<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.1 20151215//EN" "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.1/JATS-journalpublishing1.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" specific-use="sps-1.9" dtd-version="1.1" xml:lang="pt" article-type="research-article">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">abc</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Arquivos Brasileiros de Cardiologia</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Arq. Bras. Cardiol.</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="ppub">0066-782X</issn>
      <issn pub-type="epub">1678-4170</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Sociedade Brasileira de Cardiologia - SBC</publisher-name>
        <publisher-loc>S&#227;o Paulo, SP, Brazil</publisher-loc>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v3">8hMjSBV376nThHWtYRcfFVR</article-id>
      <article-id pub-id-type="other">00021</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v2">S0066-782X2009000800021</article-id>
      <article-id pub-id-type="publisher-id" specific-use="scielo-v1">S0066-782X(09)09300221</article-id>
      <article-id pub-id-type="doi">10.1590/S0066-782X2009000800021</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Correla&#231;&#227;o Cl&#237;nico-Radiogr&#225;fica</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title>Caso 5/2009: lactente de 8 meses com insufici&#234;ncia mitral por valva em arcada, em franca insufici&#234;ncia card&#237;aca</article-title>
      </title-group>
      <contrib-group>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Atik</surname>
            <given-names>Edmar</given-names>
          </name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff01"/>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <aff id="aff01">
        <addr-line>
          <named-content content-type="city">S&#227;o Paulo</named-content>
        </addr-line>
        <institution content-type="orgname">Hospital S&#237;rio-Liban&#234;s</institution>
        <country country="BR">Brasil</country>
      </aff>
      <pub-date date-type="collection" publication-format="electronic">
        <month>08</month>
        <year>2009</year>
      </pub-date>
      <volume>93</volume>
      <issue>2</issue>
      <fpage>200</fpage>
      <lpage>201</lpage>
      <permissions>
        <license license-type="open-access" xlink:href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/" xml:lang="en">
          <license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub">
        <day>13</day>
        <month>10</month>
        <year>2009</year>
      </pub-date>
    </article-meta>
  </front>
  <body>
    <p>
      <bold>CORRELA&#199;&#195;O CL&#205;NICO-RADIOGR&#193;FICA</bold>
    </p>
    <p>
      <bold>Caso 5/2009 - lactente de 8 meses com insufici&#234;ncia mitral por valva em arcada, em franca insufici&#234;ncia card&#237;aca</bold>
    </p>
    <p>
      <bold>Edmar Atik</bold>
    </p>
    <p>Hospital S&#237;rio-Liban&#234;s de S&#227;o Paulo - Brasil</p>
    <p>
      <xref ref-type="corresp" rid="not1">Correspond&#234;ncia</xref>
    </p>
    <p><bold>Palavras-chave:</bold> Lactente, cardiopatias cong&#234;nitas, insufici&#234;ncia da valva mitral, insufici&#234;ncia card&#237;aca.</p>
    <p>
      <bold>Dados cl&#237;nicos</bold>
    </p>
    <p> Paciente com dispn&#233;ia desde o nascimento sofreu uma n&#237;tida acentua&#231;&#227;o a partir do surgimento de broncopneumonia, com 3 meses de idade, tornando-se progressivamente mais intensa apesar do uso apropriado de medica&#231;&#227;o espec&#237;fica.</p>
    <p> Ao exame f&#237;sico a paciente estava desnutrida, com intensa dispn&#233;ia, sem cianose e pulsos diminu&#237;dos. O peso era de 6,3 Kg, a frequ&#234;ncia card&#237;aca de 166 bpm e a frequ&#234;ncia respirat&#243;ria de 80 rpm. A aorta n&#227;o era palpada na f&#250;rcula. No prec&#243;rdio, havia impuls&#245;es e abaulamento n&#237;tidos na borda esternal esquerda e o <italic>ictus cordis</italic> era difusamente palpado. As bulhas eram hiperfon&#233;ticas em todos os focos de ausculta&#231;&#227;o. Sopro holossist&#243;lico intenso, +++, rude, e sopro diast&#243;lico +/++, ap&#243;s a terceira bulha eram aud&#237;veis na &#225;rea mitral e na axila. O f&#237;gado era palpado a 4 cm da reborda costal direita e a 6 cm do ap&#234;ndice xif&#243;ide.</p>
    <p> O eletrocardiograma (ECG) (<xref ref-type="fig" rid="a21fig01m">Figura 1</xref>) mostrava sinais de sobrecarga biventricular e bloqueio da divis&#227;o &#226;ntero- superior esquerda. Os complexos ventriculares eram muito amplos, com R de 35 mm em V1 e de 26 mm em V6. Havia altera&#231;&#245;es difusas da repolariza&#231;&#227;o ventricular. &#194;QRS estava a -60o e &#194;P a +60&#186;.</p>
    <p content-type="asset">
      <fig id="a21fig01m">
        <graphic xlink:href="1678-4170-abc-93-02-0200-00021-gf01.jpg"/></fig>
    </p>
    <p>
      <bold>Imagem radiogr&#225;fica </bold>
    </p>
    <p>A imagem salienta &#225;rea card&#237;aca acentuadamente aumentada por dilata&#231;&#227;o das quatro cavidades card&#237;acas e com trama vascular pulmonar congesta. O arco m&#233;dio est&#225; abaulado (<xref ref-type="fig" rid="a21fig01m">Figura 1</xref>). </p>
    <p>
      <bold>Impress&#227;o diagn&#243;stica </bold>
    </p>
    <p>A imagem radiogr&#225;fica &#233; compat&#237;vel com cardiopatia cong&#234;nita acianog&#234;nica, com sobrecarga acentuada de volume, acompanhada de congest&#227;o venocapilar pulmonar. Em vista do aumento maior das cavidades esquerdas, orienta ao diagn&#243;stico de insufici&#234;ncia da valva atrioventricular esquerda.</p>
    <p>
      <bold>Diagn&#243;stico diferencial </bold>
    </p>
    <p>Cardiopatias acianog&#234;nicas com desvio de sangue acentuado da esquerda para a direita tipo comunica&#231;&#227;o interventricular (CIV) / persist&#234;ncia do canal arterial (PCA) devem ser lembradas. Al&#233;m das cardiopatias acianog&#234;nicas com obstru&#231;&#227;o ao fluxo do lado esquerdo do cora&#231;&#227;o, tipo estenose a&#243;rtica e coarta&#231;&#227;o da aorta, quando em presen&#231;a de insufici&#234;ncia ventricular esquerda.</p>
    <p>
      <bold>Confirma&#231;&#227;o diagn&#243;stica </bold>
    </p>
    <p>Os elementos cl&#237;nicos com quadro acentuado de hipertens&#227;o venocapilar pulmonar (intensa dispn&#233;ia) e sinais de baixo d&#233;bito sist&#234;mico (pulsos diminu&#237;dos) orientaram ao diagn&#243;stico da insufici&#234;ncia mitral acentuada, com hipertens&#227;o arterial pulmonar exteriorizando sobrecarga biventricular no ECG. O ecocardiograma (<xref ref-type="fig" rid="a21fig02m">Figura 2</xref>) confirmou a acentuada insufici&#234;ncia valvar mitral com aumento principalmente das cavidades card&#237;acas esquerdas, e com preserva&#231;&#227;o da fun&#231;&#227;o ventricular (AE: 31; Ao: 15; DDVE: 43; DSVE: 26 mm; FE: 71%). </p>
    <p content-type="asset">
      <fig id="a21fig02m">
        <graphic xlink:href="1678-4170-abc-93-02-0200-00021-gf02.jpg"/></fig>
    </p>
    <p>
      <bold>Conduta </bold>
    </p>
    <p>A repercuss&#227;o cl&#237;nica extrema exigiu opera&#231;&#227;o card&#237;aca de urg&#234;ncia. Em CEC de 60' &#224; cirurgia, constatou-se o acentuado aumento das cavidades esquerdas, valva mitral an&#244;mala com bordas retra&#237;das das c&#250;spides e fusionadas aos m&#250;sculos papilares, com cordas curtas e espessas, al&#233;m da dilata&#231;&#227;o do anel mitral. Foi realizada a pl&#225;stica do aparelho valvar com papilarotomia anterior e posterior e anuloplastia, tamb&#233;m anterior e posterior. O quadro teve boa evolu&#231;&#227;o inicial, mas o retorno dos sintomas e da insufici&#234;ncia acentuada da valva mitral exigiu nova interven&#231;&#227;o, tr&#234;s meses depois, com substitui&#231;&#227;o valvar por pr&#243;tese St Jude n.21, com resolu&#231;&#227;o do quadro an&#225;tomo-funcional. No entanto, mesmo em uso adequado de warfarina e em condi&#231;&#227;o cl&#237;nica est&#225;vel, tr&#234;s meses ap&#243;s a segunda opera&#231;&#227;o, a paciente teve morte s&#250;bita inexplic&#225;vel.</p>
    <p>
      <bold> Coment&#225;rio</bold>
    </p>
    <p> Em cardiopatias cong&#234;nitas, detalhes radiogr&#225;ficos podem ser de grande valia diagn&#243;stica, como no caso presente, em que o aumento acentuado das cavidades esquerdas pode orientar ao diagn&#243;stico de insufici&#234;ncia valvar mitral, e especificamente em lactentes, a anomalias cong&#234;nitas mais acentuadas dessa valva, como a valva mitral em arcada. Constitui-se uma situa&#231;&#227;o de emerg&#234;ncia e a pl&#225;stica valvar &#233; de pouca efetividade pr&#225;tica.</p>
    <p>
      <fn id="not1" fn-type="corresp">
        <p>Correspond&#234;ncia:</p>
        <p> Edmar Atik </p>
        <p> InCor - Av. Dr. En&#233;as Carvalho de Aguiar, 44 </p>
        <p> 05403-000 - S&#227;o Paulo, SP - Brasil </p>
        <p> E-mail: </p>
        <p>
          <email xlink:href="conatik@incor.usp.br">conatik@incor.usp.br</email>
        </p>
      </fn>
    </p>
  </body>
  <sub-article article-type="translation" id="TRes" xml:lang="es">
    <front-stub>
      <article-categories/>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="es">Caso 5/2009: lactante de 8 meses con insuficiencia mitral por v&#225;lvula en forma de arco, en franca insuficiencia cardiaca</article-title>
      </title-group>
    </front-stub>
    <body>
      <p>
        <bold>CORRELACI&#211;N CL&#205;NICO-RADIOGR&#193;FICA</bold>
      </p>
      <p>Caso 5/2009 - lactante de 8 meses con insuficiencia mitral por v&#225;lvula en forma de arco, en franca insuficiencia cardiaca </p>
      <p>
        <bold>Edmar Atik</bold>
      </p>
      <p>Hospital S&#237;rio-Liban&#234;s de S&#227;o Paulo - Brasil</p>
      <p>
        <xref ref-type="corresp" rid="cor-body2">Correspondencia</xref>
      </p>
      <p><bold>Palabras clave:</bold> Lactante, cardiopat&#237;as cong&#233;nitas, insuficiencia de la v&#225;lvula mitral, insuficiencia cardiaca.</p>
      <p>
        <bold>Datos cl&#237;nicos</bold>
      </p>
      <p>Paciente con disnea desde el nacimiento sufri&#243; una n&#237;tida acentuaci&#243;n a partir del surgimiento de bronconeumon&#237;a, con 3 meses de edad, volvi&#233;ndose progresivamente m&#225;s intensa a pesar del uso apropiado de medicaci&#243;n espec&#237;fica. </p>
      <p>Al examen f&#237;sico, la paciente estaba desnutrida, con intensa disnea, sin cianosis y pulsos disminuidos. El peso era de 6,3 Kg, la frecuencia cardiaca de 166 lpm y la frecuencia respiratoria de 80 rpm. No se palpaba la aorta en la f&#250;rcula. Se pod&#237;a observar un abombamiento e impulsiones en el &#225;rea precordial, en el borde esternal izquierdo, y el ictus cordis se palpaba de modo difuso. Los ruidos eran hiperfon&#233;ticos en todos los focos de auscultaci&#243;n. Soplo holosistolico intenso, +++, rudo, y soplo diast&#243;lico +/++, tras el tercer ruido eran audibles en el &#225;rea mitral y en la axila. El h&#237;gado se palpaba a 4 cm del reborde costal derecho y a 6 cm del ap&#233;ndice xifoides.</p>
      <p>El electrocardiograma (ECG) (<xref ref-type="fig" rid="es_a21fig01-body2">Figura 1</xref>) mostraba se&#241;ales de sobrecarga biventricular y bloqueo de la divisi&#243;n antero-superior izquierdo. Los complejos ventriculares eran muy amplios, con R de 35 mm en V1 y de 26 mm en V6. Hab&#237;a alteraciones difusas de la repolarizaci&#243;n ventricular. El &#194;QRS estaba a -60&#186; y &#194;P a +60&#186;.</p>
      <p content-type="asset">
        <fig id="es_a21fig01-body2">
          <graphic xlink:href="1678-4170-abc-93-02-0200-00021-gf01-es.jpg"/></fig>
      </p>
      <p>
        <bold>Imagen radiol&#243;gica</bold>
      </p>
      <p>La imagen resalta el &#225;rea cardiaca acentuadamente aumentada por dilataci&#243;n de las cuatro cavidades cardiacas y con trama vascular pulmonar densa. El arco promedio est&#225; abombado (<xref ref-type="fig" rid="es_a21fig01-body2">Figura 1</xref>). </p>
      <p>
        <bold>Impresi&#243;n diagn&#243;stica</bold>
      </p>
      <p>La imagen radiogr&#225;fica es compatible con cardiopat&#237;a cong&#233;nita acianog&#233;nica, con sobrecarga acentuada de volumen, seguida de congesti&#243;n venocapilar pulmonar. Al tener en cuenta el aumento mayor de las cavidades izquierdas, esto orienta el diagn&#243;stico de insuficiencia de la v&#225;lvula atrioventricular izquierda.</p>
      <p>
        <bold>Diagn&#243;stico diferencial</bold>
      </p>
      <p>Se han de considerar las cardiopat&#237;as acianog&#233;nicas con desviaci&#243;n de sangre acentuada de la izquierda hacia la derecha, tipo comunicaci&#243;n interventricular (CIV) / persistencia del canal arterial (PCA). Adem&#225;s de las cardiopat&#237;as acianog&#233;nicas con obstrucci&#243;n al flujo del lado izquierdo del coraz&#243;n, tipo estenosis a&#243;rtica y coartaci&#243;n de la aorta, cuando en presencia de insuficiencia ventricular izquierda.</p>
      <p>
        <bold>Confirmaci&#243;n diagn&#243;stica</bold>
      </p>
      <p>Los elementos cl&#237;nicos con cuadro acentuado de hipertensi&#243;n venocapilar pulmonar (intensa disnea) y se&#241;ales de bajo d&#233;bito sist&#233;mico (pulsos disminuidos) orientaron al diagn&#243;stico de la insuficiencia mitral acentuada, con hipertensi&#243;n arterial pulmonar exteriorizando sobrecarga biventricular en el ECG. El ecocardiograma (<xref ref-type="fig" rid="es_a21fig02-body2">Figura 2</xref>) confirm&#243; la acentuada insuficiencia valvular mitral con el aumento principalmente de las cavidades cardiacas izquierdas, y con preservaci&#243;n de la funci&#243;n ventricular (Atrio izquierdo: 31; Aorta: 15; Di&#225;metro Diast&#243;lico de Ventr&#237;culo Izquierdo: 43; Di&#225;metro Sist&#243;lico de Ventr&#237;culo Izquierdo: 26 mm; Fracci&#243;n de Eyecci&#243;n de ventr&#237;culo izquierdo: 71%).</p>
      <p content-type="asset">
        <fig id="es_a21fig02-body2">
          <graphic xlink:href="1678-4170-abc-93-02-0200-00021-gf02-es.jpg"/></fig>
      </p>
      <p>
        <bold>Conducta</bold>
      </p>
      <p>La repercusi&#243;n cl&#237;nica extrema exigi&#243; una operaci&#243;n cardiaca de urgencia. En CEC de 60' a la cirug&#237;a, se pudo constatar el acentuado aumento de las cavidades izquierdas, v&#225;lvula mitral an&#243;mala con bordes retra&#237;dos de las c&#250;spides y fusionadas a los m&#250;sculos papilares, con cuerdas cortas y espesas, adem&#225;s de la dilataci&#243;n del anillo mitral. Se realiz&#243; la pl&#225;stica del aparato valvular con papilarotomia anterior y posterior y anuloplastia, tambi&#233;n anterior y posterior. El cuadro tuvo buena evoluci&#243;n inicial. Sin embargo, el retorno de los s&#237;ntomas y de la insuficiencia acentuada de la v&#225;lvula mitral exigi&#243; nueva intervenci&#243;n, tres meses despu&#233;s, con sustituci&#243;n valvular por pr&#243;tesis St Jude n.21, con resoluci&#243;n del cuadro an&#225;tomofuncional. No obstante, aunque en uso adecuado de warfarina y en condici&#243;n cl&#237;nica estable, tres meses tras la segunda operaci&#243;n, la paciente tuvo muerte s&#250;bita inexplicable. </p>
      <p>
        <bold>Comentario</bold>
      </p>
      <p>En cardiopat&#237;as cong&#233;nitas, detalles radiol&#243;gicos pueden ser de gran val&#237;a diagn&#243;stica, como en el caso presente, en que el aumento acentuado de las cavidades izquierdas puede orientar al diagn&#243;stico de insuficiencia valvular mitral, y espec&#237;ficamente en lactantes, a anomal&#237;as cong&#233;nitas m&#225;s acentuadas de esa v&#225;lvula, como la v&#225;lvula mitral en forma de arco. Se constituye una situaci&#243;n de emergencia y la pl&#225;stica valvular es de poca efectividad pr&#225;ctica.</p>
      <p>
        <fn id="cor-body2" fn-type="corresp">
          <p>Correspondencia:</p>
          <p> Edmar Atik </p>
          <p> InCor - Av. Dr. En&#233;as Carvalho de Aguiar, 44</p>
          <p> 05403-000 - S&#227;o Paulo, SP - Brasil </p>
          <p> E-mail: </p>
          <p>
            <email xlink:href="conatik@incor.usp.br">conatik@incor.usp.br</email>
          </p>
        </fn>
      </p>
    </body>
  </sub-article>
  <sub-article article-type="translation" id="TRen" xml:lang="en">
    <front-stub>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="heading">
          <subject>Clinicalradiological Session</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="en">Case 5/2009: eight-month old infant with mitral insufficiency due to hammock mitral valve with frank heart failure</article-title>
      </title-group>
    </front-stub>
    <body>
      <p>
        <bold>CLINICORADIOLOGICAL SESSION</bold>
      </p>
      <p>Case 5/2009 - eight-month old infant with mitral insufficiency due to hammock mitral valve with frank heart failure</p>
      <p>
        <bold>Edmar Atik</bold>
      </p>
      <p>Hospital S&#237;rio-Liban&#234;s de S&#227;o Paulo - Brazil</p>
      <p>
        <xref ref-type="corresp" rid="cor-body3">Mailing address</xref>
      </p>
      <p><bold>Key words:</bold> Infant; heart defects,congenital; mitral valve, insufficiency; heart failure</p>
      <p>
        <bold>Clinical data</bold>
      </p>
      <p>The patient, who had presented dyspnea from birth, showed a clear worsening after the onset of bronchopneumonia at three months of age, with the dyspnea becoming progressively more intense in spite of the appropriate use of specific medication. </p>
      <p>At the physical examination, the patient was acyanotic and presented malnutrition, intense dyspnea and decreased pulses. Her weight was 6.3 Kg, heart rate was 166 bpm and the respiratory rate was 80 rpm. The aorta could not be palpated at the suprasternal notch. There were precordial impulses and a clear concave in the left sternal border, with a diffusely palpable <italic>ictus cordi</italic>. The heart sounds were accentuated at all auscultation sites. An intense holosystolic murmur, +++, rough, and a diastolic murmur, +/++, after the third sound, were audible in the mitral area and in the axillary region. The liver was palpable at 4 cm from the right costal border and at 6 cm from the xiphoid appendix. </p>
      <p>The electrocardiogram (ECG) (<xref ref-type="fig" rid="en_a21fig01-body3">Figure 1</xref>) showed signs of biventricular overload and left anterosuperior division block. The ventricular complexes were very broad, with R=35 mm in V1 and 26 mm in V6. There were diffuse alterations of ventricular repolarization. &#194;QRS was at -60&#186; and &#194;P at +60&#186;.</p>
      <p content-type="asset">
        <fig id="en_a21fig01-body3">
          <graphic xlink:href="1678-4170-abc-93-02-0200-00021-gf01-en.jpg"/></fig>
      </p>
      <p>
        <bold>Radiographic image</bold>
      </p>
      <p>The image shows a markedly enlarged cardiac area, due to the dilatation of the four cardiac chambers and a congested pulmonary vascular network. The middle arch is concave (<xref ref-type="fig" rid="en_a21fig01-body3">Figure 1</xref>).</p>
      <p>
        <bold>Diagnostic impression </bold>
      </p>
      <p>The radiographic image is compatible with an acyanogenic congenital cardiopathy, with marked volume overload, accompanied by pulmonary venocapillary congestion. Considering the higher enlargement of the left cavities, it suggests a diagnosis of left atrioventricular valve failure. </p>
      <p>
        <bold>Differential diagnosis</bold>
      </p>
      <p>Acyanogenic cardiopathies with marked left-to-right blood flow shunt of the interventricular communication (IVC)/patent ductus arteriosus (PDA) type must be considered. Additionally, one must consider the acyanogenic cardiopathies with blood flow obstruction on the left side of the heart, such as aortic stenosis and aortic coarctation, when in the presence of left ventricular failure.</p>
      <p>
        <bold>Diagnostic confirmation</bold>
      </p>
      <p>The clinical elements with marked features of pulmonary venocapillary hypertension (intense dyspnea) and signs of low systemic output (decreased pulses) led to the diagnosis of marked mitral insufficiency, with pulmonary artery hypertension exteriorizing biventricular overload at the ECG. The echocardiogram (<xref ref-type="fig" rid="en_a21fig02-body3">Figure 2</xref>) confirmed the marked mitral valve insufficiency with increase mainly of the left heart chambers and preserved ventricular function (left atrium: 31; Aorta: 15; left ventricular diastolic diameter : 43; left ventricular systolic diameter: 26 mm; left ventricular ejection fraction: 71%).</p>
      <p content-type="asset">
        <fig id="en_a21fig02-body3">
          <graphic xlink:href="1678-4170-abc-93-02-0200-00021-gf02-en.jpg"/></fig>
      </p>
      <p>
        <bold>Management</bold>
      </p>
      <p>The extreme clinical consequences required an emergency cardiac surgery. At the surgery with an ECC of 60', the marked enlargement of the left heart cavities, anomalous mitral valve with cusp borders that were retracted and fused with the papillary muscles, with short and thick <italic>chordae tendineae</italic> were observed, in addition to the mitral ring dilatation. A plastic surgery of the valve apparatus was performed, with an anterior and posterior papillarotomy as well as an anterior and posterior annuloplasty. The patient presented a good initial evolution, but symptom recurrence and the marked mitral valve insufficiency required a new intervention, three months later, with the valve being substituted by a 21-mm St Jude prosthesis, with resolution of the anatomofunctional picture. </p>
      <p>However, even through the patient was adequately treated with warfarin and remained clinically stable, she died due to unexplained sudden death three months after the second surgery. </p>
      <p>
        <bold>Comment</bold>
      </p>
      <p>In congenital cardiopathies, radiographic details can be of great diagnostic help, as in the present case, in which the marked enlargement of the left cavities can guide the diagnosis of mitral valve insufficiency and, specifically in infants, of more striking congenital anomalies of this valve, such as the hammock mitral valve. It is an emergency situation and the valve plasty has little practical effectiveness. </p>
      <p>
        <fn id="cor-body3" fn-type="corresp">
          <p>Mailing address:</p>
          <p> Edmar Atik </p>
          <p> InCor - Av. Dr. En&#233;as Carvalho de Aguiar, 44 </p>
          <p> 05403-000 - S&#227;o Paulo, SP - Brasil</p>
          <p> E-mail: </p>
          <p>
            <email xlink:href="conatik@incor.usp.br">conatik@incor.usp.br</email>
          </p>
        </fn>
      </p>
    </body>
  </sub-article>
</article>
