<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.1 20151215//EN" "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.1/JATS-journalpublishing1.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" specific-use="sps-1.9" dtd-version="1.1" xml:lang="pt" article-type="research-article">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">abc</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Arquivos Brasileiros de Cardiologia</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Arq. Bras. Cardiol.</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="ppub">0066-782X</issn>
      <issn pub-type="epub">1678-4170</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Sociedade Brasileira de Cardiologia - SBC</publisher-name>
        <publisher-loc>S&#227;o Paulo, SP, Brazil</publisher-loc>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v3">NLCKB8qrNvQtBHRdTWWfC4c</article-id>
      <article-id pub-id-type="other">00025</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v2">S0066-782X2009001200025</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v1">S0066-782X(09)09300625</article-id>
      <article-id pub-id-type="doi">10.1590/S0066-782X2009001200025</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Relato de Caso</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title>18F-FDG na diferencia&#231;&#227;o da placa ateroscler&#243;tica: inova&#231;&#227;o com a tecnologia PET/RM</article-title>
      </title-group>
      <contrib-group>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Benedetto</surname>
            <given-names>Raquel</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff01"/>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Carneiro</surname>
            <given-names>Michel Pontes</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff02"/>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Junqueira</surname>
            <given-names>Fl&#225;via Albuquerque</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff02"/>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Coutinho Jr.</surname>
            <given-names>Ant&#244;nio</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff02"/>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>von Ristow</surname>
            <given-names>Arno</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff03"/>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Fonseca</surname>
            <given-names>Lea Mirian Barbosa da</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff01"/>
          <xref ref-type="aff" rid="aff02"/>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <aff id="aff03">
        <addr-line>
          <named-content content-type="city">Rio de Janeiro</named-content>
          <named-content content-type="state">RJ</named-content>
        </addr-line>
        <institution content-type="orgname">Centervasc</institution>
        <country country="BR">Brasil</country>
      </aff>
      <aff id="aff01">
        <addr-line>
          <named-content content-type="city">Rio de Janeiro</named-content>
          <named-content content-type="state">Rio de Janeiro</named-content>
        </addr-line>
        <institution content-type="orgname">Universidade Federal do Rio de Janeiro</institution>
        <country country="BR">Brazil</country>
      </aff>
      <aff id="aff02">
        <addr-line>
          <named-content content-type="city">Rio de Janeiro</named-content>
          <named-content content-type="state">RJ</named-content>
        </addr-line>
        <institution content-type="orgname">Centro de Diagn&#243;stico por Imagem</institution>
        <country country="BR">Brasil</country>
      </aff>
      <pub-date date-type="collection" publication-format="electronic">
        <month>12</month>
        <year>2009</year>
      </pub-date>
      <volume>93</volume>
      <issue>6</issue>
      <fpage>e97</fpage>
      <lpage>e100</lpage>
      <history>
        <date date-type="rev-recd">
          <day>15</day>
          <month>05</month>
          <year>2009</year>
        </date>
        <date date-type="received">
          <day>14</day>
          <month>04</month>
          <year>2009</year>
        </date>
        <date date-type="accepted">
          <day>15</day>
          <month>05</month>
          <year>2009</year>
        </date>
      </history>
      <permissions>
        <license license-type="open-access" xlink:href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/" xml:lang="en">
          <license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <kwd-group xml:lang="pt" kwd-group-type="author-generated">
        <kwd>Aterosclerose</kwd>
        <kwd>fluordesoxiglucose F18</kwd>
        <kwd>tomografia por emiss&#227;o de p&#243;sitrons</kwd>
        <kwd>Atherosclerosis</kwd>
        <kwd>fluorodeoxyglucose F18</kwd>
        <kwd>positron-emission tomography</kwd>
      </kwd-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub">
        <day>05</day>
        <month>05</month>
        <year>2010</year>
      </pub-date>
    </article-meta>
  </front>
  <body>
    <p>
      <bold>RELATO DE CASO</bold>
    </p>
    <p>
      <bold><sup>18</sup>F-FDG na diferencia&#231;&#227;o da placa ateroscler&#243;tica: inova&#231;&#227;o com a tecnologia PET/RM</bold>
    </p>
    <p>
      <bold>Raquel Benedetto<sup>I</sup>; Michel Pontes Carneiro<sup>II</sup>; Fl&#225;via Albuquerque Junqueira<sup>II</sup>; Ant&#244;nio Coutinho Jr.<sup>II</sup>; Arno von Ristow<sup>III</sup>; Lea Mirian Barbosa da Fonseca<sup>I, II</sup></bold>
    </p>
    <p><sup>I</sup>Universidade Federal do Rio de Janeiro - UFRJ, Rio de Janeiro, RJ, Brasil </p>
    <p><sup>II</sup>CDPI - Centro de Diagn&#243;stico por Imagem, Rio de Janeiro, RJ, Brasil </p>
    <p><sup>III</sup>Centervasc, Rio de Janeiro, RJ, Brasil</p>
    <p>
      <xref ref-type="corresp" rid="back">Correspond&#234;ncia</xref>
    </p>
    <p><bold>Palavras-chave:</bold> Aterosclerose, fluordesoxiglucose F18, tomografia por emiss&#227;o de p&#243;sitrons.</p>
    <p>
      <bold>Fundamento</bold>
    </p>
    <p>O an&#225;logo da glicose, <sup>18</sup>F-fluordesoxiglucose (<sup>18</sup>F-FDG), pode ser usado para obter imagens da atividade celular inflamat&#243;ria de forma n&#227;o invasiva atrav&#233;s da tecnologia PET (Tomografia por Emiss&#227;o de P&#243;sitrons). No presente estudo, investigamos a possibilidade de utilizar <sup>18</sup>F-FDG para caracterizar placas ateroscler&#243;ticas.</p>
    <p>Um homem de 77 anos com aterosclerose de car&#243;tida sintom&#225;tica foi submetido a exame de imagem usando <sup>18</sup>F-FDG-PET e co-registro de imagens por Resson&#226;ncia Magn&#233;tica (RM). Uma placa com alto conte&#250;do fibr&#243;tico e necr&#243;tico foi observada. Devido ao fato de o tecido ter se mostrado inativo, de acordo com a atividade metab&#243;lica, n&#227;o foi poss&#237;vel observar a capta&#231;&#227;o de <sup>18</sup>F-FDG.</p>
    <p>Nosso objetivo &#233; confirmar se o m&#233;todo pode ser utilizado para predizer a atividade inflamat&#243;ria da placa.</p>
    <p>
      <bold>Pref&#225;cio</bold>
    </p>
    <p>O acidente vascular cerebral (AVC) ou derrame &#233; um grave problema de sa&#250;de p&#250;blica, representando a principal causa de morte (4.4 milh&#245;es de mortes por ano) e incapacidade no mundo todo. Entre as diferentes causas de derrame, tem se dado destaque &#224; aterosclerose de car&#243;tida<sup>1</sup>. A aterotrombose da bifurca&#231;&#227;o da aorta &#233; respons&#225;vel por aproximadamente 30% dos epis&#243;dios isqu&#234;micos cerebrais<sup>2</sup>. A composi&#231;&#227;o da placa ateroscler&#243;tica, ao inv&#233;s do grau de estenose arterial, parece ser o determinante cr&#237;tico da vulnerabilidade e trombogenicidade da placa<sup>3</sup>. Acredita-se que a vulnerabilidade de uma placa ateroscler&#243;tica &#224; ruptura esteja relacionada &#224; sua composi&#231;&#227;o intr&#237;nseca, tal como o tamanho do core (centro) lip&#237;dico e a presen&#231;a de hemorragia intra-placa.</p>
    <p>O processo inflamat&#243;rio &#233; significante tanto na patog&#234;nese quanto no desfecho da aterosclerose. Placas inst&#225;veis, contendo numerosas c&#233;lulas inflamat&#243;rias, apresentam alto risco de ruptura<sup>4,5</sup>.</p>
    <p>O atual "padr&#227;o-ouro" na obten&#231;&#227;o de imagens para a aterosclerose &#233; a angiografia por raio X com contraste, que fornece defini&#231;&#227;o de alta resolu&#231;&#227;o do local e gravidade da estenose luminal, mas n&#227;o fornece informa&#231;&#245;es sobre a constitui&#231;&#227;o da placa. A informa&#231;&#227;o sobre o tamanho da placa n&#227;o &#233; suficiente para diferenciar entre placas est&#225;veis e inst&#225;veis, e, portanto, &#233; incapaz de predizer o risco de ruptura da placa<sup>6,7</sup>.</p>
    <p>A fim de avaliar a presen&#231;a, extens&#227;o e composi&#231;&#227;o de les&#245;es ateroscler&#243;ticas em pacientes, h&#225; uma necessidade cl&#237;nica de t&#233;cnicas n&#227;o-invasivas de obten&#231;&#227;o de imagens diagn&#243;sticas que possam ser usadas para verificar a vulnerabilidade das placas ateroscler&#243;ticas<sup>6,8</sup>.</p>
    <p>O <sup>18</sup>F-fluordesoxiglucose (<sup>18</sup>F-FDG) &#233; um an&#225;logo da glicose que &#233; captado pelas c&#233;lulas proporcionalmente &#224; sua atividade metab&#243;lica e acumula-se nas c&#233;lulas, permitindo a mensura&#231;&#227;o da atividade metab&#243;lica<sup>9</sup>. C&#233;lulas inflamat&#243;rias, principalmente macr&#243;fagos, apresentam alta capta&#231;&#227;o de <sup>18</sup>F-FDG e, portanto, sua atividade pode determinar a vulnerabilidade da placa<sup>6</sup>.</p>
    <p>Este &#233; um estudo preliminar cujo objetivo &#233; investigar a possibilidade de utilizar <sup>18</sup>F-FDG para caracterizar a placa ateroscler&#243;tica dentro da art&#233;ria car&#243;tida atrav&#233;s de PET com fus&#227;o de imagens obtidas atrav&#233;s de resson&#226;ncia magn&#233;tica (RM).</p>
    <p>
      <bold>Relato de caso</bold>
    </p>
    <p>Um paciente do sexo masculino de 77 anos, n&#227;o-diab&#233;tico, hipertenso, sedent&#225;rio, com doen&#231;a card&#237;aca coronariana e hist&#243;rico familiar de Doen&#231;a Vascular Carot&#237;dea (DVC) foi submetido &#224; PET/RM e exame por Doppler antes de cirurgia carot&#237;dea.</p>
    <p>O exame por Doppler foi realizado em um aparelho Acuson Antares (Siemens, Mountain View, Calif&#243;rnia, EUA), com transdutor linear de 5-10Mz e Doppler colorido DR:55dB. O exame por PET foi realizado em um equipamento ECAT EXACT 921/47 (Siemens, Knoxville, TN-EUA) PET Scanner, com cristal BGO. Foi administrado ao paciente 8.92 mCi <sup>18</sup>F-FDG por via intravenosa. As imagens de PET foram adquiridas em modo 3D, <italic>2 bed position (6 min/bed)</italic>, a 60 minutes ap&#243;s a administra&#231;&#227;o de <sup>18</sup>F-FDG.</p>
    <p>O exame foi realizado para permitir a visualiza&#231;&#227;o da car&#243;tida, e dessa forma, a imagem foi obtida do topo do cr&#226;nio at&#233; a emerg&#234;ncia dos grandes vasos.</p>
    <p>A imagem por PET foi reconstru&#237;da usando-se um algoritmo interativo com corre&#231;&#227;o de atenua&#231;&#227;o atrav&#233;s de uma fonte de <sup>68</sup>Ga. O paciente apresentava uma estenose da art&#233;ria car&#243;tida interna de 76%, medida por RM (usando NASCET). O paciente foi submetido &#224; RM com o prop&#243;sito de localizar as estruturas anat&#244;micas nas imagens por PET. A avalia&#231;&#227;o por RM foi realizada em um scanner 3.0T (Magnetom Trio, Siemens-Erlangen, Alemanha). O protocolo inclu&#237;a <italic>trigger</italic> card&#237;aco, <italic>T</italic><sub>1</sub>.<italic>TSE-DARK blood fat sat</italic> sequ&#234;ncia 2D (TR: 750ms, TE: 15ms, FOV: 80mm, matriz: 192x192), seguido por <italic>T</italic><sub>1</sub>.<italic>TSE-DARK blood</italic> sequ&#234;ncia 2D (TR: 750ms, TE: 15ms, FOV: 80mm, matriz: 192x192). Al&#233;m disso, foram adquiridas imagens <italic>T</italic><sub>2</sub>. <italic>TSE-DARK blood fat sat</italic> sequ&#234;ncia 2D TR: 800 ms, TE 123ms, FOV 80mm, matriz: 192x192 e fator turbo 19.</p>
    <p>Dez minutos ap&#243;s a administra&#231;&#227;o intravenosa de 0,2 mmol/kg de gadodiamida (Dotaren&#153;, Gerbet, Fran&#231;a) as imagens foram obtidas da por&#231;&#227;o proximal da art&#233;ria car&#243;tida interna esquerda na seq&#252;&#234;ncia T<sub>1</sub>FS (<xref ref-type="fig" rid="f1">Figura 1</xref>). A PET foi co-registrada com as imagens da RM atrav&#233;s de um sistema de software. Dessa forma, as estruturas anat&#244;micas identificadas atrav&#233;s das imagens da RM foram correlacionadas com as imagens obtidas por <sup>18</sup>F-FDG-PET atrav&#233;s de um processo de co-registro de imagens.</p>
    <p content-type="asset">
      <fig id="f1">
        <graphic xlink:href="1678-4170-abc-93-06-0e97-00025-gf01.jpg"/></fig>
    </p>
    <p>Esse estudo foi aprovado pelo Comit&#234; de &#201;tica da nossa institui&#231;&#227;o; o paciente autorizou o estudo atrav&#233;s do Termo de Consentimento Livre e Informado.</p>
    <p>Uma placa extensa e uniforme com superf&#237;cies anormais, que se estendia da bifurca&#231;&#227;o &#224; por&#231;&#227;o proximal do segmento interno foi identificada atrav&#233;s do exame com Doppler. Aumento da turbul&#234;ncia e velocidade de pico sist&#243;lico aumentada, que excedia o limite m&#225;ximo de Nyquist, sugeria estenose &gt; 70%. O di&#226;metro do l&#250;men na estenose era de 1,2 mm e 5,0 mm distal &#224; estenose (p&#243;s-placa). A RM foi realizada para fornecer informa&#231;&#245;es anat&#244;micas.</p>
    <p>Vinte dias ap&#243;s os exames o paciente foi submetido &#224; endarterectomia de car&#243;tida, com remo&#231;&#227;o da placa ateroscler&#243;tica. Uma placa com intenso conte&#250;do fibr&#243;tico e necr&#243;tico foi removida.</p>
    <p>Devido ao fato de que o tecido parecia inativo, de acordo com a atividade metab&#243;lica, n&#227;o foi poss&#237;vel observar a capta&#231;&#227;o de <sup>18</sup>F-FDG atrav&#233;s de exame por PET.</p>
    <p>
      <bold>Discuss&#227;o</bold>
    </p>
    <p>A composi&#231;&#227;o das placas tem sido associada ao in&#237;cio da doen&#231;a vascular cerebral. Estudos patol&#243;gicos sugerem que o desenvolvimento de derrame em eventos de doen&#231;a arterial carot&#237;dea depende, principalmente, da composi&#231;&#227;o e vulnerabilidade das placas e, a um grau menor, &#224; gravidade da estenose. A ruptura ocorre preferencialmente em placas que cont&#234;m um core macio e rico de lip&#237;dios, que &#233; coberto por uma fina capa de tecido fibroso<sup>5-7</sup>.</p>
    <p>O uso da <sup>18</sup>F-FDG est&#225; consagrado na Oncologia<sup>9</sup>. O desenvolvimento de t&#233;cnicas para a aplica&#231;&#227;o desse radiof&#225;rmaco em outras &#225;reas, tais como a Cardiologia, tem sido o prop&#243;sito de estudo em muitos centros de pesquisa.</p>
    <p>V&#225;rios estudos com modelos animais t&#234;m sugerido que a <sup>18</sup>F-FDG pode acumular em macr&#243;fagos de placas ateroscler&#243;ticas. Assim, a <sup>18</sup>F-FDG poderia ser utilizada como um marcador para quantificar macr&#243;fagos em les&#245;es ateroscler&#243;ticas e distinguir placas inst&#225;veis das est&#225;veis<sup>6,10</sup>.</p>
    <p>A fus&#227;o das imagens obtidas por PET/RM mostrou-se fact&#237;vel, do ponto de vista cl&#237;nico, devido ao fato de que car&#243;tidas s&#227;o estruturas fixas, em contraste com &#243;rg&#227;os m&#243;veis, tais como o f&#237;gado e os pulm&#245;es, que requerem ajustes manuais (<xref ref-type="fig" rid="f2">Figura 2</xref>).</p>
    <fig id="f2">
      <graphic xlink:href="1678-4170-abc-93-06-0e97-00025-gf02.jpg"/></fig>
    <p>Nesse relato de caso, o processo de necrose da placa ateroscler&#243;tica j&#225; havia se instalado e um conte&#250;do altamente fibr&#243;tico foi observado, reduzindo o processo inflamat&#243;rio e a atividade metab&#243;lica do tecido.</p>
    <p>Devido ao baixo n&#250;mero de c&#233;lulas inflamat&#243;rias, n&#227;o foi poss&#237;vel observar a capta&#231;&#227;o de <sup>18</sup>F-FDG nos macr&#243;fagos e, consequentemente, n&#227;o houve desenvolvimento de imagem atrav&#233;s da metodologia PET.</p>
    <p>Este foi um estudo preliminar. Nossa pesquisa ir&#225; se estender a outros pacientes a fim de avaliar diferentes tipos de placas, incluindo aquelas com a presen&#231;a de macr&#243;fagos e processo inflamat&#243;rio intenso.</p>
    <p>A t&#233;cnica de <sup>18</sup>F-FDG/PET pode ser capaz de fornecer imagens da placa e potencialmente quantificar seu grau de inflama&#231;&#227;o. Al&#233;m disso, a tecnologia por imagem <sup>18</sup>F-FDG/PET pode ser utilizada para predizer o risco de futura ruptura da placa e para monitorar os efeitos de terapias modificadoras de ateromas.</p>
    <p>
      <bold>Contribui&#231;&#227;o dos autores</bold>
    </p>
    <p>MPC realizou os estudos atrav&#233;s de PET e participou das discuss&#245;es. FAJ e ACC Jr realizaram os estudos por RM e participaram das discuss&#245;es. AvR trabalhou nos estudos de valida&#231;&#227;o, atrav&#233;s do procedimento de endarterectomia de car&#243;tida. RB desenvolveu o conceito inicial e escreveu a primeira vers&#227;o do manuscrito. LMBF e RB participaram no desenho e na discuss&#227;o do estudo e editaram o manuscrito.</p>
    <p>
      <bold>Agradecimentos</bold>
    </p>
    <p>Esse estudo recebeu apoio financeiro do Centro de Diagn&#243;stico por Imagem (CDPI) e Instituto de Engenharia Nuclear (IEN), Rio de Janeiro. Os autores agradecem ao Dr. Romeu Cort&#234;s Domingues e &#224; Ana Maria Braghirolli. Sem suas contribui&#231;&#245;es, esse trabalho n&#227;o teria sido poss&#237;vel.</p>
    <p>
      <bold>Potencial Conflito de Interesses</bold>
    </p>
    <p>Declaro n&#227;o haver conflito de interesses pertinentes.</p>
    <p>
      <bold>Fontes de Financiamento</bold>
    </p>
    <p>O presente estudo n&#227;o teve fontes de financiamento externas.</p>
    <p>
      <bold>Vincula&#231;&#227;o Acad&#234;mica</bold>
    </p>
    <p>Este artigo &#233; parte de disserta&#231;&#227;o de Mestrado de Raquel Benedetto pela Universidade Federal do Rio de Janeiro-UFRJ.</p>
    <p>
      <fn id="back" fn-type="corresp">
        <p>Correspond&#234;ncia:</p>
        <p> Raquel Benedetto </p>
        <p> Rua Coronel Praes, 305 - Cidade Nova </p>
        <p> 31035-590 - Belo Horizonte, MG, Brasil </p>
        <p> E-mail: </p>
        <p>
          <email xlink:href="benedettoraquel@yahoo.com.br">benedettoraquel@yahoo.com.br</email>
        </p>
      </fn>
    </p>
    <p>Artigo recebido em 14/04/09; revisado recebido em 15/05/09; aceito em 15/05/09</p>
  </body>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="B1">
        <mixed-citation>1. Biasi GM, Froio    A, Diethrich EB, Deleo G, Galimberti S, Mingazzini P, et al. Carotid plaque    echolucency increases the risk of stroke in carotid stenting: the Imaging in    Carotid Angioplasty and Risk of Stroke (ICAROS) Study. Circulation. 2004; 110:    756-62.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Carotid plaque echolucency increases the risk of stroke in carotid stenting: the Imaging in Carotid Angioplasty and Risk of Stroke (ICAROS) Study</article-title>
          <source>Circulation</source>
          <date>
            <year>2004</year>
          </date>
          <fpage>756</fpage>
          <lpage>62</lpage>
          <volume>110</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Biasi</surname>
              <given-names>GM</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Froio</surname>
              <given-names>A</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Diethrich</surname>
              <given-names>EB</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Deleo</surname>
              <given-names>G</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Galimberti</surname>
              <given-names>S</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Mingazzini</surname>
              <given-names>P</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B2">
        <mixed-citation>2. Albuquerque    LC, Narvaes LB, Maciel AA, Staub H, Friedrich M, Hoefel JRF, et al. Intraplaque    hemorrhage assessed by high-resolution magnetic resonance imaging and C-reactive    protein in carotid atherosclerosis. J Vasc Surg. 2007; 46: 1130-7.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Intraplaque hemorrhage assessed by high-resolution magnetic resonance imaging and C-reactive protein in carotid atherosclerosis</article-title>
          <source>J Vasc Surg</source>
          <date>
            <year>2007</year>
          </date>
          <fpage>1130</fpage>
          <lpage>7</lpage>
          <volume>46</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Albuquerque</surname>
              <given-names>LC</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Narvaes</surname>
              <given-names>LB</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Maciel</surname>
              <given-names>AA</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Staub</surname>
              <given-names>H</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Friedrich</surname>
              <given-names>M</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Hoefel</surname>
              <given-names>JRF</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B3">
        <mixed-citation>3. Ballotta E,    Giau G, Renon L. Carotid plaque gross morphology and clinical presentation:    a prospective study of 457 carotid artery specimens. J Surg Res. 2000; 89: 78-84.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Carotid plaque gross morphology and clinical presentation: a prospective study of 457 carotid artery specimens</article-title>
          <source>J Surg Res</source>
          <date>
            <year>2000</year>
          </date>
          <fpage>78</fpage>
          <lpage>84</lpage>
          <volume>89</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Ballotta</surname>
              <given-names>E</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Giau</surname>
              <given-names>G</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Renon</surname>
              <given-names>L</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B4">
        <mixed-citation>4. Cappendijk VC,    Cleutjens KBJM, Kessels AGH, Heeneman S, Schurink GWH, Welte RJTJ, et al. Assessment    of human atherosclerotic carotid plaque components with multisequence MR imaging:    initial experience. Radiology. 2005; 234: 487-92.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Assessment of human atherosclerotic carotid plaque components with multisequence MR imaging: initial experience</article-title>
          <source>Radiology</source>
          <date>
            <year>2005</year>
          </date>
          <fpage>487</fpage>
          <lpage>92</lpage>
          <volume>234</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Cappendijk</surname>
              <given-names>VC</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Cleutjens</surname>
              <given-names>KBJM</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Kessels</surname>
              <given-names>AGH</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Heeneman</surname>
              <given-names>S</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Schurink</surname>
              <given-names>GWH</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Welte</surname>
              <given-names>RJTJ</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B5">
        <mixed-citation>5. Davies MJ, Richardson    PD, Woolf N, Katz DR, Mann J. Risk of thrombosis in human atherosclerotic plaques:    role of extracellular lipid, macrophage, and smooth muscle cell content. Br    Heart J. 1993; 69: 377-81.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Risk of thrombosis in human atherosclerotic plaques: role of extracellular lipid, macrophage, and smooth muscle cell content</article-title>
          <source>Br Heart J</source>
          <date>
            <year>1993</year>
          </date>
          <fpage>377</fpage>
          <lpage>81</lpage>
          <volume>69</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Davies</surname>
              <given-names>MJ</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Richardson</surname>
              <given-names>PD</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Woolf</surname>
              <given-names>N</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Katz</surname>
              <given-names>DR</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Mann</surname>
              <given-names>J</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B6">
        <mixed-citation>6. Ogawa M, Ishino    S, Mukai T, Asano D, Teramoto N, Watabe H, et al. <sup>18</sup>F-FDG accumulation    in atherosclerotic plaques: immunohistochemical and PET imaging study. J Nucl    Med. 2004; 45: 1245-50.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>18F-FDG accumulation in atherosclerotic plaques: immunohistochemical and PET imaging study</article-title>
          <source>J Nucl Med</source>
          <date>
            <year>2004</year>
          </date>
          <fpage>1245</fpage>
          <lpage>50</lpage>
          <volume>45</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Ogawa</surname>
              <given-names>M</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Ishino</surname>
              <given-names>S</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Mukai</surname>
              <given-names>T</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Asano</surname>
              <given-names>D</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Teramoto</surname>
              <given-names>N</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Watabe</surname>
              <given-names>H</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B7">
        <mixed-citation>7. Rudd JHF, Warburton    EA, Fryer TD, Jones HA, Clark JC, Antoun N, et al. Imaging atherosclerotic plaque    inflammation with [<sup>18</sup>F]-fluorodeoxyglucose positron emission    tomography. Circulation. 2002; 105: 2708-11.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Imaging atherosclerotic plaque inflammation with 18[F]-fluorodeoxyglucose positron emission tomography</article-title>
          <source>Circulation</source>
          <date>
            <year>2002</year>
          </date>
          <fpage>2708</fpage>
          <lpage>11</lpage>
          <volume>105</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Rudd</surname>
              <given-names>JHF</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Warburton</surname>
              <given-names>EA</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Fryer</surname>
              <given-names>TD</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Jones</surname>
              <given-names>HA</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Clark</surname>
              <given-names>JC</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Antoun</surname>
              <given-names>N</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B8">
        <mixed-citation>8. Wu KC, Lima    JAC. Noninvasive imaging of myocardial viability current techniques and future    developments. Circ Res. 2003; 93: 1146-58.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Noninvasive imaging of myocardial viability current techniques and future developments</article-title>
          <source>Circ Res</source>
          <date>
            <year>2003</year>
          </date>
          <fpage>1146</fpage>
          <lpage>58</lpage>
          <volume>93</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Wu</surname>
              <given-names>KC</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Lima</surname>
              <given-names>JAC</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B9">
        <mixed-citation>9. Yu S. Review    of <sup>18</sup>F-FDG synthesis and quality control. Biomed Imaging Interv J.    2006; 57: 1-11.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Review of 18F-FDG synthesis and quality control</article-title>
          <source>Biomed Imaging Interv J</source>
          <date>
            <year>2006</year>
          </date>
          <fpage>1</fpage>
          <lpage>11</lpage>
          <volume>57</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Yu</surname>
              <given-names>S</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B10">
        <mixed-citation>10. Zhang Z, Machac    J, Helft G, Worthley SG, Tang C, Zaman AG, et al. Non-invasive imaging of atherosclerotic    plaque macrophage in a rabbit model with F-18 FDG PET: a histopathological correlation.    BMC Nucl Med. 2006; 6: 3.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Non-invasive imaging of atherosclerotic plaque macrophage in a rabbit model with F-18 FDG PET: a histopathological correlation</article-title>
          <source>BMC Nucl Med</source>
          <date>
            <year>2006</year>
          </date>
          <fpage>3</fpage>
          <volume>6</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Zhang</surname>
              <given-names>Z</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Machac</surname>
              <given-names>J</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Helft</surname>
              <given-names>G</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Worthley</surname>
              <given-names>SG</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Tang</surname>
              <given-names>C</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Zaman</surname>
              <given-names>AG</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
  <sub-article article-type="translation" id="TRen" xml:lang="en">
    <front-stub>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Case Report</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="en">18F-FDG in distinction of atherosclerotic plaque: Innovation in PET/MRI technology</article-title>
      </title-group>
    </front-stub>
    <body>
      <p>
        <bold>CASE REPORT</bold>
      </p>
      <p>
        <fn id="top-body2">
          <label>
            <bold><sup>18</sup>F-FDG in distinction of atherosclerotic plaque: innovation in PET/MRI Technology</bold>
          </label>
          <p>
            <bold>Raquel Benedetto<sup>I</sup>; Michel Pontes Carneiro<sup>II</sup>; Fl&#225;via Albuquerque Junqueira<sup>II</sup>; Ant&#244;nio Coutinho Jr.<sup>II</sup>; Arno von Ristow<sup>III</sup>; Lea Mirian Barbosa da Fonseca<sup>I, II</sup></bold>
          </p>
        </fn>
      </p>
      <p><sup>I</sup>Universidade Federal do Rio de Janeiro - UFRJ</p>
      <p><sup>II</sup>CDPI - Centro de Diagn&#243;stico por Imagem</p>
      <p><sup>III</sup>Centervasc, Rio de Janeiro, RJ, Brazil</p>
      <p>Mailing address</p>
      <p><bold>Key words:</bold> Atherosclerosis; fluorodeoxyglucose F18; positron-emission tomography.</p>
      <p>
        <bold>Background</bold>
      </p>
      <p>The glucose analogue, <sup>18</sup>F-FDG, can be used to image inflammatory cell activity non-invasively by PET. In the present study, we investigate the possibility of using <sup>18</sup>F-FDG to characterize atherosclerotic plaques.</p>
      <p>A 77-year-old man with symptomatic carotid atherosclerosis was imaged using <sup>18</sup>F-FDG-PET and co-registered MRI. A plaque with intense fibrotic and necrotic content was obtained. Due to the fact that the tissue showed up as inactive, according to the metabolic activity, it was not possible to observe <sup>18</sup>F-FDG uptake.</p>
      <p>Our aim was to confirm that it could be clinically used to predict the inflammatory activity of the plaque.</p>
      <p>
        <bold>Preface</bold>
      </p>
      <p>Stroke is a serious public health problem, representing the leading cause of death (4.4 million deaths per year) and disability worldwide. Of the different causes of stroke, attention has been given to carotid atherosclerosis<sup>1</sup>. Atherothrombosis of the carotid bifurcation is responsible for approximately 30% of cerebral ischemic episodes<sup>2</sup>.</p>
      <p>The atherosclerotic plaque composition, rather than the degree of arterial stenosis, appears to be a critical determinant of atherosclerotic plaque vulnerability and thrombogenicity<sup>3</sup>. The vulnerability of an atherosclerotic plaque to rupture is believed to be related to its intrinsic composition, such as the size of the lipid core and the presence of intraplaque hemorrhage.</p>
      <p>The inflammatory process is significant in both the pathogenesis and outcome of atherosclerosis. Unstable plaques, containing numerous inflammatory cells, have a high risk of rupture<sup>4,5</sup>.</p>
      <p>The current "gold-standard" imaging technique for atherosclerosis is the x-ray contrast angiography, which provides high-resolution definition of the site and severity of luminal stenoses, but no information about plaque constitution. The information about the size of the plaque is not enough to differentiate between unstable and stable plaques and, therefore, it is unable to predict the risk of plaque rupture<sup>6,7</sup>.</p>
      <p>In order to examine the presence, extent and composition of atherosclerotic lesions in patients, there is a clinical need for a non-invasive diagnostic imaging technique which can be used to check the vulnerability of atherosclerotic plaques<sup>6,8</sup>.</p>
      <p>[<sup>18</sup>F]-fluorodeoxyglucose (<sup>18</sup>F-FDG) is a glucose analogue that is taken up by cells in proportion to their metabolic activity. <sup>18</sup>F-FDG is a substrate for hexokinase, but it is not further metabolized and accumulates in the cells, allowing a measure of metabolic activity<sup>9</sup>. Inflammatory cells, mainly macrophages, have a high uptake of <sup>18</sup>F-FDG, therefore their activity can determine plaque's vulnerability<sup>6</sup>.</p>
      <p>This is a preliminary study that aims at investigating the possibility of using <sup>18</sup>F-FDG to characterize atherosclerotic plaque within carotid artery through PET (Positron Emission Tomography) technology with MRI (Magnetic Resonance Imaging) fusion.</p>
      <p>
        <bold>Case report</bold>
      </p>
      <p>A 77-year-old non-diabetic, hypertensive, sedentary man, with coronary heart disease and family history of Carotid Vascular Disease (CVD), was submitted to a PET/MRI and Doppler examinations, previous to carotid surgery.</p>
      <p>The Doppler was performed on an Acuson Antares equipment (Siemens, Mountain View, California, USA), with a linear transducer of 5-10Mz and color Doppler DR:55dB. The PET assessment was carried out using an ECAT EXACT 921/47 (Siemens, Knoxville, TN-USA) PET scanner, with a BGO crystal. We administered 8,92 mCi <sup>18</sup>F-FDG intravenously. The PET image was acquired in 3D mode, 2 bed position (6 min/bed), at 60 minutes after <sup>18</sup>F-FDG administration.</p>
      <p>The examination was accomplished to allow a visualization of the carotid, and thus, the image was obtained from the top of the skull down to the emergence of the great vessels.</p>
      <p>The PET image was reconstructed using an interactive algorithm with attenuation corrections using <sup>68</sup>Ga source.</p>
      <p>This patient had an internal carotid artery stenosis of 76%, measured by MRI (using NASCET). The patient underwent MRI imaging for the purpose of locating the anatomical structures in the PET images. The MRI studies were performed on a 3.0T scanner (Magnetom Trio, Siemens-Erlangen, Germany). The protocol included cardiac trigger, T<sub>1</sub>.TSE-DARK blood fat sat 2D sequence (TR: 750ms, TE: 15ms, FOV: 80mm, matrix: 192x192), followed of T<sub>1</sub>.TSE-DARK blood 2D sequence (TR: 750ms, TE: 15ms, FOV: 80mm, matrix: 192x192). In addition, we acquired T<sub>2</sub>. TSE-DARK blood fat sat 2D sequence TR: 800 ms, TE 123ms, FOV 80mm, 192x192 of matrix and a 19 turbo factor.</p>
      <p>Ten minutes after the intravenous administration of 0.2mmol/kg of gadodiamide (Dotaren<sup>TM</sup>, Gerbet, France) images were obtained of the proximal portion of the left internal carotid artery in T<sub>1</sub>FS sequence (<xref ref-type="fig" rid="en_25f1-body2">Figure 1</xref>).</p>
      <p content-type="asset">
        <fig id="en_25f1-body2">
          <graphic xlink:href="1678-4170-abc-93-06-0e97-00025-gf01-en.jpg"/></fig>
      </p>
      <p>The PET was co-registered with MRI imaging through a software system. Thus, anatomical structures identified by MRI imaging were correlated with <sup>18</sup>F-FDG PET images by a process of image co-registration.</p>
      <p>This work was approved by Ethical Committee of our Institution. The patient authorized the study and signed the Informed Consent Form.</p>
      <p>An extensive uniform plaque with abnormal surfaces, which extended from the bifurcation to the proximal portion of the internal segment, was identified at the Doppler examination. Increased turbulence and high peak systolic velocity, which exceeded the maximum limit of Nyquist, suggested stenosis &gt; 70%. The lumen diameter at the stenosis was 1.2 mm and 5.0 mm distal to the stenosis (post-plaque).</p>
      <p>The MRI examination was carried out to provide anatomical information.</p>
      <p>About 20 days after the examinations, the patient was submitted to carotid endarterectomy, with removal the atherosclerotic plaque. A plaque with intense fibrotic and necrotic content was obtained.</p>
      <p>Due to the fact that the tissue appeared inactive, according to the metabolic activity, it was not possible to observe <sup>18</sup>F-FDG uptake at the PET examination.</p>
      <p>
        <bold>Discussion</bold>
      </p>
      <p>Plaque composition has been associated with the onset of cerebral vascular disease. Pathological studies suggest that the development of stroke in carotid artery disease events depend, principally, on the composition and vulnerability of the plaques and at a lesser degree, on the severity of the stenosis. Rupture occurs preferentially in plaques containing a soft, lipid-rich core that is covered by a thin cap of fibrous tissue<sup>5-7</sup>.</p>
      <p>The use of <sup>18</sup>F-FDG has been validated in Oncology<sup>9</sup>. The development of techniques to apply this radioisotope to others areas, such as Cardiology, has been the study purpose of many research centers.</p>
      <p>Several studies with animal models have suggested that <sup>18</sup>F-FDG can accumulate in atherosclerotic plaque macrophages. Thus, <sup>18</sup>F-FDG might be used as a marker to quantify macrophages in atherosclerotic lesions and discriminate between unstable and stable plaques<sup>6,10</sup>.</p>
      <p>The fusion of the PET/MRI images has proven to be feasible, from the clinical viewpoint, due to the fact that carotids are fixed structures, in contrast to mobile organs, such as the liver and the lungs, which require manual adjustments (<xref ref-type="fig" rid="f2-body2">Figure 2</xref>).</p>
      <fig id="f2-body2">
        <graphic xlink:href="1678-4170-abc-93-06-0e97-00025-gf02-en.jpg"/></fig>
      <p>In this case report, the necrotic process of the atherosclerotic plaques was already installed and an intense fibrotic content was observed, reducing the inflammatory process and the metabolic activity of the tissue.</p>
      <p>It was not possible to observe the uptake of <sup>18</sup>F-FDG in the macrophages due to the ignoble number of inflammatory cells and, consequently, there was no development of image through the PET methodology.</p>
      <p>This was a preliminary study. Our research will be extended to other patients in order to evaluate different kinds of plaques, including those with the presence of macrophages and intense inflammatory processes.</p>
      <p><sup>18</sup>F-FDG PET may be capable of imaging the plaque and potentially quantifying its inflammation degree. Moreover, <sup>18</sup>F-FDG PET could be used to predict the risk of future plaque rupture and to monitor the effects of atheroma-modifying therapies.</p>
      <p>
        <bold>Authors' contributions</bold>
      </p>
      <p>MPC carried out the PET studies and participated in the discussion. FAJ and ACC Jr carried out the MRI assessments and participated in the discussion. AvR performed the validation studies, through the carotid endarterectomy procedure. RB developed the initial concept and drafted the manuscript. LMBF and RB participated in the design, discussion and edited the manuscript.</p>
      <p>
        <bold>Acknowledgements</bold>
      </p>
      <p>This study was supported by Centro de Diagn&#243;stico por Imagem (CDPI) and Instituto de Engenharia Nuclear (IEN), Rio de Janeiro. The authors thank Dr. Romeu Cort&#234;s Domingues and Ana Maria Braghirolli. Without their contribution, this work would not have been possible.</p>
      <p>
        <bold>Potential Conflict of Interest</bold>
      </p>
      <p>No potential conflict of interest relevant to this article was reported.</p>
      <p>
        <bold>Sources of Funding</bold>
      </p>
      <p>There were no external funding sources for this study.</p>
      <p>
        <bold>Study Association</bold>
      </p>
      <p>This article is part of the thesis of master submitted by Raquel Benedetto, from Universidade Federal do Rio de Janeiro - UFRJ.</p>
      <p>
        <bold>References</bold>
      </p>
    </body>
  </sub-article>
  <sub-article article-type="translation" id="TRes" xml:lang="es">
    <front-stub>
      <article-categories/>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="es">18F-FDG en la diferenciaci&#243;n de la placa ateroscler&#243;tica: innovaci&#243;n con la tecnolog&#237;a PET/RM</article-title>
      </title-group>
      <kwd-group xml:lang="es">
        <kwd>Aterosclerosis</kwd>
        <kwd>Fluordesoxiglucosa F18</kwd>
        <kwd>tomograf&#237;a por emisi&#243;n de positrones</kwd>
      </kwd-group>
    </front-stub>
    <body>
      <p>
        <bold>CASO CL&#205;NICO</bold>
      </p>
      <p>
        <fn id="top-body3">
          <label>
            <bold><sup>18</sup>F-FDG en la diferenciaci&#243;n de la placa ateroscler&#243;tica: innovaci&#243;n con la tecnolog&#237;a PET/RM</bold>
          </label>
          <p>
            <bold>Raquel Benedetto<sup>I</sup>; Michel Pontes Carneiro<sup>II</sup>; Fl&#225;via Albuquerque Junqueira<sup>II</sup>; Ant&#244;nio Coutinho Jr.<sup>II</sup>; Arno von Ristow<sup>III</sup>; Lea Mirian Barbosa da Fonseca<sup>I, II</sup></bold>
          </p>
        </fn>
      </p>
      <p><sup>I</sup>Universidad Federal del R&#237;o de Janeiro - UFRJ, R&#237;o de Janeiro, RJ, Brasil</p>
      <p><sup>II</sup>CDPI - Centro de Diagn&#243;stico por Imagen, R&#237;o de Janeiro, RJ, Brasil</p>
      <p><sup>III</sup>Centervasc, R&#237;o de Janeiro, RJ, Brasil</p>
      <p>Correspondencia</p>
      <p><bold>Palabras clave: </bold> Aterosclerosis, Fluordesoxiglucosa F18, tomograf&#237;a por emisi&#243;n de positrones.</p>
      <p>
        <bold>Fundamento</bold>
      </p>
      <p>El an&#225;logo de la glucosa, <sup>18</sup>F-fluordesoxiglucosa (<sup>18</sup>F-FDG), se puede utilizar para que se obtenga im&#225;genes de la actividad celular inflamatoria de forma no invasiva a trav&#233;s de la tecnolog&#237;a PET (Tomograf&#237;a por Emisi&#243;n de Positrones). En el presente estudio, investigamos la posibilidad de utilizar <sup>18</sup>F-FDG para caracterizar placas ateroscler&#243;ticas.</p>
      <p>Un var&#243;n de 77 a&#241;os con aterosclerosis de car&#243;tida sintom&#225;tica se someti&#243; a examen de imagen con empleo de <sup>18</sup>F-FDG-PET y co-registro de im&#225;genes por resonancia magn&#233;tica (RM). Se observ&#243; una placa con alto contenido fibr&#243;tico y necr&#243;tico. Debido al hecho del tejido haberse mostrado inactivo, de acuerdo con la actividad metab&#243;lica, no fue posible observar la captaci&#243;n de <sup>18</sup>F-FDG.</p>
      <p>Nuestro objetivo es confirmar si el m&#233;todo puede utilizarse para que se prediga la actividad inflamatoria de la placa.</p>
      <p>
        <bold>Prefacio</bold>
      </p>
      <p>El accidente cerebrovascular (ACV) o derrame es un grave problema de salud p&#250;blica, representando la principal causa de muerte (4,4 millones de muertes al a&#241;o) e incapacidad en todo el mundo. Entre las diferentes causas de derrame, se viene dando destaque a la aterosclerosis de car&#243;tida<sup>1</sup>. La aterotrombosis de la bifurcaci&#243;n de la aorta es responsable de aproximadamente un 30% de los episodios isqu&#233;micos cerebrales<sup>2</sup>. La composici&#243;n de la placa ateroscler&#243;tica, en lugar del grado de estenosis arterial, parece ser el determinante cr&#237;tico de la vulnerabilidad y trombogenicidad de la placa<sup>3</sup>. Se cree que la vulnerabilidad de una placa ateroscler&#243;tica a la ruptura est&#233; relacionada a su composici&#243;n intr&#237;nseca, tal como el tama&#241;o del core (centro) lip&#237;dico y la presencia de hemorragia intraplaca.</p>
      <p>El proceso inflamatorio es significante tanto en la patog&#233;nesis como en el desenlace de la aterosclerosis. Placas inestables, conteniendo numerosas c&#233;lulas inflamatorias, presentan alto riesgo de ruptura<sup>4,5</sup>.</p>
      <p>El actual "patr&#243;n-oro" en la obtenci&#243;n de im&#225;genes para la aterosclerosis es la angiograf&#237;a por rayo X con contraste, que suministra definici&#243;n de alta resoluci&#243;n del local y gravedad de la estenosis luminal, pero no suministra informaciones sobre la constituci&#243;n de la placa. La informaci&#243;n sobre el tama&#241;o de la placa no es suficiente para diferenciar entre placas estables e inestables, y, por lo tanto, es incapaz de predecir el riesgo de ruptura de la placa<sup>6,7</sup>.</p>
      <p>A fin de evaluar la presencia, extensi&#243;n y composici&#243;n de lesiones ateroscler&#243;ticas en pacientes, hay una necesidad cl&#237;nica de t&#233;cnicas no-invasivas de obtenci&#243;n de im&#225;genes diagn&#243;sticas que se pueden emplear para que se verifique la vulnerabilidad de las placas ateroscler&#243;ticas<sup>6,8</sup>.</p>
      <p>La <sup>18</sup>F-Fluordesoxiglucosa (<sup>18</sup>F-FDG) es an&#225;loga a la glucosa, captada por las c&#233;lulas proporcionalmente a su actividad metab&#243;lica y se acumula en las c&#233;lulas, lo que permite la medici&#243;n de la actividad metab&#243;lica<sup>9</sup>. C&#233;lulas inflamatorias, principalmente macr&#243;fagos, presentan alta captaci&#243;n de <sup>18</sup>F-FDG y, por lo tanto, su actividad puede determinar su vulnerabilidad de la placa<sup>6</sup>.</p>
      <p>Este es un estudio preliminar cuyo objetivo es investigar la posibilidad de utilizar <sup>18</sup>F-FDG para que caracterizar la placa ateroscler&#243;tica dentro de la arteria car&#243;tida a trav&#233;s de PET con fusi&#243;n de im&#225;genes obtenidas a trav&#233;s de resonancia magn&#233;tica (RM).</p>
      <p>
        <bold>Caso cl&#237;nico</bold>
      </p>
      <p>Un paciente del sexo masculino de 77 a&#241;os, no-diab&#233;tico, hipertenso, sedentario, con enfermedad card&#237;aca coronaria y hist&#243;rico familiar de enfermedad vascular carotidea (EVC) se someti&#243; a PET/RM y a examen por Doppler antes de cirug&#237;a carotidea.</p>
      <p>El examen por Doppler se realiz&#243; en un aparato Acuson Antares (Siemens, Mountain View, California, EUA), con transductor lineal de 5-10Mz y Doppler color DR:55dB. El examen PET se llev&#243; a cabo en un equipo ECAT EXACT 921/47 (Siemens, Knoxville, TN-EUA) PET Scanner, con cristales de BGO. Se administr&#243; al paciente 8.92 mCi <sup>18</sup>F-FDG por v&#237;a intravenosa. Las im&#225;genes de PET se adquirieron en modo 3D, <italic>2 bed position (6 min/bed)</italic>, a 60 minutos tras la administraci&#243;n de <sup>18</sup>F-FDG.</p>
      <p>El examen se llev&#243; a cabo para permitir la visualizaci&#243;n de la car&#243;tida, y de esta forma, la imagen se obtuvo desde la cumbre del cr&#225;neo hasta la emergencia de los grandes vasos.</p>
      <p>La imagen por PET se reconstruy&#243; con el empleo de un algoritmo interactivo con correcci&#243;n de atenuaci&#243;n a trav&#233;s de una fuente de <sup>68</sup>Ga. El paciente presentaba una estenosis de la arteria car&#243;tida interna del 76%, medida por RM (con empleo de NASCET). El paciente se someti&#243; a RM con el prop&#243;sito de localizar las estructuras anat&#243;micas en las im&#225;genes por PET. La evaluaci&#243;n por RM se llev&#243; a cabo mediante un scanner 3.0T (Magnetom Trio, Siemens-Erlangen, Alemania). El protocolo inclu&#237;a <italic>trigger</italic> cardiaco, <italic>T</italic><sub>1</sub>.<italic>TSE-DARK blood fat sat</italic> secuencia 2D (TR: 750ms, TE [<italic>echo time</italic> o tiempo de eco]: 15ms, FOV [<italic>field of view</italic> o campo de visi&#243;n]: 80mm, matriz: 192x192), seguido por <italic>T</italic><sub>1</sub>.<italic>TSE-DARK blood</italic> secuencia 2D (TR: 750ms, TE: 15ms, FOV: 80mm, matriz: 192x192). Adem&#225;s de eso, se adquirieron im&#225;genes <italic>T</italic><sub>2</sub>. <italic>TSE-DARK blood fat sat</italic> secuencia 2D TR: 800 ms, TE 123ms, FOV 80mm, matriz: 192x192 y factor turbo 19.</p>
      <p>Diez minutos tras la administraci&#243;n intravenosa de 0,2 mmol/kg de gadodiamida (Dotaren&#153;, Gerbet, Francia) las im&#225;genes se obtuvieron de la porci&#243;n proximal de la arteria carotidea interna izquierda en la secuencia T<sub>1</sub>FS (<xref ref-type="fig" rid="es_25f1-body3">Figura 1</xref>). Se co-registr&#243; la PET con las im&#225;genes de la RM a trav&#233;s de un sistema de software. De esta forma, las estructuras anat&#243;micas identificadas a trav&#233;s de las im&#225;genes de la RM se correlacionaron con las im&#225;genes obtenidas por <sup>18</sup>F-FDG-PET a trav&#233;s de un proceso de co-registro de im&#225;genes.</p>
      <p content-type="asset">
        <fig id="es_25f1-body3">
          <graphic xlink:href="1678-4170-abc-93-06-0e97-00025-gf01-es.jpg"/></fig>
      </p>
      <p>El Comit&#233; de &#201;tica de nuestra instituci&#243;n aprob&#243; este estudio; el paciente autoriz&#243; el estudio a trav&#233;s del Formulario de Consentimiento Informado.</p>
      <p>Se identific&#243; una placa extensa y uniforme con superficies anormales, que se extend&#237;a desde la bifurcaci&#243;n a la porci&#243;n proximal del segmento interno a trav&#233;s del examen con Doppler. Aumento de la turbulencia y velocidad de pico sist&#243;lico aumentada, que exced&#237;a el l&#237;mite m&#225;ximo de Nyquist, suger&#237;a estenosis &gt; 70%. El di&#225;metro del lumen en la estenosis era de 1,2 mm y 5,0 mm distal a la estenosis (postplaca). La RM se efectu&#243; para que se suministrara informaciones anat&#243;micas.</p>
      <p>Veinte d&#237;as despu&#233;s de los ex&#225;menes, el paciente se someti&#243; a una endarterectom&#237;a de car&#243;tida, con remoci&#243;n de la placa ateroscler&#243;tica. Una placa con intenso contenido fibr&#243;tico y necr&#243;tico se removi&#243;.</p>
      <p>Debido al hecho del tejido haberse mostrado inactivo, de acuerdo con la actividad metab&#243;lica, no fue posible observar la captaci&#243;n de <sup>18</sup>F-FDG por medio del examen PET.</p>
      <p>
        <bold>Discusi&#243;n</bold>
      </p>
      <p>La composici&#243;n de las placas ha estado asociada al inicio de la enfermedad vascular cerebral. Estudios patol&#243;gicos sugieren que el desarrollo de derrame en eventos de enfermedad arterial carotidea depende, principalmente, de la composici&#243;n y vulnerabilidad de las placas y, a un grado menor, a la gravedad de la estenosis. La ruptura ocurre preferencialmente en placas que contienen un core mac&#237;o y rico de l&#237;pidos, que es cubierto por una fina capa de tejido fibroso<sup>5-7</sup>.</p>
      <p>El empleo de la <sup>18</sup>F-FDG est&#225; consagrado en la Oncolog&#237;a<sup>9</sup>. El desarrollo de t&#233;cnicas para la aplicaci&#243;n de este radiof&#225;rmaco en otras &#225;reas, tales como la Cardiolog&#237;a, viene siendo el prop&#243;sito de estudio en muchos centros de investigaci&#243;n.</p>
      <p>Variados estudios con modelos animales vienen sugiriendo que la <sup>18</sup>F-FDG puede acumular en macr&#243;fagos de placas ateroscler&#243;ticas. As&#237;, la <sup>18</sup>F-FDG se podr&#237;a utilizar como un marcador para cuantificar macr&#243;fagos en lesiones ateroscler&#243;ticas y distinguir placas inestables de las estables<sup>6,10</sup>.</p>
      <p>La fusi&#243;n de las im&#225;genes obtenidas por PET/RM se mostr&#243; factible, desde el punto de vista cl&#237;nico, debido al hecho de que car&#243;tidas son estructuras fijas, en contraste con &#243;rganos m&#243;viles, tales como el h&#237;gado y los pulmones, que requieren ajustes manuales (<xref ref-type="fig" rid="f2-body3">Figura 2</xref>).</p>
      <fig id="f2-body3">
        <graphic xlink:href="1678-4170-abc-93-06-0e97-00025-gf02-es.jpg"/></fig>
      <p>En este caso cl&#237;nico, el proceso de necrosis de la placa ateroscler&#243;tica ya hab&#237;a se instalado y un contenido altamente fibr&#243;tico se observ&#243;, lo que redujo el proceso inflamatorio y la actividad metab&#243;lica del tejido.</p>
      <p>Debido al bajo n&#250;mero de c&#233;lulas inflamatorias, no fue posible observar la captaci&#243;n de <sup>18</sup>F-FDG en los macr&#243;fagos y, consecuentemente, no hubo desarrollo de imagen a trav&#233;s de la metodolog&#237;a PET.</p>
      <p>Este fue un estudio preliminar. Nuestra investigaci&#243;n se extender&#225; a otros pacientes a fin de evaluar diferentes tipos de placas, incluyendo aquellas con la presencia de macr&#243;fagos y proceso inflamatorio intenso.</p>
      <p>La t&#233;cnica de <sup>18</sup>F-FDG/PET puede ser capaz de suministrar im&#225;genes de la placa y potencialmente cuantificar su grado de inflamaci&#243;n. Adem&#225;s de esto, la tecnolog&#237;a por imagen <sup>18</sup>F-FDG/PET se puede utilizar para predecir el riesgo de futura ruptura de la placa y para monitorear los efectos de terapias modificadoras de ateromas.</p>
      <p>
        <bold>Aporte de los autores</bold>
      </p>
      <p>MPC realiz&#243; los estudios a trav&#233;s de PET y particip&#243; en las discusiones. FAJ y ACC Jr realizaron los estudios por RM y participaron en las discusiones. AvR trabaj&#243; en los estudios de validaci&#243;n, a trav&#233;s del procedimiento de endarterectom&#237;a de car&#243;tida. RB desarroll&#243; el concepto inicial y escribi&#243; la primera versi&#243;n del manuscrito. LMBF y RB participaron en el dibujo y en la discusi&#243;n del estudio y editaron el manuscrito.</p>
      <p>
        <bold>Agradecimientos</bold>
      </p>
      <p>Este estudio recibi&#243; apoyo financiero del Centro de Diagn&#243;stico por Imagen (CDPI) e Instituto de Ingenier&#237;a Nuclear (IEN), R&#237;o de Janeiro. Los autores agradecen al Dr. Romeu Cort&#234;s Domingues y a Ana Maria Braghirolli. Sin sus contribuciones, este trabajo no habr&#237;a sido posible.</p>
      <p>
        <bold>Potencial Conflicto de Intereses</bold>
      </p>
      <p>Declaro no haber conflicto de intereses pertinentes.</p>
      <p>
        <bold>Fuentes de Financiaci&#243;n</bold>
      </p>
      <p>El presente estudio no tuvo fuentes de financiaci&#243;n externas.</p>
      <p>
        <bold>Vinculaci&#243;n Acad&#233;mica</bold>
      </p>
      <p>Este art&#237;culo forma parte de tesis de Maestr&#237;a de Raquel Benedetto por la Universidad Federal del Rio de Janeiro-UFRJ.</p>
      <p>
        <bold>Referencias</bold>
      </p>
    </body>
  </sub-article>
</article>
