<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.1 20151215//EN" "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.1/JATS-journalpublishing1.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" specific-use="sps-1.9" dtd-version="1.1" xml:lang="pt" article-type="editorial">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">abc</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Arquivos Brasileiros de Cardiologia</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Arq. Bras. Cardiol.</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="ppub">0066-782X</issn>
      <issn pub-type="epub">1678-4170</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Sociedade Brasileira de Cardiologia - SBC</publisher-name>
        <publisher-loc>S&#227;o Paulo, SP, Brazil</publisher-loc>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v3">CydNGLxBGjvfZSGrhqCptQF</article-id>
      <article-id pub-id-type="other">00017</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v2">S0066-782X2010001600017</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v1">S0066-782X(10)09500617</article-id>
      <article-id pub-id-type="doi">10.1590/S0066-782X2010001600017</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Carta ao Editor</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title>Valvopata brasileiro mais idoso</article-title>
      </title-group>
      <contrib-group>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Grinberg</surname>
            <given-names>Max</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff01"/>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Solimene</surname>
            <given-names>Maria Cecilia</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff01"/>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <aff id="aff01">
        <addr-line>
          <named-content content-type="city">S&#227;o Paulo</named-content>
          <named-content content-type="state">S&#227;o Paulo</named-content>
        </addr-line>
        <institution content-type="orgname">Universidade de S&#227;o Paulo</institution>
        <institution content-type="orgdiv1">Faculdade de Medicina </institution>
        <institution content-type="orgdiv2">Hospital das Cl&#237;nicas</institution>
        <country country="BR">Brazil</country>
      </aff>
      <pub-date date-type="collection" publication-format="electronic">
        <month>12</month>
        <year>2010</year>
      </pub-date>
      <volume>95</volume>
      <issue>6</issue>
      <fpage>767</fpage>
      <lpage>767</lpage>
      <permissions>
        <license license-type="open-access" xlink:href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/" xml:lang="en">
          <license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub">
        <day>26</day>
        <month>01</month>
        <year>2011</year>
      </pub-date>
    </article-meta>
  </front>
  <body>
    <p>
      <bold>CARTA AO EDITOR</bold>
    </p>
    <p>
      <bold>Valvopata brasileiro mais idoso</bold>
    </p>
    <p>
      <bold>Max Grinberg; Maria Cecilia Solimene</bold>
    </p>
    <p>Instituto do Cora&#231;&#227;o do Hospital das Cl&#237;nicas da Faculdade de Medicina da Universidade de S&#227;o Paulo, S&#227;o Paulo, SP - Brasil</p>
    <p>
      <xref ref-type="corresp" rid="back">Correspond&#234;ncia</xref>
    </p>
    <p><bold>Palavras-chave:</bold> Doen&#231;as das valvas card&#237;acas; estenose a&#243;rtica; idoso.</p>
    <p>No Ambulat&#243;rio da Unidade Cl&#237;nica de Valvopatias do InCor, a maioria dos pacientes &#233; de mulheres (871/1.435 = 60,7%), ocorrendo em uma propor&#231;&#227;o de 1,1 na estenose a&#243;rtica isolada (EAo) e 1,6 nas demais valvopatias (n&#227;o EAo).</p>
    <p>Na Europa, a maioria dos pacientes com EAo &#233; do sexo masculino&#185; e, nos Estados Unidos, especificamente nos maiores de 60 anos, a propor&#231;&#227;o &#233; igual&#178;. Idosos (maiores de 60 anos) correspondem a 40,9% (587/1.435) dos nossos pacientes, com 26,7% (157/587) sendo EAo. Recorde-se que a expectativa m&#233;dia de vida do brasileiro atingiu a marca de 71,9 anos - 75,8 anos para as mulheres e 68,2 anos para os homens.</p>
    <p>Dentre os operados, 62,0% (31/50) com EAo e 33,9% (57/168) com as demais valvopatias s&#227;o idosos. Destaque-se a associa&#231;&#227;o de doen&#231;a arterial coron&#225;ria &#224;s valvopatias, relatada por Kruczan e cols.&#179; como a mais prevalente em portadores de doen&#231;a valvar n&#227;o reum&#225;tica, do sexo masculino e idade superior a 55 anos, e por Sampaio e cols.<sup>4</sup>, mostrando que 95,7% dos pacientes eram maiores de 50 anos e 63,3% tinham valvopatia a&#243;rtica. Os dados indicam o impacto do idoso na assist&#234;ncia ao portador de doen&#231;a valvar, n&#227;o somente em rela&#231;&#227;o &#224; EAo, como tamb&#233;m nas valvopatias n&#227;o EAo.</p>
    <p>A constata&#231;&#227;o torna-se mais relevante quando dados do <italic>Euro Heart Survey</italic>&#185; revelam que a cirurgia tem sido negada para 30 a 50% dos pacientes com EAo ou insufici&#234;ncia mitral, mais em fun&#231;&#227;o da idade (em geral nos maiores de 75 anos) do que pela pr&#243;pria gravidade da doen&#231;a, sugerindo despreparo m&#233;dico para lidar com esse tipo de situa&#231;&#227;o, oque devemos considerar um alerta em fun&#231;&#227;o dos dados supracitados.</p>
    <p>Considerando que o Brasil n&#227;o conseguir&#225; erradicar a cardiopatia valvar reum&#225;tica em curto prazo, as pr&#243;ximas d&#233;cadas conviver&#227;o com uma nova realidade brasileira que, ao mesmo tempo que se aproxima da observa&#231;&#227;o em pa&#237;ses do primeiro mundo - aumento progressivo da m&#233;dia et&#225;ria dos pacientes e da etiopatogenia degenerativa<sup>1, 2 </sup>- manter&#225; nossa realidade reum&#225;tica hist&#243;rica com tend&#234;ncia a maior sobrevida p&#243;s-operat&#243;ria a longo prazo.</p>
    <p>
      <fn id="back" fn-type="corresp">
        <p>Correspond&#234;ncia:</p>
        <p> Maria Cec&#237;lia Solimene </p>
        <p> Rua Ot&#225;vio N&#233;bias, 182 - ap. 71 - Para&#237;so </p>
        <p> 04002-011 - S&#227;o Paulo, SP - Brasil </p>
        <p> E-mail: </p>
        <p><email xlink:href="mcsolimene@cardiol.br">mcsolimene@cardiol.br</email>, </p>
        <p>
          <email xlink:href="maria.solimene@incor.usp.br">maria.solimene@incor.usp.br</email>
        </p>
      </fn>
    </p>
    <p>Artigo recebido em 06/04/10; revisado recebido em 26/04/10; aceito em 29/04/10.</p>
  </body>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="B1">
        <mixed-citation>1. Iung B, Baron    G, Tornos P, Gohlke-B&#228;rwolf C, Butchart EG, Vahanian A. Valvular heart    disease in the community: a European experience. Curr Probl Cardiol. 2007; 32    (11): 609-61.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Valvular heart disease in the community: a European experience</article-title>
          <source>Curr Probl Cardiol</source>
          <date>
            <year>2007</year>
          </date>
          <fpage>609</fpage>
          <lpage>61</lpage>
          <issue>11</issue>
          <volume>32</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Iung</surname>
              <given-names>B</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Baron</surname>
              <given-names>G</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Tornos</surname>
              <given-names>P</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Gohlke-B&#228;rwolf</surname>
              <given-names>C</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Butchart</surname>
              <given-names>EG</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Vahanian</surname>
              <given-names>A</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B2">
        <mixed-citation>2. Supino PG, Borer    JS, Preibisz J, Bornstein A. The epidemiology of valvular heart disease: a growing    public health problem. Heart Fail Clin. 2006; 2 (4): 379-93.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>The epidemiology of valvular heart disease: a growing public health problem</article-title>
          <source>Heart Fail Clin</source>
          <date>
            <year>2006</year>
          </date>
          <fpage>379</fpage>
          <lpage>93</lpage>
          <issue>4</issue>
          <volume>2</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Supino</surname>
              <given-names>PG</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Borer</surname>
              <given-names>JS</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Preibisz</surname>
              <given-names>J</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Bornstein</surname>
              <given-names>A</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B3">
        <mixed-citation>3. Kruczan DD,    Silva NAS, Pereira BB, Rom&#227;o VA, Correia Filho WB, Morales FEC. Doen&#231;a    arterial coron&#225;ria em pacientes com valvopatia reum&#225;tica e n&#227;o-    reum&#225;tica acompanhados em hospital p&#250;blico do Rio de Janeiro.    Arq Bras Cardiol. 2008; 90 (3): 197-203.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Doen&#231;a arterial coron&#225;ria em pacientes com valvopatia reum&#225;tica e n&#227;o- reum&#225;tica acompanhados em hospital p&#250;blico do Rio de Janeiro</article-title>
          <source>Arq Bras Cardiol</source>
          <date>
            <year>2008</year>
          </date>
          <fpage>197</fpage>
          <lpage>203</lpage>
          <issue>3</issue>
          <volume>90</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Kruczan</surname>
              <given-names>DD</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Silva</surname>
              <given-names>NAS</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Pereira</surname>
              <given-names>BB</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Rom&#227;o</surname>
              <given-names>VA</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Correia Filho</surname>
              <given-names>WB</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Morales</surname>
              <given-names>FEC</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B4">
        <mixed-citation>4. Sampaio RO,    Jonke VM, Falc&#227;o JL, Falc&#227;o S, Spina GS, Tarasoutchi F, et al.    Preval&#234;ncia de doen&#231;a arterial coronariana e avalia&#231;&#227;o    pr&#233;-operat&#243;ria em portadores de valvopatia. Arq Bras Cardiol.    2008; 91 (3): 200-4.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Preval&#234;ncia de doen&#231;a arterial coronariana e avalia&#231;&#227;o pr&#233;-operat&#243;ria em portadores de valvopatia</article-title>
          <source>Arq Bras Cardiol</source>
          <date>
            <year>2008</year>
          </date>
          <fpage>200</fpage>
          <lpage>4</lpage>
          <issue>3</issue>
          <volume>91</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Sampaio</surname>
              <given-names>RO</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Jonke</surname>
              <given-names>VM</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Falc&#227;o</surname>
              <given-names>JL</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Falc&#227;o</surname>
              <given-names>S</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Spina</surname>
              <given-names>GS</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Tarasoutchi</surname>
              <given-names>F</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
  <sub-article article-type="translation" id="TRen" xml:lang="en">
    <front-stub>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Letter to the Editor</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="en">Older Brazilian patient with valvulopathy</article-title>
      </title-group>
    </front-stub>
    <body>
      <p>
        <bold>LETTER TO THE EDITOR</bold>
      </p>
      <p>
        <fn id="top-body2">
          <label>
            <bold>Older Brazilian patient with valvulopathy</bold>
          </label>
          <p>
            <bold>Max Grinberg; Maria Cecilia Solimene</bold>
          </p>
        </fn>
      </p>
      <p>Instituto do Cora&#231;&#227;o do Hospital das Cl&#237;nicas da Faculdade de Medicina da Universidade de S&#227;o Paulo, S&#227;o Paulo, SP - Brazil</p>
      <p>Mailing address</p>
      <p><bold>Keywords:</bold> Heart valve diseases; aortic, stenosis; aged.</p>
      <p>In the Outpatient Clinic of InCor's Clinical Valvulopathy Unit, most patients are women (871/1,435 = 60.7%). This occurs at a ratio of 1.1 in the isolated aortic stenosis (AoS) and 1.6 in the other types of valvulopathy (non-AoS).</p>
      <p>In Europe, most patients with AoS are male&#185; and, in the United States, especially among patients above the age of 60, the ratio is equal&#178;. The elderly (over 60 years-old) account for 40.9% (587/1,435) of our patients, with 26.7% (157/587) of them with AoS. It is important to note that the average life expectancy of Brazilians peaked at 71.9 years - 75.8 years for women and 68.2 years for men.</p>
      <p>Among the patients that underwent surgery, 62.0% (31/50) with AoS and 33.9% (57/168) with other valve diseases are elderly. It is important to highlight the relationship between coronary artery disease and valve diseases, reported by Kruczan et al&#179; as the most prevalent one among over-55-year-old male patients with nonrheumatic valvular disease, and Sampaio et al<sup>4</sup>, showing that 95.7% of patients were over 50 years-old and 63.3% had aortic valve disease. The data indicate the impact of the elderly on care of patients with valvular heart disease, not only in relation to AoS, but also in non-AoS valve diseases.</p>
      <p>The finding becomes more relevant when data from the Euro Heart Survey&#185; show that surgery has been denied for 30-50% of patients with aortic stenosis or mitral regurgitation, more because of age (usually in those older than 75 years) than due to the severity of the disease, suggesting lack of medical qualification to deal with this kind of situation. This is something that we should consider a warning due to the above-mentioned data.</p>
      <p>Considering that Brazil will not be able to eradicate the rheumatic valvular heart disease in the short term, the coming decades will present a new Brazilian reality that will become increasingly similar to what happens in first world countries - a progressive increase in the average age of patients and in the degenerative etiopathogenesis&#185;<sup>,</sup>&#178; -, while in our historical rheumatic reality there will continue to be trend towards greater postoperative survival in the long term.</p>
      <p>
        <bold>References</bold>
      </p>
    </body>
  </sub-article>
  <sub-article article-type="translation" id="TRes" xml:lang="es">
    <front-stub>
      <article-categories/>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="es">Paciente brasile&#241;o m&#225;s a&#241;oso con valvulopat&#237;a</article-title>
      </title-group>
    </front-stub>
    <body>
      <p>
        <bold>CARTA AL EDITOR</bold>
      </p>
      <p>
        <fn id="top-body3">
          <label>
            <bold>Paciente brasile&#241;o m&#225;s a&#241;oso con valvulopat&#237;a</bold>
          </label>
          <p>
            <bold>Max Grinberg; Maria Cecilia Solimene</bold>
          </p>
        </fn>
      </p>
      <p>Instituto do Cora&#231;&#227;o do Hospital das Cl&#237;nicas da Faculdade de Medicina da Universidade de S&#227;o Paulo, S&#227;o Paulo, SP - Brasil</p>
      <p>Correspondencia</p>
      <p><bold>Palabras clave: </bold> Enfermedades de las v&#225;lvulas card&#237;acas; estenosis a&#243;rtica; a&#241;oso.</p>
      <p>En el Ambulatorio de la Unidad Cl&#237;nica de Valvulopat&#237;as del InCor, la mayor&#237;a de los pacientes son mujeres (871/1.435 = 60,7%), ocurriendo en una proporci&#243;n de 1,1 en la estenosis a&#243;rtica aislada (EAo) y 1,6 en las dem&#225;s valvulopat&#237;as (no EAo).</p>
      <p>En Europa, la mayor&#237;a de los pacientes con EAo es del sexo masculino&#185; y, en los Estados Unidos, espec&#237;ficamente en los mayores de 60 a&#241;os, la proporci&#243;n es igual&#178;. A&#241;osos (mayores de 60 a&#241;os) corresponden a 40,9% (587/1.435) de nuestros pacientes, con 26,7% (157/587) siendo EAo. Recu&#233;rdese que la expectativa media de vida del brasile&#241;o alcanz&#243; la marca de 71,9 a&#241;os - 75,8 a&#241;os para las mujeres y 68,2 a&#241;os para los hombres.</p>
      <p>Entre los operados, 62,0% (31/50) con EAo y 33,9% (57/168) con las dem&#225;s valvulopat&#237;as son a&#241;osos. Dest&#225;quese la asociaci&#243;n de enfermedad arterial coronaria a las valvulopat&#237;as, relatada por Kruczan et al&#179; como la m&#225;s prevalente en portadores de enfermedad valvar no reum&#225;tica, del sexo masculino y edad superior a 55 a&#241;os, y por Sampaio et al4, mostrando que 95,7% de los pacientes eran mayores de 50 a&#241;os y 63,3% ten&#237;an valvulopat&#237;a a&#243;rtica. Los datos indican el impacto del a&#241;oso en la asistencia al portador de enfermedad valvar, no solamente en relaci&#243;n a la EAo, como tambi&#233;n en las valvulopat&#237;as no EAo.</p>
      <p>La constataci&#243;n se vuelve m&#225;s relevante cuando datos del Euro Heart Survey&#185; revelan que la cirug&#237;a ha sido negada a 30 a 50% de los pacientes con EAo o insuficiencia mitral, m&#225;s en funci&#243;n de la edad (en general en los mayores de 75 a&#241;os) que por la propia gravedad de la enfermedad, sugiriendo falta de preparaci&#243;n m&#233;dica para lidiar con ese tipo de situaci&#243;n, lo que debemos considerar un alerta en funci&#243;n de los datos supracitados.</p>
      <p>Considerando que el Brasil no conseguir&#225; erradicar la cardiopat&#237;a valvar reum&#225;tica en el corto plazo, las pr&#243;ximas d&#233;cadas convivir&#225;n con una nueva realidad brasile&#241;a que, al mismo tiempo que se aproxima de la observaci&#243;n en pa&#237;ses del primer mundo - aumento progresivo de la media et&#225;rea de los pacientes y de la etiopatogenia degenerativa&#185;,&#178; - mantendr&#225; nuestra realidad reum&#225;tica hist&#243;rica con tendencia a mayor sobrevida post operatoria a largo plazo.</p>
      <p>
        <bold>Referencias</bold>
      </p>
    </body>
  </sub-article>
</article>
