-foot>
            <fn id="TFN12">
              <p>Abreviaturas: N: regi&#227;o Norte; NE: regi&#227;o Nordeste; SE: regi&#227;o Sudeste; S: regi&#227;o Sul; CO: regi&#227;o Centro-Oeste.</p>
            </fn>
          </table-wrap-foot>
        </table-wrap>
        <p>Os dados comparando as mudan&#231;as no volume total de procedimentos e valores m&#233;dios e totais de repasse para os dois maiores grupos de procedimentos (revasculariza&#231;&#245;es cir&#250;rgicas e percut&#226;neas, exclu&#237;das as angioplastias prim&#225;rias) est&#227;o apresentados na <xref ref-type="fig" rid="f4">Figura 2</xref>.</p>
        <p>
          <fig id="f4">
            <label>Figura 2</label>
            <caption>
              <title>Comparativo de acordo com grupo de procedimento, por ano.</title>
            </caption>
            <graphic xlink:href="2359-5647-ijcs-30-05-0380-70080-gf02-pt.jpg"/></fig>
        </p>
        <p>Em rela&#231;&#227;o ao n&#250;mero total de procedimentos realizados anualmente, o n&#250;mero de revasculariza&#231;&#245;es cir&#250;rgicas aumentou de 13.198 em 1995 para 22.559 em 2015, refletindo um aumento de 70,93%, e o n&#250;mero de procedimentos percut&#226;neos aumentou de 10.522 em 1995 para 66.345 em 2015, refletindo um aumento de 530,53%. O n&#250;mero m&#233;dio de procedimentos em ambas as categorias teve aproxima&#231;&#227;o m&#225;xima no ano 2000, quando o n&#250;mero m&#233;dio de revasculariza&#231;&#245;es percut&#226;neas chegou pr&#243;ximo a 20 mil. De maneira semelhante, os valores m&#233;dios de repasse total por cada procedimento tiveram aproxima&#231;&#227;o m&#225;xima em 2001, com o grupo de revasculariza&#231;&#245;es percut&#226;neas superando a marca de 100 milh&#245;es de reais.</p>
        <p>Quanto &#224;s angioplastias prim&#225;rias, os dados estavam dispon&#237;veis somente a partir de 2004. Em uma janela de 10 anos, o n&#250;mero total ao ano de angioplastias prim&#225;rias aumentou de 1.901 em 2004 a 8.524 procedimentos em 2015, um aumento de 348,39%.</p>
        <p>Uma an&#225;lise dos procedimentos realizados de acordo com regi&#227;o geogr&#225;fica verificou que o n&#250;mero de procedimentos foi mais alto na regi&#227;o Sudeste, seguida pela regi&#227;o Sul. A propor&#231;&#227;o dos n&#250;meros de procedimentos de acordo com regi&#227;o geogr&#225;fica n&#227;o variou significantemente ao longo do per&#237;odo para qualquer dos procedimentos avaliados. Uma an&#225;lise individual de cada regi&#227;o foge ao escopo deste artigo.</p>
        <p>Em rela&#231;&#227;o aos desfechos hospitalares, verificou-se que a dura&#231;&#227;o m&#233;dia das interna&#231;&#245;es relacionadas a revasculariza&#231;&#245;es cir&#250;rgicas diminiu de 14,4 dias para 12,8 dias, o que foi acompanhado de uma queda na mortalidade hospitalar de 7,6% para 5,9%. Quanto &#224; dura&#231;&#227;o m&#233;dia das interna&#231;&#245;es para revasculariza&#231;&#227;o percut&#226;nea, o tempo m&#233;dio reduziu de 5,3 dias para 3,7 dias, enquanto a taxa de mortalidade se manteve constante em 2,2% ao longo do per&#237;odo avaliado. Para as angioplastias prim&#225;rias, o tempo m&#233;dio de interna&#231;&#227;o hospitalar permaneceu relativamente constante, com um pequeno incremento de 5,3 dias para 5,6 dias, enquanto a taxa de mortalidade apresentou uma pequena queda de 7,94% para 7,43%. Foi observada uma varia&#231;&#227;o significativa entre as regi&#245;es avaliadas quanto aos desfechos hospitalares.</p>
        <p>Em rela&#231;&#227;o aos valores repassados por procedimento de revasculariza&#231;&#227;o cir&#250;rgica no per&#237;odo do estudo, o valor m&#233;dio do repasse aos hospitais passou de R$ 4.327,57 em 1995 para R$ 12.839,13 em 2015 (aumento de 196,68%), enquanto o repasse aos profissionais da sa&#250;de passou de R$ 562,82 em 1995 para R$ 4.766,31 em 2015 (aumento de 746,86%). Quanto &#224;s revasculariza&#231;&#245;es percut&#226;neas, o valor m&#233;dio do repasse aos hospitais passou de R$ 2.615,81 em 1995 para R$ 6.187,87 em 2015 (aumento de 136,55%), enquanto o repasse aos servi&#231;os profissionais passou de R$ 293,94 em 1995 para R$ 777,00 em 2015 (aumento de 164,34%).</p>
      </sec>
      <sec sec-type="discussion">
        <title>Discuss&#227;o</title>
        <p>Os dados encontrados neste estudo permitem uma avalia&#231;&#227;o de uma ampla janela de tempo no contexto do tratamento da doen&#231;a coronariana no Brasil pelo SUS. Estes dados refletem a evolu&#231;&#227;o do tratamento destas doen&#231;as na maior parte da popula&#231;&#227;o no Brasil, j&#225; que a rede p&#250;blica atende mais de 70% da popula&#231;&#227;o do pa&#237;s, conforme dados do Minist&#233;rio da Sa&#250;de.<xref ref-type="bibr" rid="B7">7</xref>
				</p>
        <p>No in&#237;cio de 1995, o valor repassado por servi&#231;os profissionais representava 13% do valor total repassado por revasculariza&#231;&#227;o cir&#250;rgica e 11,23% do valor total repassado por revasculariza&#231;&#227;o percut&#226;nea. Em 2015, esses valores passaram a 37,12% e 12,56%, respectivamente. Em rela&#231;&#227;o &#224;s angioplastias prim&#225;rias, o valor total do repasse m&#233;dio aos hospitais permaneceu relativamente constante nos &#250;ltimos 10 anos, de R$ 5.415,58 em 2004 a R$ 6.581,51 em 2015 (aumento de 21,55%), enquanto que o valor m&#233;dio repassado por servi&#231;os profissionais oscilou de R$ 449,41 para R$ 961,87 (aumento de 114,03%), representando no per&#237;odo, respectivamente, 8,30% e 14,61% do repasse total por angioplastia prim&#225;ria.</p>
        <p>Para efeitos comparativos, a infla&#231;&#227;o do Plano Real medida pelo IPCA e acumulada entre julho de 1994 e dezembro de 2014, ficou em 373,5%, com uma m&#233;dia de 7,6% ao ano. Com a adi&#231;&#227;o de uma infla&#231;&#227;o de 10,67% em 2015, a infla&#231;&#227;o acumulada para o per&#237;odo do estudo foi de 384,17%, evidenciando dissocia&#231;&#227;o das curvas de evolu&#231;&#227;o entre valores de repasse e o cen&#225;rio econ&#244;mico nacional.</p>
      </sec>
      <sec sec-type="conclusions">
        <title>Conclus&#245;es</title>
        <p>Considerando os dados apresentados, ressalta-se a possibilidade de subnotifica&#231;&#245;es ao sistema de gerenciamento de dados do SUS. Podem tamb&#233;m ter ocorrido imprecis&#245;es decorrentes do uso de m&#233;dias, onde o processo de homogeneiza&#231;&#227;o de resultados com varia&#231;&#227;o significativa provenientes de regi&#245;es distintas ou mesmo de <italic>outliers</italic> anuais pode ser pass&#237;vel de cr&#237;ticas. Neste sentido, deve ser tratada com ressalva a extrapola&#231;&#227;o destes par&#226;metros com objetivo de comparar servi&#231;os de atendimento com caracter&#237;sticas n&#227;o superpon&#237;veis.</p>
        <p>O aumento no n&#250;mero de procedimentos foi vis&#237;vel, com incremento substancial do volume de todos os grupos de procedimentos e a lideran&#231;a dos procedimentos percut&#226;neos em rela&#231;&#227;o aos procedimentos cir&#250;rgicos desde o ano 2000. Entre os grupos, as taxas de interna&#231;&#227;o e mortalidade de maneira geral apresentaram uma pequena queda ou permaneceram est&#225;veis. Por fim, embora os valores totais repassados aos hospitais e profissionais da sa&#250;de tenham aumentado durante o per&#237;odo do estudo, permaneceram em m&#233;dia bem abaixo da infla&#231;&#227;o, especialmente no grupo de revasculariza&#231;&#245;es percut&#226;neas.</p>
      </sec>
    </body>
    <back>
      <fn-group>
        <fn fn-type="financial-disclosure">
          <p>
            <bold>Fontes de Financiamento</bold>
          </p>
          <p>O presente estudo n&#227;o teve fontes de financiamento externas.</p>
        </fn>
        <fn fn-type="other">
          <p>
            <bold>Vincula&#231;&#227;o Acad&#234;mica</bold>
          </p>
          <p>N&#227;o h&#225; vincula&#231;&#227;o deste estudo a programas de p&#243;s-gradua&#231;&#227;o.</p>
        </fn>
      </fn-group>
    </back>
  </sub-article>
</article>
