<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.1 20151215//EN" "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.1/JATS-journalpublishing1.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" specific-use="sps-1.9" dtd-version="1.1" xml:lang="pt" article-type="research-article">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">abc</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Arquivos Brasileiros de Cardiologia</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Arq. Bras. Cardiol.</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="ppub">0066-782X</issn>
      <issn pub-type="epub">1678-4170</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Sociedade Brasileira de Cardiologia - SBC</publisher-name>
        <publisher-loc>S&#227;o Paulo, SP, Brazil</publisher-loc>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v3">jdLxP73kQ5GrtbGtrfXJHmg</article-id>
      <article-id pub-id-type="other">00003</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v2">S0066-782X2009001000003</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v1">S0066-782X(09)09300403</article-id>
      <article-id pub-id-type="doi">10.1590/S0066-782X2009001000003</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Editorial</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title>O &#205;ndice de massa corp&#243;rea tem boa correla&#231;&#227;o com perfil pr&#243;-ateroscler&#243;tico em crian&#231;as e adolescentes</article-title>
      </title-group>
      <contrib-group>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Bertolami</surname>
            <given-names>Marcelo Chiara</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff01"/>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <aff id="aff01">
        <addr-line>
          <named-content content-type="city">S&#227;o Paulo</named-content>
          <named-content content-type="state">S&#227;o Paulo</named-content>
        </addr-line>
        <institution content-type="orgname">Instituto Dante Pazzanese de Cardiologia</institution>
        <country country="BR">Brazil</country>
      </aff>
      <pub-date date-type="collection" publication-format="electronic">
        <month>10</month>
        <year>2009</year>
      </pub-date>
      <volume>93</volume>
      <issue>4</issue>
      <fpage>327</fpage>
      <lpage>327</lpage>
      <permissions>
        <license license-type="open-access" xlink:href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/" xml:lang="en">
          <license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub">
        <day>24</day>
        <month>11</month>
        <year>2009</year>
      </pub-date>
    </article-meta>
  </front>
  <body>
    <p>
      <bold>EDITORIAL</bold>
    </p>
    <p>
      <bold>O &#205;ndice de massa corp&#243;rea tem boa correla&#231;&#227;o com perfil pr&#243;-ateroscler&#243;tico em crian&#231;as e adolescentes</bold>
    </p>
    <p>
      <bold>Marcelo Chiara Bertolami</bold>
    </p>
    <p>Instituto Dante Pazzanese de Cardiologia de S&#227;o Paulo, S&#227;o Paulo, SP, Brazil</p>
    <p>
      <xref ref-type="corresp" rid="back">Correspond&#234;ncia</xref>
    </p>
    <p><bold>Palavras-chave: </bold> &#205;ndice de massa corporal, crian&#231;a, adolescente, fatores de risco.</p>
    <p>A obesidade tem-se tornado um problema de sa&#250;de p&#250;blica em grande parte dos pa&#237;ses do mundo ocidental<sup>1</sup>. Os principais fatores respons&#225;veis por esse cen&#225;rio s&#227;o o cultivo de h&#225;bitos de vida que incluem importantes erros alimentares e o sedentarismo. Em muitas culturas, prevalece a prefer&#234;ncia por grandes quantidades de alimentos em cada por&#231;&#227;o, em detrimento da qualidade e de suas caracter&#237;sticas nutricionais. Sabe-se que a obesidade frequentemente vem acompanhada de co-morbidades, entre elas a hipertens&#227;o arterial, a dislipidemia e a disglicemia<sup>2</sup>. Quando incide sobre um mesmo indiv&#237;duo, este conjunto de problemas tem sido designado como s&#237;ndrome metab&#243;lica, processo para o qual, reconhecidamente, a resist&#234;ncia &#224; insulina &#233; um componente importante<sup>3</sup>. A presen&#231;a desta s&#237;ndrome aumenta em muito o risco de aparecimento de problemas cardiovasculares e de diabetes, caso este ainda n&#227;o esteja presente<sup>4</sup>. Sabe-se que, em geral, a incid&#234;ncia da s&#237;ndrome metab&#243;lica aumenta com o avan&#231;ar da idade, mas levantamentos t&#234;m mostrado, tamb&#233;m, que a obesidade e a s&#237;ndrome metab&#243;lica se manifestam cada vez mais cedo, muitas vezes em crian&#231;as e adolescentes<sup>5</sup>. Neste estudo, bem delineado e executado entre indiv&#237;duos desta faixa et&#225;ria, evidenciou-sea associa&#231;&#227;o entre os percentis do &#237;ndice de massa corp&#243;rea com outros fatores de risco cardiovascular, tais como: hipertens&#227;o arterial, baixo HDL-colesterol, aumento dos triglic&#233;rides, aumento da glicemia e da insulina e resist&#234;ncia &#224; insulina com base no &#237;ndice HOMA-IR<sup>6</sup>.</p>
    <p>Segundo os autores, as evid&#234;ncias dispon&#237;veis sugerem que essa concomit&#226;ncia de fatores de risco surgidos precocemente na vida ir&#225; persistir e at&#233; piorar se a preven&#231;&#227;o prim&#225;ria n&#227;o for adotada de maneira igualmente precoce; sinalizam tamb&#233;m que isso resultar&#225; em um aumento da morbidade e da mortalidade nos futuros adultos. Os autores analisam, ainda, as limita&#231;&#245;es apontadas por outros autores quanto ao uso do &#237;ndice de massa corp&#243;rea para a caracteriza&#231;&#227;o da obesidade, mas defendem sua utiliza&#231;&#227;o, seja pela facilidade de obten&#231;&#227;o das medidas, seja por sua associa&#231;&#227;o com os fatores de risco analisados.</p>
    <p>
      <fn id="back" fn-type="corresp">
        <label>
          <bold> Correspond&#234;ncia:</bold>
        </label>
        <p>Marcelo Chiara Bertolami </p>
        <p> Av. Sabi&#225; 667 ap. 141, Moema </p>
        <p> 04.515-001, S&#227;o Paulo, SP, Brasil </p>
        <p> E-mail: </p>
        <p><email xlink:href="mchiara@cardiol.br">mchiara@cardiol.br</email>, </p>
        <p>
          <email xlink:href="bertolami@uol.com.br">bertolami@uol.com.br</email>
        </p>
      </fn>
    </p>
  </body>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="B1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>1. World Health Organization (WHO). Consultation on obesity: obesity - preventing and managing the global epidemic. Geneva; 1998. p. 16-34.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="book">
          <source>Consultation on obesity: obesity - preventing and managing the global epidemic</source>
          <date>
            <year>1998</year>
          </date>
          <fpage>16</fpage>
          <lpage>34</lpage>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B2">
        <mixed-citation>2. Despres JP,    Krauss RM. Handbook of obesity: obesity and lipoprotein metabolism. New York:    Marcel Dekker; 1997. p. 651-75.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="book">
          <source>Handbook of obesity: obesity and lipoprotein metabolism</source>
          <date>
            <year>1997</year>
          </date>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Despres</surname>
              <given-names>JP</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Krauss</surname>
              <given-names>RM</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B3">
        <mixed-citation>3. Weiss R, Dziura    J, Burgert TS, Tamborlane WV, Taksali SE, Yeckel CW, et al. Obesity and the    metabolic syndrome in children and adolescents. N Engl J Med. 2004; 350: 2362-74.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Obesity and the metabolic syndrome in children and adolescents</article-title>
          <source>N Engl J Med</source>
          <date>
            <year>2004</year>
          </date>
          <fpage>2362</fpage>
          <lpage>74</lpage>
          <volume>350</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Weiss</surname>
              <given-names>R</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Dziura</surname>
              <given-names>J</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Burgert</surname>
              <given-names>TS</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Tamborlane</surname>
              <given-names>WV</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Taksali</surname>
              <given-names>SE</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Yeckel</surname>
              <given-names>CW</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B4">
        <mixed-citation>4. Dietz WH. Health    consequences of obesity in youth: childhood predictors of adult disease. Pediatrics.    1998; 101: 518-25.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Health consequences of obesity in youth: childhood predictors of adult disease</article-title>
          <source>Pediatrics</source>
          <date>
            <year>1998</year>
          </date>
          <fpage>518</fpage>
          <lpage>25</lpage>
          <volume>101</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Dietz</surname>
              <given-names>WH</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B5">
        <mixed-citation>5. Pinhas-Hamiel    O, Dolan LM, Daniels SR, Standiford D, Khoury PR, Zeitler P. Increased incidence    of non-insulin-dependent diabetes mellitus among adolescents. J Pediatr. 1996;    128: 608-15.</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>Increased incidence of non-insulin-dependent diabetes mellitus among adolescents</article-title>
          <source>J Pediatr</source>
          <date>
            <year>1996</year>
          </date>
          <fpage>608</fpage>
          <lpage>15</lpage>
          <volume>128</volume>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Pinhas-Hamiel</surname>
              <given-names>O</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Dolan</surname>
              <given-names>LM</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Daniels</surname>
              <given-names>SR</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Standiford</surname>
              <given-names>D</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Khoury</surname>
              <given-names>PR</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Zeitler</surname>
              <given-names>P</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
      <ref id="B6">
        <mixed-citation>6. Costa GB, Horta    N, Resende ZF, Souza G, Barreto LMF, Correia LH, et al. &#205;ndice de massa    corporal apresenta boa correla&#231;&#227;o com o perfil pr&#243;-ateroscler&#243;tico    em crian&#231;as e adolescents. Arq Bras Cardiol. 2009 (In press).</mixed-citation>
        <element-citation publication-type="journal">
          <article-title>&#205;ndice de massa corporal apresenta boa correla&#231;&#227;o com o perfil pr&#243;-ateroscler&#243;tico em crian&#231;as e adolescents</article-title>
          <source>Arq Bras Cardiol</source>
          <date>
            <year>2009</year>
          </date>
          <person-group person-group-type="author">
            <name>
              <surname>Costa</surname>
              <given-names>GB</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Horta</surname>
              <given-names>N</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Resende</surname>
              <given-names>ZF</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Souza</surname>
              <given-names>G</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Barreto</surname>
              <given-names>LMF</given-names>
            </name>
            <name>
              <surname>Correia</surname>
              <given-names>LH</given-names>
            </name>
          </person-group>
        </element-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
  <sub-article article-type="translation" id="TRen" xml:lang="en">
    <front-stub>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Editorial</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="en">Body Mass Index has a Good Correlation with a Proatherosclerotic Profile in Children and Adolescents</article-title>
      </title-group>
    </front-stub>
    <body>
      <p>
        <bold>EDITORIAL</bold>
      </p>
      <p>
        <fn id="top-body2">
          <label>
            <bold>Body mass index has a good correlation with a proatherosclerotic profile in children and adolescents</bold>
          </label>
          <p>
            <bold>Marcelo Chiara Bertolami</bold>
          </p>
        </fn>
      </p>
      <p>Instituto Dante Pazzanese de Cardiologia de S&#227;o Paulo, S&#227;o Paulo, SP, Brazil</p>
      <p>Correspondence</p>
      <p><bold>Key Words:</bold> Body Mass Corporal; Child; Adolescent; Risk Factors.</p>
      <p>Obesity has become a public health problem in many western countries<sup>1</sup>. The life habits that include important dietary errors and a sedentary lifestyle are the main responsible factors for this scenario. In many cultures, the preference for large food portions is prevalent, to the detriment of the quality and nutritional characteristics of the food. It is known that obesity is usually accompanied by comorbidities such as arterial hypertension, dyslipidemia and dysglycemia<sup>2</sup>. This set of problems, when occurring in the same individual, has been called "metabolic syndrome" and it has been recognized that insulin resistance is an important component of the process<sup>3</sup>. The presence of this syndrome highly increases the risk of cardiovascular diseases and diabetes, when these conditions are not already present<sup>4</sup>. It is known, in general, that the incidence of the metabolic syndrome increases with age, but studies have demonstrated that obesity and metabolic syndrome have been occurring progressively earlier, very often in children and adolescents<sup>5</sup>. This well-designed and well-performed study showed, in children and adolescents, the association between the percentiles of body mass index (BMI) and other cardiovascular risk factors, such arterial hypertension, low HDL-cholesterol, increased triglycerides, increased glycemia and insulin, as well as insulin resistance using the HOMA-IR<sup>6</sup> index.</p>
      <p>The authors consider that the available evidence suggests that this concomitance of risk factors that appears early in life will persist and even worsen if the primary prevention measures are not adopted early and speculate that this will result in increased morbidity and mortality among the future adults. The authors also analyze the limitations pointed out by other authors regarding the use of the BMI to characterize obesity, but they defend its use considering that it is easy to employ when obtaining measurements and its association with the analyzed risk factors.</p>
      <p>
        <bold>References</bold>
      </p>
    </body>
  </sub-article>
  <sub-article article-type="translation" id="TRes" xml:lang="es">
    <front-stub>
      <article-categories/>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="es">El &#205;ndice de masa corporal tiene buena correlaci&#243;n con perfil proateroscler&#243;tico en ni&#241;os y adolescentes</article-title>
      </title-group>
    </front-stub>
    <body>
      <p>
        <bold>EDITORIAL</bold>
      </p>
      <p>
        <fn id="top-body3">
          <label>
            <bold>El &#205;ndice de masa corporal tiene buena correlaci&#243;n con perfil proateroscler&#243;tico en ni&#241;os y adolescentes</bold>
          </label>
          <p>
            <bold>Marcelo Chiara Bertolami</bold>
          </p>
        </fn>
      </p>
      <p>Instituto Dante Pazzanese de Cardiologia de S&#227;o Paulo, S&#227;o Paulo, SP - Brasil</p>
      <p>Correspondencia</p>
      <p><bold>Palabras clave: </bold> &#205;ndice de masa corporal, ni&#241;o, adolescente, factores de riesgo.</p>
      <p>La obesidad se ha vuelto un problema de salud p&#250;blica en gran parte de los pa&#237;ses del mundo occidental<sup>1</sup>. Los principales factores responsables por este escenario son el cultivo de h&#225;bitos de vida que incluyen importantes errores de alimentaci&#243;n y el sedentarismo. En muchas culturas prevalece la preferencia por grandes cantidades de alimentos en cada porci&#243;n, en detrimento de la calidad y de sus caracter&#237;sticas nutricionales. Se sabe que la obesidad frecuentemente viene acompa&#241;ada de factores com&#243;rbidos, entre ellas la hipertensi&#243;n arterial, a dislipidemia y la disglicemia<sup>2</sup>. La incidencia sobre un mismo individuo de este conjunto de problemas es lo que se ha designado como s&#237;ndrome metab&#243;lico, proceso para el cual, reconocidamente, la resistencia a la insulina es un componente importante<sup>3</sup>. La presencia de este s&#237;ndrome aumenta en mucho el riesgo de aparici&#243;n de problemas cardiovasculares y de diabetes, caso &#233;ste no est&#233; todav&#237;a presente<sup>4</sup>. Se sabe que, en general, la incidencia del s&#237;ndrome metab&#243;lico aumenta al avanzar la edad, pero estudios han demostrado tambi&#233;n que la obesidad y el s&#237;ndrome metab&#243;lico se manifiestan cada vez m&#225;s temprano, muchas veces en ni&#241;os y adolescentes<sup>5</sup>. En este estudio, bien delineado y ejecutado entre individuos de este intervalo de edades, se evidenci&#243; la asociaci&#243;n entre los percentiles del &#237;ndice de masa corporal con otros factores de riesgo cardiovascular, tales como: hipertensi&#243;n arterial, bajo HDL-colesterol, aumento de los triglic&#233;ridos, aumento de la glicemia y de la insulina y resistencia a la insulina con base en el &#237;ndice HOMA-IR<sup>6</sup>.</p>
      <p>Seg&#250;n los autores, las evidencias disponibles sugieren que esta concomitancia de factores de riesgo surgidos precozmente en la vida persistir&#225; e incluso empeorar&#225; si no se adopta la prevenci&#243;n primaria de forma igualmente precoz; indican tambi&#233;n que esto resultar&#225; en un aumento de morbilidad y de la mortalidad en los futuros adultos. Los autores analizan, adem&#225;s, las limitaciones indicadas por otros autores en cuanto al uso del &#237;ndice de masa corporal para la caracterizaci&#243;n de la obesidad, pero defienden su utilizaci&#243;n, sea por la facilidad de obtenci&#243;n de las medidas, sea por su asociaci&#243;n con los factores de riesgo analizados.</p>
      <p>
        <bold>Referencias</bold>
      </p>
    </body>
  </sub-article>
</article>
