<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.1 20151215//EN" "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.1/JATS-journalpublishing1.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" specific-use="sps-1.9" dtd-version="1.1" xml:lang="pt" article-type="editorial">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">abc</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Arquivos Brasileiros de Cardiologia</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Arq. Bras. Cardiol.</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="ppub">0066-782X</issn>
      <issn pub-type="epub">1678-4170</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Sociedade Brasileira de Cardiologia - SBC</publisher-name>
        <publisher-loc>S&#227;o Paulo, SP, Brazil</publisher-loc>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v3">qzSCnqfbDczfNnfjjy4BDkD</article-id>
      <article-id pub-id-type="other">00001</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v2">S0066-782X2011001100001</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v1">S0066-782X(11)09700201</article-id>
      <article-id pub-id-type="doi">10.1590/S0066-782X2011001100001</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Editorial</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title>Obesidade e resist&#234;ncia a insulina: "janela" para a disfun&#231;&#227;o mioc&#225;rdica</article-title>
      </title-group>
      <contrib-group>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Liberman</surname>
            <given-names>Marcel</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff01"/>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <aff id="aff01">
        <addr-line>
          <named-content content-type="city">S&#227;o Paulo</named-content>
          <named-content content-type="state">S&#227;o Paulo</named-content>
        </addr-line>
        <institution content-type="orgname">Hospital Israelita Albert Einstein</institution>
        <institution content-type="orgdiv1">Instituto Israelita de Ensino e Pesquisa </institution>
        <country country="BR">Brazil</country>
      </aff>
      <pub-date date-type="collection" publication-format="electronic">
        <month>08</month>
        <year>2011</year>
      </pub-date>
      <volume>97</volume>
      <issue>2</issue>
      <fpage>92</fpage>
      <lpage>93</lpage>
      <permissions>
        <license license-type="open-access" xlink:href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/" xml:lang="en">
          <license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub">
        <day>04</day>
        <month>10</month>
        <year>2011</year>
      </pub-date>
    </article-meta>
  </front>
  <body>
    <p>
      <bold>EDITORIAL</bold>
    </p>
    <p>
      <bold>Obesidade e resist&#234;ncia a insulina: "janela" para a disfun&#231;&#227;o mioc&#225;rdica</bold>
    </p>
    <p>
      <bold>Marcel Liberman</bold>
    </p>
    <p>Instituto Israelita de Ensino e Pesquisa - Sociedade Beneficente Israelita Brasileira Hospital Albert Einstein, S&#227;o Paulo, SP-Brasil</p>
    <p>
      <xref ref-type="corresp" rid="nota1">Correspond&#234;ncia</xref>
    </p>
    <p><bold>Palavras-chave:</bold> Obesidade, diabete melito / metabolismo, miocardio/fisiopatologia, resist&#234;ncia &#224; insulina, ratos zucker.</p>
    <p>A obesidade &#233; uma epidemia mundial<sup>1</sup>, cuja preval&#234;ncia aumenta progressivamente. As implica&#231;&#245;es cardiovasculares e metab&#243;licas da obesidade s&#227;o m&#250;ltiplas (especialmente o diabete melito e a resist&#234;ncia a insulina) e podem ocorrer mesmo em fases precoces da doen&#231;a. Assim, o estudo publicado pela Dra. Ana Paula Lima-Leopoldo e cols.<sup>2</sup> avaliou os efeitos da obesidade no desempenho mioc&#225;rdico, investigando especificamente a varia&#231;&#227;o da concentra&#231;&#227;o de c&#225;lcio extracelular, o efeito do potencial p&#243;s-pausa e a estimula&#231;&#227;o beta-adren&#233;rgica com isoproterenol, utilizando prepara&#231;&#227;o de m&#250;sculo papilar isolado de ratos Wistar submetidos a dieta hipercal&#243;rica (Ob) por 15 semanas, ou a dieta padr&#227;o (C).</p>
    <p>De forma muito interessante, os animais Ob, apesar de <italic>n&#227;o</italic> apresentarem aumento de peso corporal final, tiveram incremento da gordura corporal (96,1%) e maior resist&#234;ncia a insulina ap&#243;s sobrecarga oral a glicose quando comparados aos ratos controles. Ainda, apesar de o desempenho do m&#250;sculo papilar isolado ter sido semelhante entre os grupos em condi&#231;&#245;es basais, houve comprometimento funcional do m&#250;sculo papilar de ratos Ob quando exposto a concentra&#231;&#245;es progressivamente maiores de c&#225;lcio extracelular (2,5 a 8 mM) e diante do efeito do potencial p&#243;s-pausa, demonstrado especialmente pela menor resposta da tens&#227;o m&#225;xima desenvolvida (TD) e pela menor velocidade m&#225;xima da varia&#231;&#227;o de decr&#233;scimo da tens&#227;o desenvolvida (-dT/dt) em compara&#231;&#227;o aos C. Al&#233;m disso, a estimula&#231;&#227;o beta-adren&#233;rgica com isoproterenol diminuiu a velocidade m&#225;xima da varia&#231;&#227;o positiva da tens&#227;o desenvolvida (+dT/dt) em animais Ob <italic>versus</italic> C.</p>
    <p>Apesar de outros estudos terem observado altera&#231;&#245;es funcionais em cardiomi&#243;citos de ratos obesos, mesmo em condi&#231;&#245;es basais<sup>3,4</sup>, os autores do presente trabalho concluem que a obesidade pode promover disfun&#231;&#227;o dos canais regulat&#243;rios de Ca<sup>+2</sup>, mais especificamente relacionada ao trocador Na<sup>+ </sup>/ Ca<sup>+2</sup>, canais tipo -L do sarcolema, Ret&#237;culo Sarcoplasm&#225;tico (RS) e altera&#231;&#227;o na sensibilidade dos miofilamentos ao Ca<sup>+2</sup>, avaliados indiretamente pelos resultados funcionais obtidos diante da eleva&#231;&#227;o da concentra&#231;&#227;o de Ca<sup>+2</sup> extracelular e do potencial p&#243;s-pausa de m&#250;sculos papilares em prepara&#231;&#227;o isolada. Al&#233;m disso, a diminui&#231;&#227;o da -dT / dt encontrada diante de altas concentra&#231;&#245;es de Ca<sup>+2</sup> citos&#243;lico fizeram que os autores especulassem que a ativa&#231;&#227;o da SERCA2 via Ca<sup>+2</sup>-calmodulina quinase poderia estar deprimida em ratos obesos, reduzindo, assim, a capta&#231;&#227;o de c&#225;lcio pelo RS de cardiomi&#243;citos, o que resultaria em decr&#233;scimo de estoques de Ca<sup>+2</sup> e em menor libera&#231;&#227;o de Ca<sup>+2 </sup>pelos receptores rianodina. Contudo, a express&#227;o e a atividade dessas prote&#237;nas n&#227;o foram estudadas no presente estudo, assim como o fluxo, a concentra&#231;&#227;o e a compartimentaliza&#231;&#227;o intracelular do c&#225;lcio. Ainda, os autores concluem que a redu&#231;&#227;o da -dT / dt em ratos obesos ap&#243;s est&#237;mulo com isoproterenol pode ter ocorrido por diminui&#231;&#227;o de fosforila&#231;&#227;o de fosfolambam via Ca<sup>+2</sup>- calmodulina quinase.</p>
    <p>Publica&#231;&#227;o recente de Howarth e cols.<sup>5</sup> coincidentemente demonstrou que os tempos de contra&#231;&#227;o m&#225;xima e de relaxamento de cardiomi&#243;citos de ratos Zucker diab&#233;ticos eram mais prolongados (aproximadamente 30%) em rela&#231;&#227;o aos cardiomi&#243;citos de ratos controles. Apesar de a amplitude de fluxo de Ca<sup>+2</sup> ser normal, o tempo para o influxo de Ca<sup>+2</sup> estava aumentado em cardiomi&#243;citos de ratos Zucker. Isso foi explicado pela diminui&#231;&#227;o da densidade de corrente pelos canais tipo-L, que foi atribu&#237;da &#224; altera&#231;&#227;o na express&#227;o de genes que sintetizam a cadeia pesada da miosina, canais de Ca<sup>+2</sup> tipo-L e prote&#237;nas de regula&#231;&#227;o do transporte de Ca<sup>+2</sup> intracelular. Al&#233;m do tratamento e da preven&#231;&#227;o do diabetes, da obesidade e da resist&#234;ncia a insulina, a investiga&#231;&#227;o de novos mecanismos moleculares que possam explicar as altera&#231;&#245;es fisiopatol&#243;gicas iniciais da disfun&#231;&#227;o mioc&#225;rdica e, especificamente, de cardiomi&#243;citos, certamente possibilitar&#225; o diagn&#243;stico precoce, al&#233;m de potenciais alvos terap&#234;uticos para a insufici&#234;ncia card&#237;aca relacionada &#224; obesidade mesmo em fases subcl&#237;nicas.</p>
    <p>
      <fn id="nota1" fn-type="corresp">
        <label>
          <bold>Correspond&#234;ncia:</bold>
        </label>
        <p> Marcel Liberman </p>
        <p> Av. Albert Einstein, 627- Piso 2SS, Morumbi </p>
        <p> 05652-900 - S&#227;o Paulo, SP, Brasil </p>
        <p> E-mail: </p>
        <p>
          <email xlink:href="malib@einstein.br">malib@einstein.br</email>
        </p>
      </fn>
    </p>
    <p>Artigo recebido em 08/07/11, revisado recebido em 13/07/11, aceito em 13/07/11.</p>
    <p>"Editorial sob responsabilidade do Cardiosource em Portugu&#234;s. <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://cientifico.cardiol.br/cardiosource2/default.asp">http://cientifico.cardiol.br/cardiosource2/default.asp</ext-link>"</p>
  </body>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="B1">
        <mixed-citation>1. Reynolds K, He J. Epidemiology of the metabolic syndrome. Am J Med Sci.2005;330(6):273-9.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Epidemiology of the metabolic syndrome</article-title>
          <source>Am J Med Sci</source>
          <date>
            <year>2005</year>
          </date>
          <fpage>273</fpage>
          <lpage>9</lpage>
          <issue>6</issue>
          <volume>330</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Reynolds</surname>
              <given-names>K</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>He</surname>
              <given-names>J</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B2">
        <mixed-citation>2.  Lima-Leopoldo AP, Leopoldo AS, Sugizaki MM, Bruno A, Nascimento AF, Luvizotto RAM et al. Myocardial dysfunction and abnormalities in intracellular calcium handling in obese rats. Arq Bras Cardiol 2011 May 13 [Epub ahead of print]</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Myocardial dysfunction and abnormalities in intracellular calcium handling in obese rats</article-title>
          <source>Arq Bras Cardiol</source>
          <date>
            <year>2011</year>
            <month>05</month>
            <day>13</day>
          </date>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Lima-Leopoldo</surname>
              <given-names>AP</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Leopoldo</surname>
              <given-names>AS</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Sugizaki</surname>
              <given-names>MM</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Bruno</surname>
              <given-names>A</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Nascimento</surname>
              <given-names>AF</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Luvizotto</surname>
              <given-names>RAM</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B3">
        <mixed-citation>3. Relling DP, Esberg LB, Fang CX, Johnson WT, Murphy EJ, Carlson EC. High-fat-diet-induced juvenile obesity leads to cardiomyocyte dysfunction and upregulation of Foxo3a transcription factor independent of lipotoxicity and apoptosis. J Hypertens. 2006;24(3):549-61.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>High-fat-diet-induced juvenile obesity leads to cardiomyocyte dysfunction and upregulation of Foxo3a transcription factor independent of lipotoxicity and apoptosis</article-title>
          <source>J Hypertens</source>
          <date>
            <year>2006</year>
          </date>
          <fpage>549</fpage>
          <lpage>61</lpage>
          <issue>3</issue>
          <volume>24</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Relling</surname>
              <given-names>DP</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Esberg</surname>
              <given-names>LB</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Fang</surname>
              <given-names>CX</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Johnson</surname>
              <given-names>WT</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Murphy</surname>
              <given-names>EJ</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Carlson</surname>
              <given-names>EC</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B4">
        <mixed-citation>4. Carroll JF, Jones AE, Hester RL, Reinhart GA, Cockrell K, Mizelle HL. Reduced cardiac contractile responsiveness to isoproterenol in obese rabbits. Hypertension. 1997;30(6):1376-81.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Reduced cardiac contractile responsiveness to isoproterenol in obese rabbits</article-title>
          <source>Hypertension</source>
          <date>
            <year>1997</year>
          </date>
          <fpage>1376</fpage>
          <lpage>81</lpage>
          <issue>6</issue>
          <volume>30</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Carroll</surname>
              <given-names>JF</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Jones</surname>
              <given-names>AE</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Hester</surname>
              <given-names>RL</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Reinhart</surname>
              <given-names>GA</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Cockrell</surname>
              <given-names>K</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Mizelle</surname>
              <given-names>HL</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B5">
        <mixed-citation>5. Howarth FC, Qureshi MA, Hassan Z, Al Kury LT, Isaev D, Parekh K,et al.  Changing pattern of gene expression is associated with ventricular myocyte dysfunction and altered mechanisms of Ca<sup>2+</sup> signaling in young type 2 Zucker diabetic fatty rat heart. Exp Physiol.2011;96(3):325-37.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Changing pattern of gene expression is associated with ventricular myocyte dysfunction and altered mechanisms of Ca2+ signaling in young type 2 Zucker diabetic fatty rat heart</article-title>
          <source>Exp Physiol</source>
          <date>
            <year>2011</year>
          </date>
          <fpage>325</fpage>
          <lpage>37</lpage>
          <issue>3</issue>
          <volume>96</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Howarth</surname>
              <given-names>FC</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Qureshi</surname>
              <given-names>MA</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Hassan</surname>
              <given-names>Z</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Al Kury</surname>
              <given-names>LT</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Isaev</surname>
              <given-names>D</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Parekh</surname>
              <given-names>K</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
  <sub-article article-type="translation" id="TRen" xml:lang="en">
    <front-stub>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Editorial</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="en">Obesity and insulin resistance: "window" to myocardial dysfunction</article-title>
      </title-group>
    </front-stub>
    <body>
      <p>
        <bold>EDITORIAL</bold>
      </p>
      <p>
        <fn id="nota_1-body2">
          <label>
            <bold>Obesity and insulin resistance: "window" to myocardial dysfunction</bold>
          </label>
          <p>
            <bold>Marcel Liberman</bold>
          </p>
        </fn>
      </p>
      <p>Instituto Israelita de Ensino e Pesquisa - Sociedade Beneficente Israelita Brasileira Hospital Albert Einstein, S&#227;o Paulo, SP-Brazil</p>
      <p>Mailing address</p>
      <p><bold>Keywords:</bold> Obesity; diabetes mellitus / metabolism; myocardium/physiopathology; insulin resistance; rats, zucker.</p>
      <p>Obesity is a global epidemic<sup>1</sup>, whose prevalence increases progressively. The cardiovascular and metabolic implications of obesity are multiple (especially diabetes mellitus and insulin resistance) and can occur even in early stages of the disease. Thus, the study published by Dr. Ana Paula Lima-Leopoldo et al<sup>2</sup> evaluated the effects of obesity on myocardial performance, specifically investigating the change in concentration of extracellular calcium, the effect of post-rest potential and beta-adrenergic stimulation with isoproterenol, using isolated papillary muscle preparation of Wistar rats subjected to hypercaloric diet (Ob) for 15 weeks or standard diet (C).</p>
      <p>Interestingly, Ob animals, despite <italic>not</italic> having final body weight gain, had increased body fat (96.1%) and increased insulin resistance after oral glucose overload compared to control rats. Yet, although the performance of isolated papillary muscle was similar between groups at baseline, there was functional impairment of the papillary muscle of Ob rats when exposed to progressively higher concentrations of extracellular calcium (2.5 to 8 mM) and after the effect of post-rest potential, especially shown by the lower response of peak developed tension (DT) and the lower maximum speed of the variation of decrease in developed tension (-dT/dt) compared to C. In addition, beta-adrenergic stimulation with isoproterenol decreased the maximum speed of positive variation in developed tension (+dT / dt) in Ob versus C animals.</p>
      <p>Although other studies have observed functional changes in cardiomyocytes of obese rats, even at baseline<sup>3,4</sup>, the authors of this study conclude that obesity may promote regulatory Ca<sup>+2</sup> channels dysfunction, more specifically related to the Na<sup>+</sup>/Ca<sup>+2</sup> exchanger, L-type channels from the sarcolemma, sarcoplasmic reticulum (SR) and changes in myofilaments sensitivity to Ca<sup>+2</sup>, functionally assessed by rising concentration of extracellular Ca<sup>+2</sup> and evaluating post-rest potential of the papillary muscles in isolated preparation. Moreover, decreased -dT/dt found with high concentrations of cytosolic Ca<sup>+2</sup> has led the authors to speculate that activation of SERCA2 via Ca<sup>+2</sup>-calmodulin kinase could be depressed in obese rats, thereby reducing the uptake of calcium by the SR of cardiomyocytes, resulting in a decrease in stocks of Ca<sup>+2 </sup>and lower release of Ca<sup>+2 </sup>by ryanodine receptors. However, the expression and activity of these proteins have not been studied in this investigation, as well as the influx/efflux, concentration and intracellular compartmentalization of calcium. Yet, the authors conclude that the reduction of -dT/dt in obese rats after stimulation with isoproterenol may be due to decreased phosphorylation of phospholamban via Ca<sup>+2</sup>- calmodulin kinase.</p>
      <p>A recent publication by Howarth et al<sup>5</sup> coincidentally demonstrated that the time to maximal diabetic Zucker rat cardiomyocyte contraction and relaxation was longer (about 30%) compared to cardiomyocytes of control rats. Although the amplitude of Ca<sup>+2</sup> flow was normal, the time for Ca<sup>+2</sup> influx was increased in cardiomyocytes of Zucker rats. This was explained by the decrease in eletric current density through L-type channels, which was attributed to the change in expression of genes that synthesize the myosin heavy chain, L-type Ca<sup>+2</sup> channels and intracelular Ca<sup>+2</sup> transport regulation proteins. In addition to treatment and prevention of diabetes, obesity and insulin resistance, the investigation of new molecular mechanisms that may explain the pathophysiological changes of early myocardial and cardiomyocytes dysfunction, will certainly corroborate the early diagnosis, as well as unveiling potential targets for treatment of heart failure related to obesity even in subclinical settings.</p>
      <p>
        <bold>References</bold>
      </p>
    </body>
  </sub-article>
  <sub-article article-type="translation" id="TRes" xml:lang="es">
    <front-stub>
      <article-categories/>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="es">Obesidad y resistencia a la insulina: "ventana" para la disfunci&#243;n mioc&#225;rdica</article-title>
      </title-group>
    </front-stub>
    <body>
      <p>
        <bold>EDITORIAL</bold>
      </p>
      <p>
        <fn id="nota_1-body3">
          <label>
            <bold>Obesidad y resistencia a la insulina: "ventana" para la disfunci&#243;n mioc&#225;rdica</bold>
          </label>
          <p>
            <bold>Marcel Liberman</bold>
          </p>
        </fn>
      </p>
      <p>Instituto Israelita de Ensino e Pesquisa - Sociedade Beneficente Israelita Brasileira Hospital Albert Einstein, S&#227;o Paulo, SP-Brasil</p>
      <p>Correspondencia</p>
      <p><bold>Palabra clave:</bold> Obesidad, diabetes mellitus / metabolismo, miocardio/ fisiopatolog&#237;a, resistencia a la insulina, ratones zucker</p>
      <p>La obesidad es una epidemia mundial<sup>1 </sup>cuya prevalencia aumenta progresivamente. Las implicaciones cardiovasculares y metab&#243;licas de la obesidad son m&#250;ltiples (especialmente la diabetes mellitus y la resistencia a la insulina) y pueden ocurrir aun en fases precoces de la enfermedad. As&#237;, el estudio publicado por la Dra. Ana Paula Lima-Leopoldo et al<sup>2 </sup>evalu&#243; los efectos de la obesidad en el desempe&#241;o mioc&#225;rdico, investigando espec&#237;ficamente la variaci&#243;n de la concentraci&#243;n de calcio extracelular, el efecto del potencial post pausa y la estimulaci&#243;n betaadren&#233;rgica con isoproterenol, utilizando preparaci&#243;n de m&#250;sculo papilar aislado de ratones Wistar sometidos a dieta hipercal&#243;rica (Ob) por 15 semanas, o a dieta est&#225;ndar (C).</p>
      <p>De forma muy interesante, los animales Ob, a pesar de <italic>no </italic>presentar aumento de peso corporal final, tuvieron incremento de la grasa corporal (96,1%) y mayor resistencia a la insulina despu&#233;s de sobrecarga oral a glucosa cuando fueron comparados a los ratones control. Tambi&#233;n, a pesar de que el desempe&#241;o del m&#250;sculo papilar aislado fue semejante entre los grupos en condiciones basales, hubo compromiso funcional del m&#250;sculo papilar de ratones Ob cuando fueron expuestos a concentraciones progresivamente mayores de calcio extracelular (2,5 a 8 mM) y frente al efecto del potencial post pausa, demostrado especialmente por la menor respuesta de la tensi&#243;n m&#225;xima desarrollada (TD) y por la menor velocidad m&#225;xima de la variaci&#243;n de disminuci&#243;n de la tensi&#243;n desarrollada (-dT/dt) en comparaci&#243;n a los C. Adem&#225;s de eso, la estimulaci&#243;n betaadren&#233;rgica con isoproterenol disminuy&#243; la velocidad m&#225;xima de la variaci&#243;n positiva de la tensi&#243;n desarrollada (+dT / dt) en animales Ob <italic>versus </italic>C.</p>
      <p>A pesar de que otros estudios han observado alteraciones funcionales en cardiomiocitos de ratones obesos, aun en condiciones basales<sup>3,4</sup>, los autores del presente trabajo concluyen que la obesidad puede promover disfunci&#243;n de los canales regulatorios de Ca<sup>+2</sup>, m&#225;s espec&#237;ficamente relacionada al intercambiador Na<sup>+</sup>/Ca<sup>+2</sup>, canales tipo -L del sarcolema, Ret&#237;culo Sarcoplasm&#225;tico (RS) y alteraci&#243;n en la sensibilidad de los miofilamentos al Ca<sup>+2</sup>, evaluados indirectamente por los resultados funcionales obtenidos frente a la elevaci&#243;n de la concentraci&#243;n de Ca<sup>+2 </sup>extracelular y del potencial post pausa de m&#250;sculos papilares en preparaci&#243;n aislada. Adem&#225;s de eso, la disminuci&#243;n de la -dT/dt encontrada frente a altas concentraciones de Ca<sup>+2 </sup>citos&#243;lico hicieron que los autores especulasen que la activaci&#243;n de la SERCA2 v&#237;a Ca<sup>+2</sup>-calmodulina quinasa podr&#237;a estar deprimida en ratones obesos, reduciendo, as&#237;, la captaci&#243;n de calcio por el RS de cardiomiocitos, lo que resultar&#237;a en disminuci&#243;n de stocks de Ca<sup>+2 </sup>y en menor liberaci&#243;n de Ca<sup>+2 </sup>por los receptores rianodina. Con todo, la expresi&#243;n y la actividad de esas prote&#237;nas no fueron estudiadas en el presente estudio, as&#237; como el flujo, la concentraci&#243;n y la compartimentaci&#243;n intracelular del calcio. Tambi&#233;n, los autores concluyen que la reducci&#243;n de la -dT/dt en ratones obesos despu&#233;s de est&#237;mulo con isoproterenol puede haber ocurrido por disminuci&#243;n de fosforilaci&#243;n de fosfolambam via Ca<sup>+2</sup>-calmodulina quinasa.</p>
      <p>Publicaci&#243;n reciente de Howarth et al<sup>5 </sup>coincidentemente demostr&#243; que los tiempos de contracci&#243;n m&#225;xima y de relajaci&#243;n de cardiomiocitos de ratones Zucker diab&#233;ticos eran m&#225;s prolongados (aproximadamente 30%) en relaci&#243;n a los cardiomiocitos de ratones control. A pesar de que la amplitud de flujo de Ca<sup>+2 </sup>era normal, el tiempo para el influjo de Ca<sup>+2 </sup>estaba aumentado en cardiomiocitos de ratones Zucker. Eso fue explicado por la disminuci&#243;n de la densidad de corriente por los canales tipo-L, que fue atribuida a la alteraci&#243;n en la expresi&#243;n de genes que sintetizan la cadena pesada de la miosina, canales de Ca<sup>+2 </sup>tipo-L y prote&#237;nas de regulaci&#243;n del transporte de Ca<sup>+2 </sup>intracelular. Adem&#225;s del tratamiento y de la prevenci&#243;n de la diabetes, de la obesidad y de la resistencia a la insulina, la investigaci&#243;n de nuevos mecanismos moleculares que puedan explicar las alteraciones fisiopatol&#243;gicas iniciales de la disfunci&#243;n mioc&#225;rdica y, espec&#237;ficamente, de cardiomiocitos, ciertamente posibilitar&#225; el diagn&#243;stico precoz, adem&#225;s de potenciales blancos terap&#233;uticos para la insuficiencia card&#237;aca relacionada a la obesidad aun en fases subcl&#237;nicas.</p>
      <p>
        <bold>Referencias</bold>
      </p>
    </body>
  </sub-article>
</article>
