<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.1 20151215//EN" "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.1/JATS-journalpublishing1.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" specific-use="sps-1.9" dtd-version="1.1" xml:lang="pt" article-type="editorial">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">abc</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Arquivos Brasileiros de Cardiologia</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Arq. Bras. Cardiol.</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="ppub">0066-782X</issn>
      <issn pub-type="epub">1678-4170</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Sociedade Brasileira de Cardiologia - SBC</publisher-name>
        <publisher-loc>S&#227;o Paulo, SP, Brazil</publisher-loc>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v3">f6m7yMnw9PVLwX83MkYp6pr</article-id>
      <article-id pub-id-type="other">00025</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v2">S0066-782X2009001100025</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v1">S0066-782X(09)09300525</article-id>
      <article-id pub-id-type="doi">10.1590/S0066-782X2009001100025</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Ponto de Vista</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title>Conduta em paciente Testemunha de Jeov&#225; sob o enfoque da bio&#233;tica</article-title>
      </title-group>
      <contrib-group>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Grinberg</surname>
            <given-names>Max</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff01"/>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Chehaibar</surname>
            <given-names>Graziela Zlotnik</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff01"/>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <aff id="aff01">
        <addr-line>
          <named-content content-type="city">S&#227;o Paulo</named-content>
          <named-content content-type="state">SP</named-content>
        </addr-line>
        <institution content-type="orgname">Instituto do Cora&#231;&#227;o</institution>
        <country country="BR">Brasil</country>
      </aff>
      <pub-date date-type="collection" publication-format="electronic">
        <month>11</month>
        <year>2009</year>
      </pub-date>
      <volume>93</volume>
      <issue>5</issue>
      <fpage>e85</fpage>
      <lpage>e85</lpage>
      <history>
        <date date-type="rev-recd">
          <day>17</day>
          <month>03</month>
          <year>2009</year>
        </date>
        <date date-type="received">
          <day>17</day>
          <month>03</month>
          <year>2009</year>
        </date>
        <date date-type="accepted">
          <day>10</day>
          <month>07</month>
          <year>2009</year>
        </date>
      </history>
      <permissions>
        <license license-type="open-access" xlink:href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/" xml:lang="en">
          <license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <kwd-group xml:lang="pt" kwd-group-type="author-generated">
        <kwd>Comportamento</kwd>
        <kwd>Testemunha de Jeov&#225;</kwd>
        <kwd>bio&#233;tica</kwd>
      </kwd-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub">
        <day>06</day>
        <month>01</month>
        <year>2010</year>
      </pub-date>
    </article-meta>
  </front>
  <body>
    <p>
      <bold>PONTO DE VISTA</bold>
    </p>
    <p>Conduta em paciente Testemunha de Jeov&#225; sob o enfoque da bio&#233;tica</p>
    <p>
      <bold>Max Grinberg; Graziela Zlotnik Chehaibar</bold>
    </p>
    <p>Instituto do Cora&#231;&#227;o - InCor, S&#227;o Paulo, SP - Brasil</p>
    <p>
      <xref ref-type="corresp" rid="end">Correspond&#234;ncia</xref>
    </p>
    <p><bold>Palavras-chave:</bold> Comportamento, Testemunha de Jeov&#225;, bio&#233;tica.</p>
    <p>
      <bold>Ao leitor</bold>
    </p>
    <p>Este caso suscita tr&#234;s poss&#237;veis condutas. Acesse o endere&#231;o <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://www.arquivosonline.com.br/enquete/artigo2689.asp">http://www.arquivosonline.com.br/enquete/artigo2689.asp</ext-link> e marque a sua op&#231;&#227;o.</p>
    <p>Mulher de 68 anos, batizada h&#225; 2 anos como Testemunha de Jeov&#225; (TJ), foi internada pelo SUS com insufici&#234;ncia card&#237;aca para uma cirurgia de troca de pr&#243;tese biol&#243;gica mitral com disfun&#231;&#227;o importante.</p>
    <p>A paciente apresentou um termo assinado e registrado em cart&#243;rio, assinado por duas testemunhas, no qual dizia que ela n&#227;o aceitava receber nenhum tipo de derivado de sangue e isentava de responsabilidade toda a equipe m&#233;dica em casos de intercorr&#234;ncias com indica&#231;&#227;o de transfus&#227;o de sangue. </p>
    <p>A equipe profissional conversou com a paciente e deixou claro que uma terceira opera&#231;&#227;o de grande porte estava associada &#224; alta probabilidade de uma transfus&#227;o de sangue. </p>
    <p>A paciente pediu para ser tratada com t&#233;cnicas alternativas que n&#227;o a transfus&#227;o de sangue, n&#227;o autorizando o procedimento em nenhuma situa&#231;&#227;o. </p>
    <p>Qual a sua conduta?</p>
    <p>
      <bold>Op&#231;&#227;o 1: Recusar-se a cuidar da paciente</bold>
    </p>
    <p>Recusar o tratamento cir&#250;rgico &#233; maneira de o m&#233;dico respeitar a autonomia da paciente, ou seja, sua capacidade de governar a si mesma, livre de interfer&#234;ncia ou press&#227;o externa. </p>
    <p>
      <bold>Op&#231;&#227;o 2: Providenciar o tratamento cir&#250;rgico e realizar transfus&#227;o de sangue caso haja evidente risco &#224; vida da paciente</bold>
    </p>
    <p>Transfundir o paciente quando houver risco iminente de vida &#233; direcionar interven&#231;&#227;o em beneficio do seu paciente, acreditando que a vida tem um valor superior em rela&#231;&#227;o &#224;s cren&#231;as. </p>
    <p>
      <bold>Op&#231;&#227;o 3: Providenciar o tratamento cir&#250;rgico e n&#227;o transfundir sangue em nenhuma hip&#243;tese</bold>
    </p>
    <p>O m&#233;dico acredita que o principio da autonomia precisa ser legitimado e respeitado. Sendo assim, o paciente tem direito de recusar um tratamento m&#233;dico mesmo em circunst&#226;ncias de iminente risco de vida . O m&#233;dico respeita as convic&#231;&#245;es da paciente sem impor as suas pr&#243;prias, fazendo do respeito pelas escolhas um ato beneficente.</p>
    <p>
      <fn id="end" fn-type="corresp">
        <p>Correspond&#234;ncia:</p>
        <p> Max Grinberg </p>
        <p> Rua Manoel Antonio Pinto, 04 / 21 &#150; Parais&#243;polis </p>
        <p> 05663020 - S&#227;o Paulo, SP &#150; Brasil </p>
        <p> E-mail: </p>
        <p><email xlink:href="max@cardiol.br">max@cardiol.br</email>, </p>
        <p>
          <email xlink:href="grinberg@incor.usp.br">grinberg@incor.usp.br</email>
        </p>
      </fn>
    </p>
    <p>Artigo recebido em 17/03/09; revisado recebido em 17/03/09; aceito em 10/07/09</p>
  </body>
  <sub-article article-type="translation" id="TRen" xml:lang="en">
    <front-stub>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Point of View</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="en">Medical conduct in a Jehovah's Witness patient from the bioethics point of view</article-title>
      </title-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>Comportamento</kwd>
        <kwd>Testemunha de Jeov&#225;</kwd>
        <kwd>bio&#233;tica</kwd>
        <kwd>Comportamiento</kwd>
        <kwd>Testigo de Jehov&#225;</kwd>
        <kwd>Bio&#233;tica</kwd>
      </kwd-group>
    </front-stub>
    <body>
      <p>
        <bold>POINT OF VIEW</bold>
      </p>
      <p>Medical conduct in a Jehovah's Witness patient from the bioethics. Point of view</p>
      <p>
        <bold>Max Grinberg; Graziela Zlotnik Chehaibar</bold>
      </p>
      <p> Instituto do Cora&#231;&#227;o - InCor, S&#227;o Paulo, SP - Brazil</p>
      <p>
        <xref ref-type="corresp" rid="end-body2">Mailing address</xref>
      </p>
      <p><bold>Key words:</bold> Comportamento, Testemunha de Jeov&#225;, bio&#233;tica.</p>
      <p>
        <bold>To the reader</bold>
      </p>
      <p>This case gives rise to three possible conducts. Access <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://www.arquivosonline.com.br/enquete/artigo2689.asp">http://www.arquivosonline.com.br/enquete/artigo2689.asp</ext-link> and mark your choice.</p>
      <p>Sixty-eight-year-old woman, baptized as Jehovah's Witness two years ago, was admitted by the Brazilian public health system (SUS, acronym in Portuguese) with cardiac insufficiency for a surgery of mitral biological prosthesis change due to an important dysfunction.</p>
      <p>The patient presented a signed and registered term, with two witnesses, affirming that did not accepted any kind of blood-derived substances and exempting the medical team from any responsibility in case of blood transfusion indication. </p>
      <p>The professional team talked to the patient and made clear that a third big surgery was deeply associated with a high probability of necessity of blood transfusion. </p>
      <p>The patient required to be treated with alternative techniques, but not blood transfusion. </p>
      <p>She also did not authorize blood transfusion in any occasion. </p>
      <p>What conduct to take?</p>
      <p>
        <bold>Option 1: To refuse taking care of the patient</bold>
      </p>
      <p>To refuse surgical treatment may be an option for the physician to respect the patient's autonomy, which may be defined as her capacity of ruling herself without extern interferences or pressure.</p>
      <p>
        <bold>Option 2: To provide surgical treatment and to perform blood transfusion if there is evidence of death risk for the patient</bold>
      </p>
      <p>To perform blood transfusion in the patient when there is an imminent risk of death is to direct the intervention for the benefit of the patient, considering that life has a superior value in relation to beliefs.</p>
      <p>
        <bold>Option 3: To provide surgical treatment and not to perform blood transfusion in any occasion</bold>
      </p>
      <p>The physician believes that the principle of autonomy has to be legitimated and respected, thus the patient has the right to refuse a medical treatment even in circumstances of imminent risk to life. The physician respects the patient's convictions without imposing his ideas, hence respecting choices: a charitable act. </p>
      <p>
        <fn id="end-body2" fn-type="corresp">
          <p>Mailing address:</p>
          <p> Max Grinberg </p>
          <p> Rua Manoel Antonio Pinto, 04 / 21 &#150; Parais&#243;polis</p>
          <p> 05663020 - S&#227;o Paulo, SP &#150; Brazil </p>
          <p> E-mail: </p>
          <p><email xlink:href="max@cardiol.br">max@cardiol.br</email>, </p>
          <p>
            <email xlink:href="grinberg@incor.usp.br">grinberg@incor.usp.br</email>
          </p>
        </fn>
      </p>
      <p>Manuscript received March 17, 2009; revised manuscript received March 17, 2009; accepted July 10, 2009.</p>
    </body>
  </sub-article>
  <sub-article article-type="translation" id="TRes" xml:lang="es">
    <front-stub>
      <article-categories/>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="es">Conducta en paciente Testigo de Jehov&#225; bajo el enfoque de la bio&#233;tica</article-title>
      </title-group>
    </front-stub>
    <body>
      <p>
        <bold>PUNTO DE VISTA</bold>
      </p>
      <p>Conducta en paciente Testigo de Jehov&#225; bajo el enfoque de la bio&#233;tica</p>
      <p>
        <bold>Max Grinberg; Graziela Zlotnik Chehaibar</bold>
      </p>
      <p>Instituto do Cora&#231;&#227;o - InCor, S&#227;o Paulo, SP - Brasil</p>
      <p>
        <xref ref-type="corresp" rid="end-body3">Correspondencia</xref>
      </p>
      <p><bold>Palabras clave: </bold>Comportamiento, Testigo de Jehov&#225;, Bio&#233;tica</p>
      <p>
        <bold>Al lector: </bold>
      </p>
      <p>Caso en que una paciente Testigo de Jehov&#225; suscita tres posibles conductas. Acceda la direcci&#243;n <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://www.arquivosonline.com.br/enquete/artigo2689.asp">http://www.arquivosonline.com.br/enquete/artigo2689.asp</ext-link> y haga clic en una de las opciones.</p>
      <p>Mujer de 68 a&#241;os, bautizada desde hace 2 a&#241;os como Testigo de Jehov&#225; (TJ), fue internada por el SUS (Sistema &#218;nico de Salud) con insuficiencia card&#237;aca para una cirug&#237;a de cambio de pr&#243;tesis biol&#243;gica mitral con disfunci&#243;n importante.</p>
      <p>La paciente present&#243; un documento firmado y registrado en Notar&#237;a, firmado por dos testigos, en el cual dec&#237;a que &#233;sta no aceptaba recibir ning&#250;n tipo de derivado de sangre y exoneraba de responsabilidad a todo el equipo m&#233;dico en caso de complicaciones con indicaci&#243;n de transfusi&#243;n de sangre. </p>
      <p>El equipo profesional convers&#243; con la paciente y dej&#243; claro que una tercera operaci&#243;n de gran porte estaba asociada a una alta probabilidad de una transfusi&#243;n de sangre.</p>
      <p>La paciente pidi&#243; para ser tratada con t&#233;cnicas alternativas a la transfusi&#243;n de sangre, no autorizando el procedimiento en ninguna situaci&#243;n. </p>
      <p>&#191;Cu&#225;l es su conducta?</p>
      <p>
        <bold>Opci&#243;n 1: Negarse a atender a la paciente</bold>
      </p>
      <p>Negar el tratamiento quir&#250;rgico es la forma del m&#233;dico de respetar la autonom&#237;a de la paciente, o sea, su capacidad de gobernarse a si misma, libre de interferencia o presi&#243;n externa. </p>
      <p>
        <bold>Opci&#243;n 2: Providenciar el tratamiento quir&#250;rgico y realizar transfusi&#243;n de sangre en caso de evidente riesgo a la vida del paciente</bold>
      </p>
      <p>Realizar transfusi&#243;n al paciente cuando haya riesgo de vida inminente es orientar la intervenci&#243;n en beneficio de su paciente, creyendo que la vida tiene un valor superior en relaci&#243;n a las creencias. </p>
      <p>
        <bold>Opci&#243;n 3: Providenciar el tratamiento quir&#250;rgico y no realizar transfusi&#243;n de sangre en ninguna hip&#243;tesis</bold>
      </p>
      <p>El m&#233;dico cree que el principio de la autonom&#237;a debe ser legitimado y respetado. Siendo as&#237;, el paciente tiene derecho a rechazar un tratamiento m&#233;dico aun en circunstancias de inminente riesgo de vida. El m&#233;dico respeta las convicciones de la paciente sin imponer las suyas propias, haciendo del respeto por las elecciones un acto ben&#233;fico.</p>
      <p>
        <fn id="end-body3" fn-type="corresp">
          <p>Correspondencia:</p>
          <p> Max Grinberg</p>
          <p> Rua Manoel Antonio Pinto, 04 / 21 &#150; Parais&#243;polis</p>
          <p> 05663020 - S&#227;o Paulo, SP &#150; Brasil</p>
          <p> E-mail: </p>
          <p><email xlink:href="max@cardiol.br">max@cardiol.br</email>, </p>
          <p>
            <email xlink:href="grinberg@incor.usp.br">grinberg@incor.usp.br</email>
          </p>
        </fn>
      </p>
      <p>Art&#237;culo recibido el 17/03/09; revisado recibido el 17/03/09; aceptado el 10/07/09.</p>
    </body>
  </sub-article>
</article>
