<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.1 20151215//EN" "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.1/JATS-journalpublishing1.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" specific-use="sps-1.9" dtd-version="1.1" xml:lang="pt" article-type="editorial">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">abc</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Arquivos Brasileiros de Cardiologia</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Arq. Bras. Cardiol.</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="ppub">0066-782X</issn>
      <issn pub-type="epub">1678-4170</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Sociedade Brasileira de Cardiologia - SBC</publisher-name>
        <publisher-loc>S&#227;o Paulo, SP, Brazil</publisher-loc>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v3">HPMQB9GFZYvtjxmNMQXN6tz</article-id>
      <article-id pub-id-type="other">00018</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v2">S0066-782X2011000500018</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v1">S0066-782X(11)09600518</article-id>
      <article-id pub-id-type="doi">10.1590/S0066-782X2011000500018</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Ponto de Vista</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title>Preserva&#231;&#227;o do aparato da valva mitral e trombose precoce de biopr&#243;tese: uma palavra de prud&#234;ncia</article-title>
      </title-group>
      <contrib-group>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Evora</surname>
            <given-names>Paulo Roberto B.</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff01"/>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Basseto</surname>
            <given-names>Solange</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff01"/>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Alves Junior</surname>
            <given-names>Lafaiete</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff01"/>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Rodrigues</surname>
            <given-names>Alfredo J.</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff01"/>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <aff id="aff01">
        <addr-line>
          <named-content content-type="city">S&#227;o Paulo</named-content>
          <named-content content-type="state">S&#227;o Paulo</named-content>
        </addr-line>
        <institution content-type="orgname">Universidade de S&#227;o Paulo</institution>
        <institution content-type="orgdiv1">Faculdade de Medicina de Ribeir&#227;o Preto </institution>
        <country country="BR">Brazil</country>
      </aff>
      <pub-date date-type="collection" publication-format="electronic">
        <month>05</month>
        <year>2011</year>
      </pub-date>
      <volume>96</volume>
      <issue>5</issue>
      <fpage>e98</fpage>
      <lpage>e99</lpage>
      <permissions>
        <license license-type="open-access" xlink:href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/" xml:lang="en">
          <license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub">
        <day>02</day>
        <month>06</month>
        <year>2011</year>
      </pub-date>
    </article-meta>
  </front>
  <body>
    <p>
      <bold>PONTO DE VISTA</bold>
    </p>
    <p>Preserva&#231;&#227;o do aparato da valva mitral e trombose precoce de biopr&#243;tese. Uma palavra de prud&#234;ncia</p>
    <p>
      <bold>Paulo Roberto B. Evora; Solange Basseto; Lafaiete Alves Junior; Alfredo J. Rodrigues</bold>
    </p>
    <p>Faculdade de Medicina de Ribeir&#227;o Preto, Universidade de S&#227;o Paulo, S&#227;o Paulo, SP - Brasil</p>
    <p>
      <xref ref-type="corresp" rid="end">Correspond&#234;ncia</xref>
    </p>
    <p><bold>Palavras-chave:</bold> Valva mitral/cirurgia; trombose; biopr&#243;tese.</p>
    <p>Uma vantagem da substitui&#231;&#227;o da v&#225;lvula mitral bioprot&#233;tica em pacientes com ritmo sinusal &#233; evitar a necessidade de anticoagula&#231;&#227;o de longo prazo. Comumente, a trombose de v&#225;lvulas prost&#233;ticas afeta pr&#243;teses mec&#226;nicas. Tem havido v&#225;rios relatos de casos de trombose de v&#225;lvula mitral bioprot&#233;tica que levou &#224; explanta&#231;&#227;o precoce da v&#225;lvula. Pelo menos em teoria, a t&#233;cnica de reten&#231;&#227;o do aparato da v&#225;lvula mitral durante a substitui&#231;&#227;o mitral pode levar a um aumento da incid&#234;ncia dessa complica&#231;&#227;o pouco usual<sup>1</sup>. </p>
    <p>Entretanto, h&#225; poucos relatos de casos envolvendo a preserva&#231;&#227;o do aparato da valva mitral e "despropor&#231;&#227;o" de pr&#243;tese como fator de predisposi&#231;&#227;o para trombose de v&#225;lvula bioprot&#233;tica. Al&#233;m disso, &#233; mandat&#243;rio enfatizar que n&#227;o h&#225; evid&#234;ncia na literatura reportando preserva&#231;&#227;o de aparato subvalvar e trombose de biopr&#243;tese mitral se a t&#233;cnica adequada for empregada, sem considerar a associa&#231;&#227;o com a "despropor&#231;&#227;o" de pr&#243;tese.</p>
    <p>Em um n&#250;mero aleat&#243;rio de procedimentos cir&#250;rgicos para corre&#231;&#227;o de doen&#231;a card&#237;aca valvar, selecionou-se um total de 384 pacientes, dos quais 169 (43%) foram submetidos a procedimento envolvendo a valva mitral (cirurgias de reparo; pr&#243;teses mec&#226;nicas e biol&#243;gicas). Dentre esses pacientes, n&#227;o fomos capazes de identificar, retrospectivamente, casos de trombose de biopr&#243;tese. A anticoagula&#231;&#227;o n&#227;o foi recomendada durante os primeiros meses ap&#243;s a substitui&#231;&#227;o da valva, mesmo em pacientes sem fatores de risco para tromboembolismo. Entretanto, n&#227;o observamos eventos tromboemb&#243;licos em tais pacientes, apesar de n&#227;o termos adotado esse procedimento nos &#250;ltimos quinze anos, quando nosso banco de dados de seguimento foi aprimorado, com a ajuda da inform&#225;tica. Dentre os pacientes com doen&#231;a da valva mitral, 2 (1,18%) apresentaram trombose da biopr&#243;tese de peric&#225;rdio bovino. Nesses dois casos, uma poss&#237;vel despropor&#231;&#227;o pr&#243;tese - paciente e preserva&#231;&#227;o de todo o aparato da valva mitral foram identificados. As pacientes eram do sexo feminino, com 34 e 44 anos, n&#227;o apresentaram efeitos adversos durante a cirurgia e apresentaram os seguintes gradientes prost&#233;ticos p&#243;s-operat&#243;rios: 12 mmHg (pr&#243;tese M-25, ASC = 1.672 m<sup>2</sup>) e 6 mmHg (pr&#243;tese M-27, ASC = 1.632 m<sup>2</sup>), respectivamente. Nenhuma das duas pacientes estava recebendo anticoagula&#231;&#227;o. O caso da paciente mais jovem foi mais dram&#225;tico, pois ela foi admitida ao PS com hist&#243;rico que sugeria fibrila&#231;&#227;o atrial aguda parox&#237;stica e sinais neurol&#243;gicos de emboliza&#231;&#227;o 18 dias ap&#243;s a cirurgia. A ecocardiografia transesof&#225;gica (ETE) mostrou trombose na aur&#237;cula esquerda, parede atrial e face atrial da pr&#243;tese. Esses dados foram confirmados na reopera&#231;&#227;o de emerg&#234;ncia, quando uma nova pr&#243;tese mec&#226;nica foi implantada com ressec&#231;&#227;o dos folhetos e fixa&#231;&#227;o anular dos m&#250;sculos papilares </p>
    <p>A "despropor&#231;&#227;o" pr&#243;tese - paciente pode ser um preditor independente de mortalidade ap&#243;s a substitui&#231;&#227;o da valva mitral. Diferente de outros fatores de risco independentes, esse problema pode ser evitado ou sua gravidade pode ser reduzida ao utilizar-se uma estrat&#233;gia prospectiva &#224; &#233;poca da cirurgia. Para pacientes considerados de risco para "despropor&#231;&#227;o" grave, todos os esfor&#231;os devem ser empregados para implantar a pr&#243;tese com orif&#237;cio de &#225;rea maior, a fim de preservar a continuidade entre o &#226;nulo mitral e a parede ventricular esquerda. Ambas as pacientes apresentavam gradientes consistentes com estenose mitral leve a moderada, j&#225; ocorrendo no per&#237;odo p&#243;s-operat&#243;rio. Com base em experi&#234;ncia pr&#233;via, essa observa&#231;&#227;o foi subestimada ao erroneamente considerar-se que a interfer&#234;ncia dos elementos preservados na v&#225;lvula bioprot&#233;tica fosse improv&#225;vel. </p>
    <p>Preocupa&#231;&#245;es acerca da possibilidade de interfer&#234;ncia da cordoalha mitral sobre os folhetos de pr&#243;teses mec&#226;nicas tem sido relatadas com frequ&#234;ncia, mas n&#227;o quando biopr&#243;teses eram utilizadas. Entretanto, a despeito de terem sido relatados separadamente, a preserva&#231;&#227;o de ambos os folhetos da valva mitral pode potencialmente contribuir para uma poss&#237;vel "pseudo-estenose" tromb&#243;tica e/ou insufici&#234;ncia precoce da biopr&#243;tese<sup>1,2</sup>. </p>
    <p>Finalmente, contra a participa&#231;&#227;o da preserva&#231;&#227;o dos elementos sub-valvares mitrais isolados na predisposi&#231;&#227;o &#224; trombose, h&#225; relatos isolados de trombose bioprot&#233;tica em casos de completa excis&#227;o valvar<sup>3</sup>. </p>
    <p>Relatamos a ideia, como "relato de caso", &#224; uma revista altamente interativa e a raz&#227;o para rejei&#231;&#227;o foi a aus&#234;ncia de dados, os quais efetivamente poderiam apoiar a hip&#243;tese da associa&#231;&#227;o da preserva&#231;&#227;o do aparato da valva mitral com pr&#243;teses valvulares menores com a ocorr&#234;ncia precoce de trombose de biopr&#243;tese mitral.</p>
    <p>Um revisor escreveu que est&#225;vamos tentando culpar a preserva&#231;&#227;o do aparato sub-valvar como a respons&#225;vel pela trombose valvar tecidual, tamb&#233;m sugerindo que a despropor&#231;&#227;o tivesse um papel nos dois casos relatados. Em sua opini&#227;o, quer&#237;amos escrever um artigo para criticar uma t&#233;cnica bem estabelecida, com bastante evid&#234;ncia cient&#237;fica s&#243;lida apoiando-a, como nesse caso, preserva&#231;&#227;o do aparato subvalvar em pacientes na 3&#170; e 4&#170; d&#233;cadas de vida. Essa &#233; uma interpreta&#231;&#227;o parcial das apresenta&#231;&#245;es dos casos. Realmente, a principal ideia era especular sobre o poss&#237;vel "sinergismo" entre o aparato mitral subvalvar e uma poss&#237;vel "despropor&#231;&#227;o", j&#225; que a pr&#243;tese mitral &#233; frequentemente sub-dimensionada em consequ&#234;ncia dessa abordagem cir&#250;rgica. O revisor enfatizou que a partir dos escassos dados apresentados, a raz&#227;o para a forma&#231;&#227;o do trombo dentro do &#225;trio esquerdo poderia ter sido o estado hemodin&#226;mico daquela paciente em particular: pequena pr&#243;tese valvar mitral, como declarado por n&#243;s, com estenose funcional moderada junto com o in&#237;cio recente de fibrila&#231;&#227;o atrial em um paciente que pode sofrer um est&#225;gio pr&#243;-tromb&#243;tico no in&#237;cio do per&#237;odo p&#243;s-operat&#243;rio, agravado pela aus&#234;ncia de terapia anticoagulante, como geralmente recomendado em todas as diretrizes cl&#237;nicas. A forte cr&#237;tica dos revisores foi baseada no fato de que nenhuma terapia antitromb&#243;tica foi dada, contra as diretrizes atuais que sugerem um a tr&#234;s meses de anticoagula&#231;&#227;o. Atualmente, descobriu-se que agentes antiplaquet&#225;rios s&#227;o t&#227;o efetivos quanto os anticoagulantes logo ap&#243;s a substitui&#231;&#227;o valvular bioprot&#233;tica, e seriam uma boa op&#231;&#227;o, levando-se em considera&#231;&#227;o nosso "problema social" com a anticoagula&#231;&#227;o. </p>
    <p>Um segundo revisor estava absolutamente certo ao considerar que a hip&#243;tese de uma rela&#231;&#227;o causa-efeito entre a "despropor&#231;&#227;o" biopr&#243;tese - paciente e as graves complica&#231;&#245;es de uma trombose valvular n&#227;o havia sido provada pelos dados apresentados. Apesar de altamente interessante, essa hip&#243;tese deveria ser sustentada por maiores detalhes sobre esses pacientes e discutida junto com todas as outras possibilidades de trombose valvular no curso p&#243;s-operat&#243;rio. A apresenta&#231;&#227;o foi baseada nas considera&#231;&#245;es retrospectivas e, infelizmente, dados extremamente s&#243;lidos e inequ&#237;vocos necess&#225;rios para sustentar tal argumento estavam faltando, mas mesmo sendo especulativa ou hipot&#233;tica, a "palavra de prud&#234;ncia" &#233; v&#225;lida. </p>
    <p>A preserva&#231;&#227;o do aparato mitral, rotineiramente prefer&#234;ncia do autor, implica na possibilidade de pr&#243;teses frequentemente sub-dimensionadas. A decis&#227;o de preservar o aparato valvar em sua totalidade, em ambos os casos, foi uma decis&#227;o baseada inteiramente nas condi&#231;&#245;es anat&#244;micas<sup>4</sup>. Como auto-cr&#237;tica, essa foi uma decis&#227;o errada em reopera&#231;&#245;es; a ressec&#231;&#227;o dos folhetos valvares e fixa&#231;&#245;es do m&#250;sculo papilar no &#226;nulo da v&#225;lvula mitral foram poss&#237;veis na implanta&#231;&#227;o de pr&#243;teses mec&#226;nicas super-dimensionadas. Esse artigo n&#227;o pretende sugerir o abandono das t&#233;cnicas cir&#250;rgicas do aparato valvar ou subvalvar em casos de substitui&#231;&#227;o de valvas. Sempre levando em conta a possibilidade, talvez causada pela experi&#234;ncia negativa com os dois casos relatados, sentimos que essa experi&#234;ncia deveria ser compartilhada, mesmo em caso de hip&#243;tese especulativa. Mas os revisores foram sens&#237;veis &#224; ideia e escreveram importantes coment&#225;rios para cirurgi&#245;es card&#237;acos e cardiologistas, o que motivou a apresenta&#231;&#227;o desse ponto de vista. </p>
    <p>
      <bold>Potencial Conflito de Interesses</bold>
    </p>
    <p>Declaro n&#227;o haver conflito de interesses pertinentes.</p>
    <p>
      <bold>Fontes de Financiamento</bold>
    </p>
    <p>O presente estudo n&#227;o teve fontes de financiamento externas.</p>
    <p>
      <bold>Vincula&#231;&#227;o Acad&#234;mica</bold>
    </p>
    <p>N&#227;o h&#225; vincula&#231;&#227;o deste estudo a programas de p&#243;s-gradua&#231;&#227;o.</p>
    <p>
      <fn id="end" fn-type="corresp">
        <p>Correspond&#234;ncia:</p>
        <p>Paulo Roberto Barbosa &#201;vora </p>
        <p> Rua Rui Barbosa 367/15 </p>
        <p> Centro - 14015-120 </p>
        <p> Ribeir&#227;o Preto, SP - Brasil </p>
        <p>E-mail: </p>
        <p><email xlink:href="prbevora@cardiol.br">prbevora@cardiol.br</email>, </p>
        <p>
          <email xlink:href="prbevora@fmrp.usp.br">prbevora@fmrp.usp.br</email>
        </p>
      </fn>
    </p>
    <p>Artigo recebido em 10/08/10; revisado recebido em 18/09/10; aceito em 06/10/10.</p>
  </body>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="B1">
        <mixed-citation>1. Korkolis DP, Passik CS, Marshalko SJ, Koullias GJ: Early bioprosthetic mitral valve "pseudostenosis" after complete preservation of the native mitral apparatus. Ann Thorac Surg. 2002,74(5):1689-91</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Early bioprosthetic mitral valve "pseudostenosis" after complete preservation of the native mitral apparatus</article-title>
          <source>Ann Thorac Surg</source>
          <date>
            <year>2002</year>
          </date>
          <fpage>1689</fpage>
          <lpage>91</lpage>
          <issue>5</issue>
          <volume>74</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Korkolis</surname>
              <given-names>DP</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Passik</surname>
              <given-names>CS</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Marshalko</surname>
              <given-names>SJ</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Koullias</surname>
              <given-names>GJ</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B2">
        <mixed-citation>2. Fasol R, Lakew F. Early failure of bioprosthesis by preserved mitral leaflets. Ann Thorac Surg. 2000;70(2):653-4.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Early failure of bioprosthesis by preserved mitral leaflets</article-title>
          <source>Ann Thorac Surg</source>
          <date>
            <year>2000</year>
          </date>
          <fpage>653</fpage>
          <lpage>4</lpage>
          <issue>2</issue>
          <volume>70</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Fasol</surname>
              <given-names>R</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Lakew</surname>
              <given-names>F</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B3">
        <mixed-citation>3. Thomas B, Carreras F, Borras X, Pons-Llad&#243; G. An unusual case of bioprosthetic mitral valve thrombosis. Ann Thorac Surg. 2001;72(1):259-61.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>An unusual case of bioprosthetic mitral valve thrombosis</article-title>
          <source>Ann Thorac Surg</source>
          <date>
            <year>2001</year>
          </date>
          <fpage>259</fpage>
          <lpage>61</lpage>
          <issue>1</issue>
          <volume>72</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Thomas</surname>
              <given-names>B</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Carreras</surname>
              <given-names>F</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Borras</surname>
              <given-names>X</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Pons-Llad&#243;</surname>
              <given-names>G</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B4">
        <mixed-citation>4. Evora PR, Ribeiro PJ, Brasil JC, Otaviano AG, Reis CL, Bongiovani HL, et al. Experi&#234;ncia com dois tipos de t&#233;cnicas para o tratamento cir&#250;rgico da insufici&#234;ncia mitral: I. Pr&#243;tese com preserva&#231;&#227;o de elementos do sistema valvar; II. Plastia valvar com reconstru&#231;&#227;o e avan&#231;o da c&#250;spide posterior. Rev Bras Cir Cardiovasc. 1988;3(1):36-49.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>: I. Pr&#243;tese com preserva&#231;&#227;o de elementos do sistema valvar; II. Plastia valvar com reconstru&#231;&#227;o e avan&#231;o da c&#250;spide posterior</article-title>
          <source>Rev Bras Cir Cardiovasc</source>
          <date>
            <year>1988</year>
          </date>
          <fpage>36</fpage>
          <lpage>49</lpage>
          <issue>1</issue>
          <volume>3</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Evora</surname>
              <given-names>PR</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Ribeiro</surname>
              <given-names>PJ</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Brasil</surname>
              <given-names>JC</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Otaviano</surname>
              <given-names>AG</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Reis</surname>
              <given-names>CL</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Bongiovani</surname>
              <given-names>HL</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
  <sub-article article-type="translation" id="TRen" xml:lang="en">
    <front-stub>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Point of View</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="en">Mitral valve apparatus preservation and early bioprosthetic thrombosis: a word of caution</article-title>
      </title-group>
    </front-stub>
    <body>
      <p>
        <bold>POINT OF VIEW</bold>
      </p>
      <p><undefined id="topo-body2"/>Mitral valve apparatus preservation and early bioprosthetic thrombosis. A word of caution</p>
      <p>
        <bold>Paulo Roberto B. Evor; Solange Basseto; Lafaiete Alves Junior; Alfredo J. Rodrigues</bold>
      </p>
      <p>Faculdade de Medicina de Ribeir&#227;o Preto, Universidade de S&#227;o Paulo, S&#227;o Paulo, SP - Brazil</p>
      <p>Mailing address</p>
      <p><bold>Keywords:</bold> Mitral valve/surgery; thrombosis; bioprosthesis.</p>
      <p>An advantage of bioprosthetic mitral valve replacement in patients with normal sinus rhythm is avoiding the need for long-term anticoagulation. Thrombosis of prosthetic valves usually affects mechanical prostheses. There have been several case reports of bioprosthetic mitral valve thrombosis that led to early valve explantation. At least in theory, the technique of retention of the mitral valve apparatus during mitral replacement may lead to an increased incidence of this unusual complication<sup>1</sup>. However, there have been few reported cases involving the preservation of the mitral valve apparatus and prosthesis "mismatch" as a predisposing factor for bioprosthetic valve thrombosis. In addition, it is mandatory to emphasize that there is no evidence in the literature associating subvalvular apparatus preservation and mitral bioprosthesis thrombosis if the proper technique is carried out, without considering the prosthesis "mismatch" association. </p>
      <p>In a random number of surgical procedures for correction of heart valve disease a total of 384 patients were selected, 169 (43%) of which underwent procedures involving the mitral valve (repair surgeries; mechanical and biological prostheses). Among these patients we were not able to identify, retrospectively, cases of bioprosthesis thrombosis. Anticoagulation was not advised during the first months after valve replacement, even in patients without risk factors for thromboembolism. However, we did not observe thromboembolic events in such patients, in spite of the fact that we have not adopted this procedure in the last fifteen years, when our follow-up databank was improved with the aid of informatics. Within the group of patients with mitral valve disease, two patients (1.18%) presented thrombosis of bovine pericardial bioprosthesis. In these two instances, a possible "mismatch" prosthesis-patient and preservation of the entire mitral valve apparatus were identified. Both patients were female, aged 34 and 44 years, who showed no adverse events during surgery and had the following immediate postoperative prosthetic gradients: 12 mmHg (prosthesis M-25, BSA = 1,672 m<sup>2</sup>) and 6 mmHg (prosthesis M-27, BSA = 1,632 m<sup>2</sup>), respectively. Neither of the patients was receiving anticoagulants. The case of the youngest patient was more dramatic, because she was admitted to the emergency room with history suggesting paroxysmal acute atrial fibrillation and neurological signs of embolization 18 days after surgery. The transesophageal echocardiogram (TEE) revealed thrombosis affecting the left auricle, atrial wall, and atrial face of the prosthesis. These data were confirmed at the emergency reoperation, when a new mechanical prosthesis was implanted with resection of the leaflets and annular fixation of the papillary muscles. </p>
      <p>The prosthesis-patient "mismatch" may be an independent predictor of mortality after mitral valve replacement. Unlike other independent risk factors, this problem can be avoided or its severity may be reduced by using a prospective strategy at the time of operation. For patients considered at risk of serious "mismatch", every effort should be made to implant prosthesis with a larger area orifice, in order to preserve the continuity between the mitral annulus and the left ventricular wall. Both patients presented gradients consistent with mild to moderate mitral stenosis already taking place in the immediate postoperative period. Based upon previous experience, this observation was underestimated by erroneously considering that the interference of the preserved elements in the bioprosthetic valve is unlikely. </p>
      <p>Concerns about the possibility of mitral chordae interference on mechanical prostheses leaflets have been reported frequently, but not when bioprosthesis was used. However, despite having been reported separately, the preservation of both mitral valve leaflets can potentially contribute to possible thrombotic "pseudostenosis" and/or early bioprosthesis failure<sup>1,2</sup>. Finally, against the participation of the preservation of isolated mitral subvalvar elements in the predisposition to thrombosis, there are isolated reports of bioprosthetic thrombosis in cases of complete valve excision<sup>3</sup>. </p>
      <p>We reported the idea, as "case report" to a highly interactive magazine and the reason for the rejection was the absence of data, which effectively could support the hypothesis of the association of mitral valve preservation apparatus with smaller valve prosthesis with the early occurrence of thrombosis of mitral bioprosthesis.</p>
      <p>One reviewer wrote that we were trying to blame preservation of the subvalvular apparatus as the culprit of early tissue valve thrombosis, also suggesting that mismatch played a role in the two reported cases. In his opinion, we wanted to write a paper criticizing a well-established technique, with a lot of good scientific evidence behind, as in this case, preservation of the subvalvular apparatus in patients in their thirties and forties. This is a partial interpretation of the cases' presentation. Indeed, the main idea was to speculate about a possible "synergism" between subvalvular mitral apparatus and a possible "mismatch", since the mitral prosthesis frequently is undersized in consequence of this surgical approach. The reviewer emphasized that from the scarce data presented it might be the case that the reason for thrombus formation inside the left atrium was due to the hemodynamic status of that particular patient: small mitral valve prosthesis as stated by us, with moderate functional stenosis together with the recent onset of atrial fibrillation in a patient that may suffer a prothrombotic state early after surgery, aggravated by the absence of any anticoagulant therapy, as generally recommended in all clinical guidelines. The strong reviewers' criticism was based on the fact that no antithrombotic therapy was given, against current guidelines suggesting one to three months of anticoagulation. Currently, antiplatelet agents have been found to be as effective as anticoagulants early after bioprosthetic valve replacement and would be a good option, taking in account our "social problem" with anticoagulation. </p>
      <p>A second reviewer was absolutely right in considering that the hypothesis of a cause and effect relationship between the patient bioprosthesis' "mismatch" and the severe complication of valve thrombosis was not demonstrated by the presented data. While it is highly interesting, such a hypothesis should be supported by many more details about those patients, and discussed along with all other possibilities of valve thrombosis in the postoperative course. The presentation was based on retrospective thoughts and, unfortunately extremely good, unequivocal data necessary to support this argument were missing, but even when speculative or hypothetic, the "word of caution" is valid. </p>
      <p>The preservation of the mitral apparatus, which is routinely the author's preference, implies in the possibility of frequently undersized prosthesis. The decision to preserve the entire valve apparatus, in both cases, was a decision based solely on anatomical conditions<sup>4</sup>. As a self-criticism, this was a wrong decision once in reoperations; resection of the valve leaflets and papillary muscle fixation at the mitral valve annulus were possible in the implantation of oversized mechanical prostheses. </p>
      <p>This report does not intend to suggest the abandonment of subvalvar or valvar apparatus surgical techniques in cases of valve replacements. Always taking into account the possibility, perhaps caused by the negative experience with the two reported cases, we keep our feelings that this experience would be shared, even in the case of a speculative hypothesis. But the reviewers were sensitive to the idea and wrote important comments to cardiac surgeons and cardiologists, which motivated the presentation of this point of view.</p>
      <p>
        <bold>Potential Conflict of Interest</bold>
      </p>
      <p>No potential conflict of interest relevant to this article was reported.</p>
      <p>
        <bold>Sources of Funding</bold>
      </p>
      <p>There were no external funding sources for this study.</p>
      <p>
        <bold>Study Association</bold>
      </p>
      <p>This study is not associated with any post-graduation program.</p>
      <p>
        <bold>References</bold>
      </p>
    </body>
  </sub-article>
  <sub-article article-type="translation" id="TRes" xml:lang="es">
    <front-stub>
      <article-categories/>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="es">La preservaci&#243;n del aparato mitral y trombosis temprana en biopr&#243;tesis: una palabra de prudencia</article-title>
      </title-group>
    </front-stub>
    <body>
      <p>
        <bold>PUNTO DE VISTA</bold>
      </p>
      <p><undefined id="topo-body3"/>La preservaci&#243;n del aparato mitral y trombosis temprana en biopr&#243;tesis. Una palabra de prudencia</p>
      <p>
        <bold>Paulo Roberto B. Evora; Solange Basseto; Lafaiete Alves Junior; Alfredo J. Rodrigues</bold>
      </p>
      <p>Faculdade de Medicina de Ribeir&#227;o Preto, Universidade de S&#227;o Paulo, S&#227;o Paulo, SP - Brasil</p>
      <p>Correspondencia</p>
      <p><bold>Palabras clave:</bold> V&#225;lvula mitral/cirug&#237;a; trombosis; biopr&#243;tesis.</p>
      <p>Una de las ventajas del reemplazo de la v&#225;lvula mitral bioprot&#233;sica en pacientes con ritmo sinusal es evitar la necesidad de anticoagulaci&#243;n a largo plazo. Por lo general, la trombosis de v&#225;lvulas prost&#233;ticas afecta las pr&#243;tesis mec&#225;nicas. Han venido ocurriendo varios casos cl&#237;nicos de trombosis de la v&#225;lvula mitral bioprot&#233;sica que conllevan la explantaci&#243;n precoz de la v&#225;lvula. Al menos en teor&#237;a, la t&#233;cnica de conservaci&#243;n del aparato valvular mitral durante el reemplazo de la v&#225;lvula mitral puede conducir a un aumento en la incidencia de esta complicaci&#243;n rara<sup>1</sup>. </p>
      <p>Sin embargo, hay algunos casos cl&#237;nicos relacionados con la preservaci&#243;n del aparato valvar mitral y una "desproporci&#243;n" de la pr&#243;tesis como un factor que predispone a la trombosis de v&#225;lvula bioprot&#233;sica. Por otra parte, es imprescindible hacer hincapi&#233; en que no hay evidencia en la literatura que relate preservaci&#243;n del aparato subvalvar y la trombosis de biopr&#243;tesis mitral, si la t&#233;cnica adecuada, sin tener en cuenta la asociaci&#243;n con la "desproporci&#243;n" de pr&#243;tesis.</p>
      <p>En un n&#250;mero aleatorio de los procedimientos quir&#250;rgicos para la correcci&#243;n de la enfermedad card&#237;aca valvar, se seleccion&#243; un total de 384 pacientes, de los cuales 169 (43%) fueron sometidos a un procedimiento que implicaba la valva mitral (reparaci&#243;n quir&#250;rgica, pr&#243;tesis mec&#225;nicas y biol&#243;gicas). Entre estos pacientes, no hemos podido identificar a posteriori, los casos de trombosis de la biopr&#243;tesis. No se utiliz&#243; la anticoagulaci&#243;n durante los primeros meses despu&#233;s del reemplazo de la valva, incluso en pacientes sin factores de riesgo de tromboembolismo. Sin embargo, no se observaron episodios tromboemb&#243;licos en estos pacientes, a pesar de que no han adoptado este procedimiento en los &#250;ltimos quince a&#241;os, cuando nuestra base de datos de seguimiento se ha mejorado con la ayuda de la inform&#225;tica. Entre los pacientes con enfermedad de la valva mitral, 2 (1,18%) presentaron trombosis de biopr&#243;tesis de pericardio bovino. En ambos casos, una posible desproporci&#243;n pr&#243;tesis - paciente y la preservaci&#243;n de todo el aparato de la valva mitral se identificaron. Los pacientes eran del sexo femenino, con 34 y 44 a&#241;os, no mostraron efectos adversos durante la cirug&#237;a y se presentan los gradientes prost&#233;ticos en el post-operatorio: 12 mmHg (pr&#243;tesis M-25, ASC = 1.672 m<sup>2</sup>) y 6 mmHg (pr&#243;tesis M-27, ASC = 1.632 m<sup>2</sup>), respectivamente. Ninguna de las dos pacientes estaba recibiendo tratamiento anticoagulante. El caso de la paciente m&#225;s joven era m&#225;s dram&#225;tico porque ella ingres&#243; en la sala de urgencias con una historia que suger&#237;a fibrilaci&#243;n auricular aguda parox&#237;stica y signos neurol&#243;gicos de la embolizaci&#243;n de 18 d&#237;as despu&#233;s de la cirug&#237;a. La ecocardiograf&#237;a transesof&#225;gica (ETE) mostr&#243; trombosis en la aur&#237;cula izquierda, la pared auricular y la porci&#243;n de la pr&#243;tesis. Estos datos fueron confirmados en la reoperaci&#243;n de emergencia, cuando una nueva pr&#243;tesis mec&#225;nica se implant&#243; con la resecci&#243;n de las hojas y la fijaci&#243;n y anular de los m&#250;sculos papilares </p>
      <p>La "desproporci&#243;n" pr&#243;tesis - paciente puede ser un predictor independiente de mortalidad despu&#233;s del reemplazo de la valva mitral. A diferencia de otros factores de riesgo independientes, este problema se puede evitar o su gravedad puede reducirse mediante la utilizaci&#243;n de una estrategia prospectiva en el momento de la cirug&#237;a. En los pacientes considerados en riesgo de "desproporci&#243;n" severa, todos los esfuerzos deben ser empleados para implantar la pr&#243;tesis con un orificio de mayor &#225;rea, con el fin de preservar la continuidad entre el anillo mitral y la pared del ventr&#237;culo izquierdo. Ambos pacientes ten&#237;an gradientes de conformidad con estenosis mitral leve y moderada, como ocurri&#243; en el per&#237;odo postoperatorio. Bas&#225;ndose en la experiencia anterior, esta observaci&#243;n fue subestimada por err&#243;neamente considerarse que la interferencia de los elementos conservados en la v&#225;lvula bioprot&#233;sica era poco probable. </p>
      <p>La preocupaci&#243;n por la posibilidad de interferencia de las cuerdas mitral en las hojas de las pr&#243;tesis mec&#225;nicas se viene relatando con frecuencia, pero no cuando se utilizan las biopr&#243;tesis. Sin embargo, a pesar de haber sido informado por separado, la preservaci&#243;n de ambas hojas de la valva mitral pueden contribuir a un posible "pseudo-estenosis" tromb&#243;tica y/o una insuficiencia precoz de la biopr&#243;tesis<sup>1,2</sup>. </p>
      <p>Por &#250;ltimo, en contra de la participaci&#243;n de la preservaci&#243;n de la valva mitral sub-elementos aislados en la predisposici&#243;n a la trombosis, hubo casos cl&#237;nicos aislados de trombosis de biopr&#243;tesis en los casos de escisi&#243;n completa valvar<sup>3</sup>. </p>
      <p>Hemos relatado la idea como "caso cl&#237;nico" a una revista muy interactiva y el motivo del rechazo fue la falta de datos, los cuales efectivamente podr&#237;an apoyar la hip&#243;tesis de la asociaci&#243;n de la conservaci&#243;n del aparato valvar mitral con pr&#243;tesis valvulares menores con la aparici&#243;n temprana de trombosis de biopr&#243;tesis mitral.</p>
      <p>Un revisor escribi&#243; que est&#225;bamos tratando de culpar la conservaci&#243;n del aparato sub-valvar como la responsable de la trombosis valvar tisular, sugiriendo tambi&#233;n que la desproporci&#243;n juega un rol en ambos casos referidos. En su opini&#243;n, quer&#237;amos escribir un art&#237;culo criticando una t&#233;cnica bien establecida, con un mont&#243;n de pruebas cient&#237;ficas s&#243;lidas que lo apoyan, como en este caso, la conservaci&#243;n del aparato subvalvar en los pacientes en la 3 &#170; y 4 &#170; d&#233;cadas de la vida. Esta es una interpretaci&#243;n parcial de las presentaciones de los casos. En realidad, la idea principal era especular sobre la posible "sinergia" entre el aparato mitral subvalvar y una posible "desproporci&#243;n", ya que la pr&#243;tesis mitral es frecuentemente sub-dimensionada en consecuencia de este enfoque quir&#250;rgico. El revisor destac&#243; que a partir de los escasos datos presentados, la raz&#243;n para la formaci&#243;n de trombosis dentro de la aur&#237;cula izquierda podr&#237;a haber sido el estado hemodin&#225;mico de ese paciente en particular: peque&#241;a pr&#243;tesis valvar mitral, seg&#250;n lo declarado por nosotros, con estenosis funcional moderada, junto con la reciente fibrilaci&#243;n auricular en un paciente que puede sufrir una etapa pro-tromb&#243;tica en el per&#237;odo postoperatorio temprano, agravada por la ausencia de tratamiento anticoagulante, como generalmente se recomienda en todas las directrices cl&#237;nicas. La fuerte cr&#237;tica de los revisores se bas&#243; en el hecho de que ninguna terapia antitromb&#243;tica se llev&#243; a cabo, en contra de las directrices actuales que sugieren de uno a tres meses de anticoagulaci&#243;n. En la actualidad, se ha encontrado que los agentes antiplaquetarios son tan eficaces como los anticoagulantes despu&#233;s del reemplazo valvular bioprot&#233;sica, y ser&#237;an una buena opci&#243;n, teniendo en cuenta nuestro "problema social" con la anticoagulaci&#243;n.</p>
      <p>Un segundo revisor ten&#237;a toda la raz&#243;n al considerar que la hip&#243;tesis de una relaci&#243;n causa-efecto entre la "desproporci&#243;n" biopr&#243;tesis - paciente y las complicaciones severas de la trombosis valvular no se hab&#237;an probado por los datos presentados. Aunque muy interesante, esta hip&#243;tesis debe ser apoyada por otros detalles acerca de estos pacientes y ser discutida con todas las dem&#225;s posibilidades de trombosis de la v&#225;lvula en el curso postoperatorio. La presentaci&#243;n se bas&#243; en las consideraciones retrospectivas y, desgraciadamente, faltaron los datos extremadamente s&#243;lidos e inequ&#237;vocos necesarios para sostener dicho argumento; pero aun especulativa o hipot&#233;tica, la "palabra de prudencia" es v&#225;lida.</p>
      <p>La preservaci&#243;n del aparato mitral, rutinariamente preferencia del autor, implica en la posibilidad de pr&#243;tesis frecuente subdimensionadas. La decisi&#243;n de preservar el aparato valvar en su totalidad, en ambos casos fue una decisi&#243;n basada exclusivamente en las condiciones anat&#243;micas<sup>4</sup>. Como una autocr&#237;tica, esta fue una decisi&#243;n equivocada en reoperaciones; la resecci&#243;n de las hojas valvares y fijaciones del m&#250;sculo papilar en el anillo de la v&#225;lvula mitral fue posible en la implantaci&#243;n de pr&#243;tesis s&#250;per dimensionadas. Este art&#237;culo no pretende sugerir el abandono de las t&#233;cnicas quir&#250;rgicas del aparato valvar o subvalvar en los casos de reemplazo de la valva. Siempre teniendo en cuenta la posibilidad, tal vez ocasionada por la experiencia negativa con los dos casos, creemos que esta experiencia deber&#237;a ser compartida, incluso en el caso de una hip&#243;tesis especulativa. Sin embargo, los revisores fueron sensibles a la idea y brindaron comentarios a cirujanos card&#237;acos y cardi&#243;logos, lo que motiv&#243; la presentaci&#243;n de este punto de vista.</p>
      <p>
        <bold>Potencial Conflicto de Intereses</bold>
      </p>
      <p>Declaro no haber conflicto de intereses pertinentes.</p>
      <p>
        <bold>Fuentes de Financiaci&#243;n</bold>
      </p>
      <p>El presente estudio no tuve fuentes de financiaci&#243;n externas.</p>
      <p>
        <bold>Vinculaci&#243;n Acad&#233;mica</bold>
      </p>
      <p>No hay vinculaci&#243;n de este estudio a programas de postgrado.</p>
      <p>
        <bold>Referencias</bold>
      </p>
    </body>
  </sub-article>
</article>
